Những "bông hồng thép" trong thi hành án dân sự ở Hà Tĩnh

Với đặc thù địa bàn trung tâm, Phòng THADS khu vực 1 - Hà Tĩnh là khu vực có lượng việc và số tiền phải thi hành lớn so với toàn tỉnh, trong đó nhiều vụ việc khó khăn, phức tạp; đặc biệt, án liên quan đến tín dụng ngân hàng chiếm tỷ lệ cao. Trong 10 CHV của đơn vị, có 4 CHV là nữ.

15 năm trong nghề, 3 năm đảm nhận vị trí CHV, chị Phạm Thị Vân (Phòng THADS khu vực 1) đã góp phần chuyển hoá những phán quyết thành hiện thực. Từ ngày 1/10/2025 đến 30/9/2026, chị Vân được giao nhiệm vụ phải giải quyết tổng số tiền 29,3 tỷ đồng. Thực hiện kế hoạch đề ra, trong 6 tháng qua (tính đến 30/4/2026), chị đã thực hiện thi hành xong tổng số tiền hơn 19,2 tỷ đồng (đạt tỷ lệ 67,31%).

Chị Vân chia sẻ: "Thi hành án tín dụng ngân hàng thường có tài sản thế chấp (bất động sản, máy móc, ô tô...) đang tranh chấp, đã thay đổi hiện trạng hoặc khó bán đấu giá, dẫn đến việc thi hành bị kéo dài. Các đối tượng phải thi hành án cố tình chống đối, tẩu tán tài sản hoặc dây dưa. Không ít vụ việc, người phải thi hành án (doanh nghiệp hoặc cá nhân) cản trở việc xác minh, định giá, bán đấu giá tài sản. Trong khi đó, các tổ chức tín dụng thường yêu cầu thu hồi nợ nhanh, gây áp lực lên tiến độ thi hành án, đặt ra cho CHV không ít thách thức".

Nhớ lại kỷ niệm trong nghề, chị Vân nhớ nhất vụ việc xảy ra vào cuối năm 2025. Do số tiền thi hành án lớn, bản thân lâm vào cảnh vỡ nợ, đối tượng N.Q.H. (SN 1990, trú xã Thiên Cầm) bỏ trốn khỏi địa phương, gia đình H. ngăn cản cơ quan thi hành án đến làm việc. Một mặt, chị Vân kiên trì bám địa bàn, phối hợp với chính quyền địa phương, mặt khác, thuyết phục người nhà cung cấp thông tin của người phải thi hành án để vận động hợp tác với cơ quan thi hành án.

Quá trình làm việc với CHV, H. tỏ thái độ buông xuôi và nhiều lần doạ tự vẫn. Bằng bản lĩnh, kinh nghiệm, chị Vân đã kiên trì thuyết phục, vận động để tháo gỡ, giải toả khúc mắc về tâm lý cho N.Q.H. Cùng đó, chị tìm phương án làm việc với ngân hàng để giải quyết thỏa đáng quyền lợi cho các bên. Sự chân thành của CHV đã dần cảm hoá được H., từ đó đương sự hiểu trách nhiệm, nghĩa vụ của mình.

Điều khiến chị Vân hạnh phúc nhất, chính là lời cảm ơn của đương sự sau nửa năm gặp lại: "Cảm ơn các anh chị và cơ quan thi hành án đã giúp tôi được tái sinh để cuộc sống có ý nghĩa".

15 năm công tác, chị Bùi Thị Liệu - CHV Phòng THADS khu vực 1 không thể nhớ hết những khó khăn bản thân phải đối mặt trong quá trình làm nhiệm vụ.

Chị Liệu nhớ lại, năm 2024, TAND TP Hà Tĩnh tuyên ông N.N.C. (SN 1959, trú phường Nguyễn Du cũ, nay là phường Thành Sen) phải trả cho ông N.D.Q. (SN 1986, trú phường Hà Huy Tập cũ, nay là phường Thành Sen) số tiền 300 triệu đồng. Tuy nhiên, quá trình thi hành án, ông C. nhiều lần tỏ thái độ bất hợp tác và tỏ thái độ hung hãn. Trước tình thế đó, chị đã làm việc với cơ quan công an để có phương án giải quyết phù hợp, tránh trường hợp người phải thi hành án thực hiện hành vi tẩu tán tài sản. Với phương pháp xử lý vừa quyết liệt vừa mềm dẻo của cơ quan thi hành án và CHV, ông C. buộc phải thực thi.

Chị Liệu luôn tâm niệm, điều đầu tiên là phải “mềm hóa” công tác thi hành án, lấy vận động, thuyết phục làm trọng tâm, thay vì phụ thuộc vào cưỡng chế. Theo đó, CHV chủ động phối hợp với chính quyền cơ sở để nắm bắt thông tin, tiếp cận đương sự và tổ chức vận động.

Theo chị Liệu, quá trình thi hành án, CHV cần chú trọng kỹ năng giao tiếp, lắng nghe, phân tích rõ quyền lợi, nghĩa vụ của người phải thi hành án; đồng thời chỉ ra hệ quả nếu không tự nguyện chấp hành. Từ đó, nhiều vụ việc phức tạp được giải quyết, đương sự tự nguyện thi hành, hạn chế tối đa phải áp dụng biện pháp cưỡng chế.

“Bám sát cơ sở, lắng nghe các nguyện vọng, tâm tư của người phải thi hành án và huy động tối đa sự vào cuộc của hệ thống chính trị sẽ giúp công tác thi hành án thuận lợi, hạn chế xảy ra những xung đột không đáng có” - chị Liệu bày tỏ.

Làm việc trong môi trường đặc thù, đòi hỏi CHV ngành THADS Hà Tĩnh ngoài việc “cứng” về năng lực chuyên môn, còn phải tôi luyện bản lĩnh, tinh thần “thép”. Là một CHV trẻ (được bổ nhiệm từ tháng 8/2023), chị Nguyễn Thị Việt Trinh (Phòng THADS khu vực 2) đối mặt với không ít khó khăn.

"Giai đoạn tổ chức thi hành án dễ xảy ra mâu thuẫn vì ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người được thi hành án và người phải thi hành án, vì vậy, đương sự đón tiếp CHV với thái độ không mấy dễ chịu, nhất là đối với CHV nữ. Ngoài việc vận dụng kiến thức pháp luật, tôi còn tranh thủ sự dìu dắt, hướng dẫn của các CHV "cây đa, cây đề" trong ngành. Từ đó, tôi kiên nhẫn xử lý tình huống phù hợp, dung hoà lợi ích giữa các bên" - chị Trinh chia sẻ.

Ông Trương Công Hoàng - Trưởng THADS tỉnh cho biết: “Trong tổng số 43 CHV tại Hà Tĩnh, chỉ có 6 CHV là nữ đang công tác tại Phòng THADS các khu vực 1, 2 và 4. Làm việc trong môi trường đặc thù, các "bông hồng thép" đã xây dựng, hình thành phong cách làm việc dứt khoát song luôn linh hoạt trong thực hiện nhiệm vụ, kết hợp hài hòa giữa lý và tình. Đối với mỗi vụ việc, các CHV nữ luôn cố gắng giải thích, phân tích, hướng dẫn tận tình để các bên đương sự hiểu lẽ thiệt, hơn khi tự nguyện hoặc thỏa thuận thi hành án; từ đó, góp phần đảm bảo bản án được thi hành hiệu quả".