Phơi lúa trên đường - vì sao “chuyện cũ nói mãi”?



“Tử thần” trên những sân phơi tự phát

Vào khoảng 14h ngày 12/5, tại đường ĐH36 đoạn qua cổng chào thôn Phúc Trường, xã Trường Lưu xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa xe ô tô tải và xe máy điện. Hậu quả, hai người đi xe máy điện tử vong tại chỗ. Đáng chú ý, trong clip ghi lại vụ việc, có thể thấy phần lớn con đường đã bị người dân dùng để phơi lúa.

Có mặt tại hiện trường sau vụ tai nạn, bà Hoàng Thị Lân (thôn Phúc Trường, xã Trường Lưu) cho biết: "Nhiều năm nay, người dân trong thôn vẫn có thói quen tận dụng lòng đường để phơi lúa vào mùa thu hoạch và nghĩ rằng "cũng không đến mức nguy hiểm”. Tuy nhiên, sau vụ tai nạn vừa xảy ra, tôi và nhiều hộ dân đều thực sự lo sợ, không dám phơi nhiều ngoài đường nữa”.

Còn tại địa bàn xã Can Lộc, vào lúc 10h15' ngày 13/5, tài xế Nguyễn Văn L. điều khiển xe ô tô tải chở hàng lưu thông trên tuyến đường trục thôn ở thôn 10. Lúc này, bà Nguyễn Thị Q. đang phơi lúa trên trục đường thôn rộng khoảng 3m. Giữa tài xế L. và bà Q. sau đó xảy ra tranh cãi. Bà Q. đã sử dụng cào tác động vào phần đầu và cabin xe tải để đe dọa tài xế. Nguyên nhân được cho là xuất phát từ việc phơi lúa của bà Q. ảnh hưởng tới quá trình lưu thông của các phương tiện.

Trung tá Nguyễn Đăng Bá - Phó Trưởng Công an xã Can Lộc cho biết: “Ngay sau khi sự việc xảy ra, Công an xã đã vào cuộc xác minh, làm việc với các cá nhân liên quan để xử lý theo quy định”.

Hai vụ việc liên tiếp xảy ra chỉ trong chưa đầy 48 giờ cho thấy tình trạng phơi lúa trên đường không còn đơn thuần là tập quán mùa vụ, mà đã trở thành nguy cơ hiện hữu đối với an toàn giao thông và trật tự dân sinh ở khu vực nông thôn. Điều đáng nói, đây không phải những trường hợp cá biệt. Trong thời điểm cao điểm thu hoạch vụ xuân, nhiều tuyến đường nông thôn trên địa bàn Hà Tĩnh đang bị “phủ vàng” bởi thóc lúa. Không ít tài xế thừa nhận, việc lưu thông qua các tuyến đường liên xã, liên thôn trong mùa gặt đã trở thành nỗi ám ảnh.

Anh Phạm Trung Tiến (phường Bắc Hồng Lĩnh) bức xúc: “Trên nhiều tuyến đường, người dân phơi lúa chiếm gần hết mặt đường, thậm chí còn dùng đá hoặc các vật dụng chắn hai đầu khiến việc lưu thông càng thêm khó khăn và nguy hiểm. Chỉ cần tránh người cào lúa hoặc gặp xe đi ngược chiều bất ngờ là rất dễ xảy ra va chạm. Mong bà con có ý thức hơn khi phơi lúa ngoài đường để tránh gây nguy hiểm cho người khác”.

Trước thực trạng này, ngày 12/5/2026, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Văn bản số 4138/UBND-XD về việc tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi sử dụng lòng đường, lề đường để tuốt lúa, phơi thóc, rơm rạ, nông sản, hải sản và đặt vật cản trái phép trên các tuyến đường bộ. UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm.

Làm gì để chấm dứt tình trạng phơi lúa trên đường?

Nhìn ở góc độ nhân văn, phần lớn người dân phơi lúa trên đường không hẳn cố tình vi phạm. Phía sau đó là áp lực bảo quản nông sản trong thời gian thu hoạch ngắn và những khó khăn trong sản xuất nông nghiệp hiện nay. Nếu như trước đây, hầu hết các gia đình nông thôn đều có sân rộng để phơi lúa thì nay, cùng với quá trình xây dựng nhà cửa kiên cố, diện tích sân phơi truyền thống dần bị thu hẹp. Các sân kho hợp tác xã hay sân phơi tập trung gần như không còn.

Chị Đặng Thị Thu (xã Cẩm Bình) chia sẻ: “Biết phơi lúa ngoài đường là nguy hiểm nhưng giờ không còn sân, thuê sấy thì tốn thêm chi phí nên nhiều nhà vẫn phải làm vậy. Chúng tôi cũng chỉ phơi ít ngày cho lúa khô rồi thu dọn chứ không ai muốn ảnh hưởng đến giao thông”.

Ông Nguyễn Trường Giang - Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Cẩm Bình cho hay: “Cái khó là địa phương chưa có sân phơi tập trung, trong khi người dân giữ thói quen phơi lúa ngoài đường từ nhiều năm nay. Xử lý nghiêm khắc thì bà con phản ứng vì cho rằng không còn chỗ phơi, nhưng nếu chỉ nhắc nhở, tuyên truyền thì tình trạng này rất khó thay đổi”.

Với nhiều hộ dân, đặc biệt trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp tăng cao, đây là áp lực không nhỏ. Và trong điều kiện thiếu không gian, lòng đường trở thành giải pháp thuận tiện nhất. Tuy nhiên, sự cảm thông không thể trở thành lý do để hợp thức hóa hành vi chiếm dụng lòng đường, đẩy rủi ro cho người tham gia giao thông.

Theo quy định của pháp luật, việc sử dụng trái phép lòng đường, lề đường để phơi thóc, lúa, rơm rạ là hành vi bị nghiêm cấm, có thể bị phạt tiền từ 200.000 đến 250.000 đồng đối với cá nhân. Trường hợp gây tai nạn giao thông nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Trung tá Nguyễn Trung Kiên - Phó Trưởng Công an phường Nam Hồng Lĩnh cho biết: “Thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ những nguy cơ mất an toàn giao thông từ việc phơi lúa trên đường. Bên cạnh nhắc nhở qua hệ thống loa truyền thanh, các cuộc họp dân cư và các kênh Zalo, Facebook…, chúng tôi sẽ tăng cường kiểm tra tại các tuyến đường thường xuyên xảy ra tình trạng chiếm dụng lòng lề đường để phơi nông sản trong mùa thu hoạch. Đối với những trường hợp cố tình vi phạm, đã được nhắc nhở nhiều lần nhưng không chấp hành, lực lượng chức năng sẽ xử lý nghiêm theo quy định nhằm bảo đảm an toàn cho người và phương tiện lưu thông”.

Muốn chấm dứt tình trạng này, rõ ràng không thể chỉ dừng ở những đợt tuyên truyền theo mùa vụ. Điều cần hơn là những giải pháp căn cơ cho hạ tầng phục vụ sản xuất sau thu hoạch, cùng với sự quyết liệt trong quản lý, xử lý vi phạm ở cơ sở và sự thay đổi trong nhận thức của mỗi người dân.