Hiện nay, nhiều hội nhóm thanh lý đồ cũ trên Facebook tại Hà Tĩnh thu hút lượng thành viên lớn. Các hội nhóm như: “Thanh lý đồ cũ”, “Chợ đồ cũ Hà Tĩnh”, “Pass đồ sinh viên Hà Tĩnh”… có từ 20.000 - 150.000 thành viên tham gia. Mỗi ngày, có gần 30 bài đăng mua bán đủ loại mặt hàng từ: quần áo, đồ gia dụng, nội thất hay thiết bị điện tử. Không ít bài đăng thu hút hàng chục đến hàng trăm lượt bình luận, cho thấy nhu cầu mua bán, trao đổi đồ thanh lý qua mạng đang ngày càng phổ biến khi người dùng muốn tiết kiệm chi phí.
Tuy nhiên, bên cạnh những giao dịch uy tín, không ít đối tượng đã lợi dụng hình thức mua bán này để thực hiện hành vi lừa đảo. Các tài khoản ảo thường đăng bán hàng thanh lý với giá “siêu rẻ”, sử dụng hình ảnh lấy từ internet hoặc giả mạo người bán uy tín nhằm tạo lòng tin rồi yêu cầu khách chuyển khoản đặt cọc trước
Từng suýt trở thành nạn nhân của hình thức này, chị N.T.H. (phường Thành Sen) cho biết: “Trong lúc tìm mua một chiếc máy lọc không khí thanh lý, tôi thấy một tài khoản đăng bán với giá chỉ bằng một nửa thị trường. Người bán liên tục thúc giục “nhiều người đang hỏi”, yêu cầu chuyển khoản giữ hàng trước. Họ gửi rất nhiều hình ảnh sản phẩm, cả video quay cận cảnh nên tôi khá tin tưởng. Nhưng khi kiểm tra kỹ thì tài khoản mới lập, hầu như không có tương tác thật. Tôi nghi ngờ nên dừng giao dịch, sau đó mới biết nhiều người đã bị lừa bằng cách tương tự”.
Một trường hợp tương tự cũng xảy ra với chị N.T.T.Q. (xã Cẩm Duệ). Trong lúc tìm mua quần áo thanh lý, chị thấy một tài khoản mạng xã hội đăng bán sản phẩm với giá rẻ hơn thị trường gần 50%. Khi hỏi mua, người bán yêu cầu chuyển khoản trước vì “đơn nhiều, sợ bom hàng”. May mắn, chị Q. đã kịp thời kiểm tra lại tài khoản người bán để dừng giao dịch trước khi chuyển tiền.
Chị N.T.T.Q. chia sẻ: “Hiện có nhiều tài khoản bán hàng online lừa đảo được đầu tư rất bài bản, từ hình ảnh đến cách trò chuyện nên người mua rất dễ tin tưởng. Có những bài đăng còn giả cả bình luận, hóa đơn chuyển khoản hay tin nhắn chốt đơn để tạo cảm giác uy tín. Nếu chỉ nhìn qua rất khó phát hiện đâu là tài khoản thật hay giả. Theo tôi, khi mua hàng thanh lý online, người dân cần kiểm tra kỹ thông tin và không nên vội vàng chuyển tiền chỉ vì thấy giá rẻ”.
Không chỉ dừng lại ở chiêu trò yêu cầu chuyển khoản đặt cọc, nhiều đối tượng còn sử dụng các thủ đoạn tinh vi hơn như gửi đường link giả mạo để người mua “xác nhận đơn hàng”, quét mã QR nhận ưu đãi vận chuyển hoặc cung cấp mã OTP ngân hàng. Một số trường hợp khác, đối tượng còn chiếm quyền sử dụng các tài khoản Facebook có tương tác thật rồi đăng bài thanh lý nhằm tạo lòng tin với người mua. Sau khi nhận được tiền hoặc lấy cắp thông tin cá nhân, các đối tượng nhanh chóng cắt liên lạc.
Thực tế cho thấy, các đối tượng lừa đảo hiện nay không chỉ đánh vào nhu cầu mua hàng giá rẻ mà còn khai thác tâm lý “sợ mất món hời” của người dùng mạng xã hội. Chỉ cần thấy sản phẩm được rao bán thấp hơn thị trường, nhiều người dễ mất cảnh giác, vội vàng chuyển khoản để giữ hàng mà bỏ qua bước kiểm tra thông tin người bán. Đây cũng là lý do các chiêu trò lừa đảo qua hình thức thanh lý đồ cũ vẫn liên tục tái diễn dù đã được cảnh báo nhiều lần.
Thượng tá Nguyễn Trường Diệu - Trưởng phòng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Hà Tĩnh) cho biết: “Thời gian gần đây xuất hiện nhiều vụ việc lừa đảo liên quan đến mua bán hàng thanh lý online. Nhiều đối tượng tạo tài khoản giả, tham gia các hội nhóm mua bán rồi đăng bán sản phẩm với giá rất thấp để thu hút người mua. Sau khi nhận tiền cọc hoặc thanh toán trước, các đối tượng sẽ cắt liên lạc hoặc tiếp tục viện lý do để yêu cầu chuyển thêm tiền. Nhiều người vì tin vào hình ảnh đẹp, mức giá hấp dẫn hoặc tâm lý sợ mất món hời nên nhanh chóng chuyển khoản mà chưa xác minh kỹ thông tin người bán”.
Trước thực trạng trên, lực lượng chức năng khuyến cáo người dân nên thận trọng khi mua hàng thanh lý qua mạng, đặc biệt với các sản phẩm có giá trị lớn. Người mua cần kiểm tra kỹ tài khoản bán hàng, thời gian hoạt động, mức độ tương tác và phản hồi từ khách trước đó.
Ngoài ra, không nên chuyển khoản đặt cọc cho người lạ khi chưa xác minh rõ thông tin. Ưu tiên lựa chọn hình thức thanh toán khi nhận hàng hoặc giao dịch trực tiếp để kiểm tra sản phẩm. Người dân cũng cần cảnh giác với những món hàng được rao bán rẻ bất thường so với giá thị trường.
Cùng đó, khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng lưu lại tin nhắn, hóa đơn chuyển khoản, thông tin tài khoản liên quan và trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ xử lý kịp thời.
Trong bối cảnh hoạt động mua bán trực tuyến ngày càng phát triển, các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng cũng liên tục biến tướng, đánh vào tâm lý ham rẻ và sự chủ quan của người dùng. Vì vậy, bên cạnh nhu cầu tiết kiệm chi phí khi mua đồ thanh lý, mỗi người dân cần chủ động trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro, kiểm chứng thông tin và thận trọng trong từng giao dịch để tránh trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo công nghệ cao.
