Tuyển sinh lớp 10 trường nghề, cơ sở giáo dục thường xuyên: Nơi rộng cửa, nơi chật vật!

​Các trường đào tạo nghề rộng cửa đón học sinh

Trước áp lực tuyển sinh vào các trường THPT công lập lớn, ngay từ khi kết thúc kỳ thi vào lớp 10 năm học 2026-2027, công tác tuyển sinh tại các trường trung cấp, cao đẳng trên địa bàn Hà Tĩnh cũng bắt đầu sôi động.

Ông Nguyễn Trọng Tấn - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Tĩnh chia sẻ: "Nhu cầu học nghề của học sinh sau tốt nghiệp THCS tại Hà Tĩnh đang có sự chuyển biến rõ rệt qua từng năm. Đặc biệt, mùa tuyển sinh năm nay ghi nhận những tín hiệu khởi sắc khi lượng hồ sơ đăng ký nhập học tăng đáng kể so với cùng kỳ. Năm học 2026 - 2027, nhà trường đặt kế hoạch tuyển sinh 450 chỉ tiêu, nhưng đến thời điểm này, chúng tôi đã tiếp nhận 470 hồ sơ”.

Từ dư địa tuyển sinh ngày càng cao, Trường Trung cấp Nghề Lý Tự Trọng cũng đã hoàn thành vượt mức kế hoạch tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027. Đến thời điểm hiện tại, nhà trường đã tiếp nhận 235 hồ sơ đăng ký, vượt 35 hồ sơ so với kế hoạch ban đầu. Được biết, công tác tuyển sinh của trường vẫn tiếp tục kéo dài đến gần năm học mới.

Theo ông Trần Đình Long – Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nghề Lý Tự Trọng, chính sách miễn học phí học văn hóa cùng cơ chế miễn 100% học phí học nghề theo quy định của nhà nước đã trở thành đòn bẩy quan trọng giúp nhà trường thu hút đông đảo học sinh nộp hồ sơ đăng ký.

Tương tự, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt Đức Hà Tĩnh cũng đang có một mùa tuyển sinh khá sôi động. Năm học tới, trường được giao chỉ tiêu 500 học sinh vào lớp 10, đến thời điểm này, đã tiếp nhận hơn 300 hồ sơ. Theo Ban giám hiệu nhà trường, việc hoàn thành chỉ tiêu tuyển sinh năm nay hoàn toàn khả thi, bởi thời gian nhận hồ sơ còn kéo dài đến hết ngày 30/9.

Đằng sau những con số báo hiệu niềm vui về một mùa tuyển sinh vào lớp 10 ở các trường trung cấp, cao đẳng là sự thay đổi rõ nét trong nhận thức của phụ huynh và học sinh về giá trị thực tiễn của giáo dục nghề nghiệp. Bởi lẽ, sau khi tốt nghiệp, các em được nhận cùng lúc cả bằng tốt nghiệp văn hóa và bằng nghề. Ngoài ra, trong quá trình học, các em còn có cơ hội thực tập tại các doanh nghiệp để nâng cao tay nghề và mở rộng cơ hội việc làm. Đây vừa là con đường phù hợp với nhu cầu thực tiễn của xã hội, vừa giúp các gia đình giảm đáng kể gánh nặng chi phí học tập.

Chị Nguyễn Thị Tuyết (xã Mai Phụ) bày tỏ: "Gia đình tôi quyết định cho con theo học trường nghề vì thấy đây là lựa chọn phù hợp nhất với hoàn cảnh và khả năng của cháu. Mô hình học tập này không chỉ giúp con hoàn thành chương trình THPT mà còn trang bị cả tay nghề, rộng mở cơ hội tìm kiếm việc làm trong tương lai gần”.

Các trung tâm GDNN–GDTX chật vật tuyển sinh

Trái ngược với niềm vui tuyển sinh ở các trường trung cấp, cao đẳng nghề, nhiều trung tâm GDNN-GDTX vẫn đang chật vật xoay xở khi hồ sơ đăng ký còn thưa thớt và chỉ tiêu đề ra vẫn là bài toán khó.

Tại Trung tâm GDNN-GDTX Cẩm Xuyên, công tác tuyển sinh dù được lãnh đạo và cán bộ, giáo viên triển khai quyết liệt, song đang vấp phải không ít khó khăn. Với chỉ tiêu 225 học sinh lớp 10 năm nay, đến thời điểm hiện tại, đơn vị mới tiếp nhận được hơn 100 hồ sơ, nhưng con số này cũng chưa ổn định khi nhiều học sinh thay đổi ý định và rút lui. Dù công tác tuyển sinh còn tiếp diễn đến đầu năm học mới, nhưng theo nhận định của lãnh đạo trung tâm, rất khó để hoàn thành chỉ tiêu.

Ông Hồ Thế Chương – Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Cẩm Xuyên thông tin: "Qua khảo sát, địa bàn tuyển sinh của đơn vị có hơn 500 học sinh không đủ điểm vào các trường THPT công lập, đó lẽ ra là nguồn tuyển sinh dồi dào. Tuy nhiên, thực tế lại không như kỳ vọng, bởi ngoài khó khăn về cơ sở vật chất đã xuống cấp, thách thức lớn trong công tác tuyển sinh của trung tâm còn là nguồn học sinh đang bị phân chia bởi chính sự đa dạng trong lựa chọn của phụ huynh và các em. Theo đó, một bộ phận chọn trường dân lập ngay trên địa bàn, trong khi không ít em hướng đến các trường cao đẳng, trung cấp nghề – nơi được xem là con đường ngắn hơn, thực tế hơn để sớm có việc làm sau khi ra trường”.

Được biết, các trung tâm GDNN-GDTX Đức Thọ, Can Lộc, Nghi Xuân, Thạch Hà… cũng đang rơi vào tình cảnh khó khăn trong công tác tuyển sinh. Tại Trung tâm GDNN-GDTX Thạch Hà, dù có lợi thế gần trung tâm hành chính tỉnh với hệ thống giao thông thuận tiện, song áp lực cạnh tranh nguồn tuyển sinh từ các trường ngoài công lập, trường trung cấp và cao đẳng nghề xung quanh đang khiến dư địa tuyển sinh của cả 2 cơ sở trực thuộc ngày càng bị thu hẹp. Vì thế, các tổ giáo viên vẫn đang miệt mài đến từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng học sinh để tuyên truyền, vận động với phương châm "đi tìm người học thay vì chờ người học tìm đến".

Ông Lê Sỹ Đài - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm GDNN-GDTX Thạch Hà cho biết: "Đơn vị đã triển khai nhiều phương pháp tuyên truyền tích cực. Và, với thực tế dân số cơ học tăng, số học sinh vào lớp 10 năm nay cao hơn năm trước nên chỉ tiêu tuyển sinh của trung tâm cũng được nâng lên 360 em. Song, đến thời điểm hiện tại, mới chỉ có hơn 100 hồ sơ đăng ký".

Bức tranh tuyển sinh vào lớp 10 năm nay một lần nữa phản ánh sự phân hóa rõ nét giữa các loại hình đào tạo. Để thu hẹp khoảng cách, bên cạnh nỗ lực tự đổi mới của từng đơn vị, rất cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn từ các cấp quản lý trong công tác phân luồng học sinh và định hướng nghề nghiệp từ sớm. Khi hướng nghiệp được chú trọng, liên kết doanh nghiệp được củng cố và nhận thức xã hội về giá trị của giáo dục nghề nghiệp dần thay đổi thì câu chuyện tuyển sinh sẽ không còn là gánh nặng với các trung tâm GDNN-GDTX.