Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

(Baohatinh.vn) - Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, mảnh đất núi Hồng - sông Lam đã sản sinh nhiều danh nhân kiệt xuất, cùng chung lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của 4 danh nhân tiêu biểu tuổi Ngọ.

Đồng chí Hà Huy Tập - Tổng Bí thư giai đoạn 1936-1938

Tổng Bí thư Hà Huy Tập sinh ngày 24/4/1906 (năm Bính Ngọ) trong một gia đình nhà nho nghèo tại làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa, nay thuộc xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Hà Huy Tập diễn ra trong gần 16 năm, trong đó, gần 2 năm làm Tổng Bí thư của Đảng (từ giữa năm 1936 - 3/1938). Trong những năm cách mạng gặp muôn vàn khó khăn, đồng chí Hà Huy Tập đã cùng với tập thể BCH Trung ương lái con thuyền cách mạng vượt qua phong ba, bão táp, đưa sự nghiệp cách mạng của Đảng tiến lên.

0l1-tbt-ha-huy-tap-1.jpg
Tổng Bí thư Hà Huy Tập. (Ảnh tư liệu)

Đồng chí Hà Huy Tập cũng là một trong những nhà lý luận chính trị xuất sắc của Đảng ta, đã soạn thảo nhiều văn kiện Đảng, viết sách, báo, tuyên truyền, giáo dục giác ngộ cách mạng cho các tầng lớp Nhân dân. Đồng chí ngã xuống ở tuổi 35, độ tuổi đang tràn đầy sức lực và tài năng sáng tạo cống hiến cho cách mạng.

Câu nói nổi tiếng “Cách mạng muôn năm”, “Tôi chẳng có gì phải hối tiếc, nếu còn sống tôi sẽ tiếp tục hoạt động” đã trở thành lời hiệu triệu, nhắc nhở các thế hệ tiếp theo phải luôn luôn đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của giai cấp, dân tộc lên trên hết; kiên định và thực hiện thắng lợi con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn.

Đồng chí Trần Hữu Duyệt - vị Chủ tịch chính quyền đầu tiên của Hà Tĩnh

Đồng chí Trần Hữu Duyệt sinh ngày 2/10/1906 (năm Bính Ngọ) tại làng Nhượng Bạn, nay thuộc xã Thiên Cầm, tỉnh Hà Tĩnh. Sớm giác ngộ và tham gia hoạt động cách mạng, năm 1927, khi mới 21 tuổi, đồng chí chính thức trở thành đảng viên của Đảng Tân Việt.

tran-huu-duyet.jpg
Đồng chí Trần Hữu Duyệt. (Ảnh: Bảo tàng XVNT)

Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí gắn liền với phong trào yêu nước tại quê hương và các tỉnh Lâm Đồng, Khánh Hòa, Ninh Thuận (cũ), góp phần tạo nên những bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam. Ngày 18/8/1945, tại TX Hà Tĩnh (cũ), Tỉnh trưởng Hà Văn Đại ký giấy trao trả chính quyền cùng toàn bộ sổ sách, ấn tín, súng đạn và tiền bạc cho Nhân dân. Chính quyền cách mạng lâm thời tỉnh Hà Tĩnh được thành lập do đồng chí Trần Hữu Duyệt làm Chủ tịch. Đồng chí là vị Chủ tịch đầu tiên của chính quyền non trẻ - chính quyền của Nhân dân. Tiếp đó, đồng chí cũng được tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I và khóa II của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Cuối năm 1949, đồng chí Trần Hữu Duyệt rời Hà Tĩnh, nhận nhiệm vụ làm Bí thư, Chủ tịch Ủy ban Hành chính Kháng chiến tỉnh Thanh Hóa sau đó tiếp tục được bổ nhiệm giao giữ các trọng trách quan trọng khác.

Năm 1986, đồng chí từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 80 tuổi. Với những cống hiến quan trọng cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc, đồng chí Trần Hữu Duyệt được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng.

Nhà khoa học Lê Văn Thiêm - Tiến sĩ Toán học đầu tiên của Việt Nam

GS.TS Lê Văn Thiêm sinh ngày 29/3/1918 (năm Mậu Ngọ) trong một gia đình nho học lâu đời tại làng Trung Lễ, nay thuộc xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1945, ông bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Toán, học tại Đức, là người Việt Nam đầu tiên đạt học vị này.

le-van-thiem-8853.jpg
GS.TS Lê Văn Thiêm. (Ảnh tư liệu)

Năm 1949, hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, GS.TS Lê Văn Thiêm đã từ bỏ môi trường khoa học danh giá ở châu Âu để trở về nước, tham gia phục vụ sự nghiệp kháng chiến và kiến quốc. Trong sự nghiệp giáo dục và nghiên cứu khoa học, GS.TS Lê Văn Thiêm giữ nhiều cương vị quan trọng: Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Sư phạm Cao cấp (nay là Trường Đại học Sư phạm Hà Nội), Chủ tịch đầu tiên của Hội Toán học Việt Nam, Viện trưởng đầu tiên của Viện Toán học Việt Nam…

Trong suốt 47 năm hoạt động khoa học (1944-1991), ông đã công bố hơn 20 công trình nghiên cứu có giá trị, trong đó có những công trình làm nền tảng cho một số luận án tiến sĩ Toán học tại Mỹ. Hội Toán học Việt Nam có một giải thưởng thường niên mang tên Lê Văn Thiêm.

GS.TS Lê Văn Thiêm mất ngày 3/7/1991 tại TP Hồ Chí Minh. Với những cống hiến quan trọng đối với khoa học, giáo dục và xã hội, ông đã được tặng thưởng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Huân chương Độc lập hạng Nhất.

Nhà cách mạng Lê Duy Điếm

Theo tài liệu của Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh, đồng chí Lê Duy Điếm sinh năm 1906 (tuổi Bính Ngọ) trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng tại làng Xuân Viên, nay thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Từ sớm, Lê Duy Điếm đã bộc lộ tư chất thông minh, ham học, từng theo học Quốc học Huế trước khi dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng.

3-25-6919.jpg
Nhà cách mạng Lê Duy Điếm. (Ảnh tư liệu)

Tháng 8/1925, ông gia nhập Hội Phục Việt tại Vinh. Đầu năm 1926, Lê Duy Điếm sang Quảng Châu (Trung Quốc), được tham dự lớp huấn luyện chính trị khóa đầu tiên do đồng chí Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giảng dạy và được kết nạp vào Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội. Sau khóa học, ông trở về nước làm nhiệm vụ dẫn đường đưa các đoàn sang Quảng Châu dự các lớp huấn luyện chính trị.

Trong giai đoạn 1927-1929, đồng chí Lê Duy Điếm còn đảm nhận các công tác: Ủy viên Tổng bộ Thanh niên, giảng viên chính trị, viết bài cho Báo Thanh niên, tham dự Đại hội Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội tại Hương Cảng tháng 5/1929. Tháng 8/1929, ông tham gia thành lập Chi bộ An Nam Cộng sản Đảng. Tháng 10/1929, Lê Duy Điếm bị kết án tử hình vắng mặt tại Tòa án Nam Triều tỉnh Nghệ An.

Cuối năm 1929, ông được phân công sang Xiêm (tên gọi cũ của Thái Lan) gặp đồng chí Nguyễn Ái Quốc để báo cáo tình hình và xin giải pháp thống nhất các tổ chức cộng sản ở Việt Nam. Đầu năm 1930, do lâm bệnh nặng, đồng chí Lê Duy Điếm qua đời tại Xiêm, khi tuổi đời còn rất trẻ.

Chủ đề MỪNG ĐẢNG - MỪNG XUÂN

Chủ đề Xuân ấm áp - Tết sẻ chia

Đọc thêm

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!