Tối 9/7, Đảng ủy – HĐND - UBND – Ủy ban MTTQ xã Cổ Đạm tổ chức lễ tri ân các liệt sĩ Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh hy sinh tại trận địa pháo Bãi Dừa (xã Cổ Đạm) và đón nhận bằng xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh.
Tham dự có đồng chí Phạm Gia Túc – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; các đồng chí Ủy viên BCH Trung ương Đảng; các đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; lãnh đạo Quân khu 4, Quân khu 7.
Về phía tỉnh Hà Tĩnh có các đồng chí: Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh; Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Phan Thiên Định – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; các đồng chí Ủy viên BTV Tỉnh ủy, lãnh đạo UBND tỉnh, lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể; thân nhân các liệt sĩ và đông đảo bà con nhân dân.
Chương trình được truyền hình trực tiếp trên các nền tảng số của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Trình bày diễn văn tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Văn Tuấn – Chủ tịch UBND xã Cổ Đạm nhấn mạnh: Đại đội Pháo binh 45 được thành lập năm 1962, thuộc Khu Tuần phòng II Hải quân Nhân dân Việt Nam. Năm 1965, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, Đại đội được chuyển về trực thuộc Tỉnh đội Hà Tĩnh. Đại đội được biên chế 120 cán bộ, chiến sĩ, có nhiệm vụ bảo vệ vùng biển từ xã Xuân Hội (cũ) đến xã Cương Gián (cũ) của huyện Nghi Xuân (cũ).
Trong quá trình hoạt động, Đại đội bố trí trận địa tại nhiều địa điểm ven bờ biển huyện Nghi Xuân (cũ). Trong đó, hai trận địa chủ yếu tại xã Xuân Yên (cũ) và Bãi Dừa - Xuân Liên (cũ), nay thuộc xã Cổ Đạm, đã trở thành những địa danh gắn liền với lịch sử chiến đấu của đơn vị. Năm 1965 - 1968, Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh bước vào giai đoạn chiến đấu ác liệt, lập nhiều chiến công xuất sắc.
Năm 1966, đơn vị bắn rơi máy bay AD-6, bắn đứt thang dây trực thăng cứu phi công Mỹ và phối hợp với lực lượng địa phương bắn cháy tàu khu trục Mỹ trên vùng biển Hà Tĩnh. Năm 1967, đơn vị bắn chìm một tàu biệt kích địch xâm nhập vùng biển quê hương. Ngày 15/4/1968, cán bộ, chiến sĩ Đại đội phối hợp cùng lực lượng địa phương tiêu diệt 3 giặc lái Mỹ, góp phần bảo vệ vững chắc vùng biển, vùng trời Hà Tĩnh.
Ngày 12/7/1968 đã đi vào lịch sử như một dấu son bi tráng của Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh. Tại trận địa pháo Bãi Dừa, đơn vị bị nhiều tốp máy bay Mỹ tập trung đánh phá ác liệt, 16 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh để bảo vệ trận địa, bảo vệ sự bình yên cho Nhân dân. Ngoài ra, trong năm 1967 và 1968, có 4 cán bộ, chiến sĩ Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh cũng đã hy sinh tại trận địa pháo Bãi Dừa.
Hơn nửa thế kỷ đã đi qua nhưng ký ức về những người lính Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh vẫn còn nguyên vẹn trong đồng đội, trong lòng Nhân dân và khắc ghi vào lịch sử quê hương. Trong gần 1 năm qua, cấp ủy, chính quyền xã Cổ Đạm cùng các mạnh thường quân, con em xa quê và Nhân dân địa phương đã dành nhiều tình cảm, tâm huyết đóng góp để xây dựng, tôn tạo Khu di tích lịch sử Bãi Dừa, nhằm tri ân 20 liệt sĩ và góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục hoàn thiện các hạng mục, đồng thời phát huy giá trị di tích. Trên cơ sở đó, địa phương đang quy hoạch mở rộng không gian khu di tích với quy mô khoảng 10 ha để xây dựng các hạng mục như: quảng trường, phù điêu, hồ cảnh quan và một số hạng mục khác.
Tại chương trình, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Nguyệt và lãnh đạo Sở VH-TT&DL đã trao bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đối với Di tích Bãi Dừa cho lãnh đạo xã Cổ Đạm.
Tại chương trình, đồng chí Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Thượng tướng Trương Thiên Tô - Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam và đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh đã trao quà cho thân nhân các gia đình liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh- Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) và tri ân các liệt sĩ hy sinh tại trận địa pháo Bãi Dừa.
Tiếp đó, đại biểu đã theo dõi chương trình nghệ thuật với chủ đề “Bãi Dừa – Khúc tráng ca bất tử”. Chương trình gồm 3 chương: Trận địa bên bờ sông, Lửa thép Bãi Dừa và Vang mãi khúc tráng ca.
Chương trình được dàn dựng công phu theo các hình thức hoạt cảnh kết hợp dân ca, ví, giặm, những làn điệu ca trù, lời bình và âm nhạc; tái hiện một cách chân thực, xúc động và đầy tự hào về cuộc chiến đấu kiên cường, anh dũng của các anh hùng liệt sĩ Đại đội Pháo binh 45 Hà Tĩnh – những người con ưu tú đã “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.
Chương trình do Sở VH-TT&DL và Ban Thường vụ Đảng ủy xã Cổ Đạm chỉ đạo nội dung; kịch bản và đạo diễn do NSND Nguyễn An Ninh đảm nhiệm. Tham gia biểu diễn có các nghệ sĩ, diễn viên của Đoàn Văn công Quân khu 4, Vũ đoàn Sen Việt cùng nhiều nghệ sĩ, ca sĩ khách mời.
