Tại hội vật cổ truyền làng Thái Lai (xã Kim Anh, Hà Nội) chiều 26/2, anh Nguyễn Văn T. bước vào sới đấu với một đối thủ trẻ hơn. Trong thế bất lợi, anh T. bị đối phương khóa chắc rồi bế ngửa lên khỏi mặt sới, cơ thể bị lật ngược trong tích tắc. Khi đòn vật hoàn tất, cơ thể anh rơi ngửa ra sau, phần cổ gáy chạm sàn trước khi lưng kịp tiếp đất. Nam đô vật nằm bất động ngay sau pha va chạm.
Trận đấu lập tức dừng lại. Anh T. được đưa đi cấp cứu trong tình trạng hôn mê. Tuy nhiên, do tiên lượng rất nặng, sáng 27/2, gia đình xin đưa anh về nhà. Đến chiều cùng ngày, nam đô vật 44 tuổi không qua khỏi.
Tình huống "nặng và nguy hiểm nhất"
Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ chuyên khoa II Trần Anh Vũ, Trưởng khoa Y học Thể thao và Nội soi, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho rằng cơ chế va chạm trên là tình huống "nặng và nguy hiểm nhất" mà một vận động viên đấu vật chuyên nghiệp có thể gặp phải trên sàn đấu.
Trong đấu vật cổ truyền, động tác bốc - quăng, lật ngược đối phương qua người để ghì xuống sàn là kỹ thuật mang tính quyết định. Tuy nhiên, trong tình huống vận động viên bị quăng, nếu mất thế chủ động khi cơ thể bị xoay ngược và không kịp kiểm soát điểm rơi, phần đầu và cổ sẽ trở thành vị trí chịu lực va chạm lớn nhất.
"Vùng cổ là trục truyền dẫn thần kinh từ não xuống toàn bộ cơ thể. Nếu xảy ra trượt hay lệch đốt sống cổ, tủy cổ có thể bị chèn ép hoặc tổn thương trực tiếp. Đây là tình huống có thể đe dọa tính mạng", bác sĩ Vũ phân tích.
Ông nhấn mạnh trong thể thao đối kháng, những tai nạn nghiêm trọng nhất thường liên quan đến cột sống cổ, bởi chỉ một sai lệch nhỏ ở điểm rơi cũng có thể tạo ra lực gập cổ vượt quá ngưỡng chịu đựng.
Tuy nhiên, ở vận động viên chuyên nghiệp, những rủi ro này đã được tính đến trong quá trình tập luyện. Bác sĩ Vũ cho biết có hai yếu tố then chốt nhằm giảm thiểu nguy cơ.
Thứ nhất là kỹ thuật ngã và tiếp đất an toàn, giúp phân tán lực và hạn chế tình trạng gập cổ tối đa khi chạm sàn. Thứ hai là chế độ luyện tập tăng cường sức mạnh hệ cơ vùng cổ và cơ cạnh cột sống cổ để giữ vững trục cột sống trong thời điểm va chạm.
“Những vận động viên đỉnh cao thường có nhóm cơ cổ phát triển rất rõ. Đây không phải yếu tố hình thể đơn thuần mà là yêu cầu chuyên môn để bảo vệ cột sống cổ trước các pha đối kháng cường độ cao”, ông phân tích.
Môn thể thao nhiều rủi ro
Ngoài chấn thương cột sống cổ được xem là nguy hiểm nhất, đấu vật cổ truyền còn tiềm ẩn nhiều dạng tổn thương khác. Các đòn khóa tay, khóa chân có thể gây trật khớp vai, khuỷu hoặc gối nếu lực tác động vượt quá biên độ chịu đựng của khớp.
Gần đây, trận chung kết giữa võ sĩ MMA Việt Nam Bạch Văn Nghĩa và đô vật người Nga Rafael Raimond tại sới vật đầu xuân làng Mai Động (Hà Nội) ngày 22/2 cũng phải khép lại một cách không trọn vẹn vì có chấn thương.
Trong một tình huống giằng co, Raimond bị trật khớp vai và không thể tiếp tục thi đấu. Anh được chỉ định chụp MRI để đánh giá mức độ tổn thương. Khả năng phải phẫu thuật được đặt ra, đồng nghĩa với việc đô vật người Nga có thể phải nghỉ thi đấu đến hết mùa giải và chỉ trở lại vào năm sau.
Bên cạnh nguy cơ trật khớp, trong những tình huống nặng hơn, lực xoắn và bẻ mạnh có thể dẫn đến gãy xương đô vật. Những chấn thương này ít khi đe dọa tính mạng nhưng vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến sự nghiệp thi đấu của vận động viên.
Dù vậy, bác sĩ Vũ nhấn mạnh không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro trong các môn thể thao đối kháng.
“Có những tình huống diễn ra rất nhanh. Vận động viên không thể kiểm soát tuyệt đối mọi chuyển động. Chỉ một sai lệch nhỏ ở điểm rơi cũng có thể tạo ra lực tác động lớn”, bác sĩ nhận định.
Từ góc độ chuyên môn, ông cho rằng bên cạnh việc nâng cao chất lượng huấn luyện, đặc biệt là tập trung vào kỹ năng tiếp đất và sức mạnh cơ cổ, các liên đoàn cần xem xét yếu tố luật thi đấu. Việc điều chỉnh hoặc hạn chế những động tác có nguy cơ cao, cũng như xây dựng quy trình xử trí chấn thương chặt chẽ ngay tại sàn đấu, là những giải pháp cần được cân nhắc.
“Thể thao đối kháng luôn đi kèm rủi ro. Điều quan trọng là nhận diện đúng nguy cơ, giảm thiểu tối đa chấn thương cho vận động viện bằng chế độ huấn luyện chặt chẽ và luật thi đấu phù hợp”, bác sĩ Trần Anh Vũ nhấn mạnh.
