Ngày 27/6/1966, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, tỉnh Hà Tĩnh cử đoàn cán bộ gồm 40 đồng chí do đồng chí Bí thư Tỉnh ủy dẫn đầu ra Thái Bình tham quan, học tập kinh nghiệm thâm canh lúa. Ngày 6/7/1966, khi về Hà Nội, đoàn vinh dự được Bác Hồ cùng các đồng chí trong Bộ Chính trị tiếp và nói chuyện tại Phủ Chủ tịch. Trong những lời căn dặn ân cần hôm ấy, Bác nói: “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên. Các đồng chí có làm được thế không? Làm được chứ? Miễn là lãnh đạo phải có quyết tâm, có tinh thần tự lực cánh sinh, biết lắng nghe ý kiến quần chúng. Có việc mình không biết, nhưng quần chúng biết. Và biết tổ chức cho khéo thì nhất định việc gì cũng làm được, nhất định đưa được phong trào nổi bật lên” (*).
Hôm nay đọc lại những lời ấy, chúng ta vẫn cảm nhận được sự gần gũi mà sâu sắc trong phong cách Hồ Chí Minh. Bác không nói những điều xa xôi. Người chỉ ra rất rõ những điều làm nên sức mạnh của một địa phương. Đó là quyết tâm của lãnh đạo, tinh thần tự lực cánh sinh, niềm tin vào Nhân dân và năng lực tổ chức thực hiện. Những điều tưởng như giản dị ấy lại chính là chìa khóa để biến khó khăn thành động lực, biến tiềm năng thành sức mạnh và biến khát vọng thành hiện thực.
“Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên” trước hết là lời căn dặn chan chứa nghĩa tình của Bác đối với một vùng đất mà Người luôn dành những tình cảm sâu nặng. Hà Tĩnh là một phần của xứ Nghệ, nơi hun đúc truyền thống văn hóa, nghĩa tình và cách mạng mà Người thấu hiểu hơn ai hết. Bác hiểu những khắc nghiệt của thiên nhiên, hiểu cuộc sống còn nhiều thiếu thốn của đồng bào. Nhưng, Người cũng hiểu rất rõ sức chịu đựng bền bỉ, ý chí quật cường, sự can trường và khả năng vươn lên của con người nơi đây. Trong lời dặn ấy có sự sẻ chia nhưng không phải lùi bước trước khó khăn; có niềm thương nhưng không trông chờ, ỷ lại. Điều Bác muốn khơi dậy chính là tinh thần tự lực, tự cường của Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh.
Trong hoàn cảnh năm 1966, lời căn dặn của Người càng mang ý nghĩa đặc biệt. Hà Tĩnh khi đó vừa là hậu phương của tiền tuyến lớn miền Nam, vừa là tiền tuyến của hậu phương lớn miền Bắc. Nhiệm vụ vừa sản xuất, vừa chiến đấu, giữ vững mạch máu giao thông, bảo đảm sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam. Muốn “nổi bật lên”, Hà Tĩnh phải mạnh hơn trong sản xuất, vững hơn về quốc phòng, tốt hơn trong tổ chức đời sống thời chiến và phải kiên cường hơn trước thử thách ác liệt. Nhưng trên tất cả, đó là niềm tin của Bác Hồ đã dành cho Hà Tĩnh.
Bác tin vào vùng đất với những con người từng góp phần làm nên cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh; tin vào những con người gan góc trong chiến đấu, cần cù trong lao động, hiếu học; tin vào một Đảng bộ biết dựa vào dân, khơi dậy sức dân và tổ chức Nhân dân thành sức mạnh. Câu hỏi của Người: “Các đồng chí có làm được thế không?” và ngay sau đó là lời khẳng định: “Làm được chứ?” như một sự trao gửi niềm tin đặc biệt. Niềm tin ấy đã trở thành sức mạnh trên hành trình Hà Tĩnh đi qua chiến tranh, qua năm tháng khó khăn sau ngày đất nước thống nhất và cả chặng đường từ khi tái lập tỉnh năm 1991.
Từ một tỉnh nghèo, cơ sở hạ tầng yếu, đời sống Nhân dân nhiều thiếu thốn, Hà Tĩnh đã bền bỉ đi lên. Những con đường được mở rộng, những khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển được hình thành; sản xuất nông nghiệp từng bước chuyển sang hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, gắn với chuỗi giá trị; diện mạo đô thị và nông thôn ngày càng đổi mới. Đặc biệt, trong xây dựng nông thôn mới, Hà Tĩnh đã biến khó khăn thành một phong trào sâu rộng, đã khơi dậy vai trò chủ thể của người dân để trở thành một trong những điểm sáng của cả nước.
Khu kinh tế Vũng Áng, hệ thống cảng biển nước sâu, công nghiệp luyện kim, năng lượng và các lĩnh vực mới gần đây như: chế biến, chế tạo, sản xuất, lắp ráp ô tô điện và xe máy điện… đã mở rộng không gian kết nối Hà Tĩnh với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và quốc tế.
Truyền thống hiếu học được phát huy. Giáo dục Hà Tĩnh nhiều năm giữ vị trí cao của cả nước. Văn hóa, du lịch khởi sắc; các giá trị di sản văn hóa và lịch sử đang được gìn giữ, đánh thức và chuyển hóa thành nguồn lực phát triển. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; hệ thống chính trị không ngừng được củng cố; thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp có hiệu quả; khối đại đoàn kết toàn dân tiếp tục là nền tảng của mọi thành công.
60 năm sau lời Bác dặn, “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên” không chỉ để nhắc nhớ một sự kiện lịch sử, luôn là lời thúc giục đối với hiện tại và tương lai. “Nổi bật lên” hôm nay là có thêm những con số tăng trưởng cao, những công trình lớn, những khu đô thị hiện đại. Hà Tĩnh đang tiếp tục phát huy lợi thế của vị trí chiến lược trên hành lang kinh tế Đông - Tây. Tạo nguồn lực cho phát triển, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực mới; phát triển công nghiệp hiện đại đi đôi với bảo vệ môi trường; xây dựng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; phát huy giá trị bản sắc văn hóa; làm cho nông thôn mới đẹp hơn, người dân có cuộc sống ấm no, văn minh và hạnh phúc.
6 thập niên đã qua, câu hỏi của Bác năm nào “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên. Các đồng chí có làm được thế không? Làm được chứ?...” dường như vẫn đang vang vọng. Trải qua biết bao gian lao thử thách trong lịch sử, vùng đất này chưa bao giờ chịu khuất phục trước kẻ thù, trước thiên tai khắc nghiệt. Trả lời câu hỏi ấy hôm nay là những công trình mới, những miền quê đáng sống, với những thế hệ con người tài năng dám nghĩ, dám làm, một nền kinh tế năng động, một chính quyền tận tụy và cuộc sống ngày càng thịnh vượng. Đó chính là cách thiết thực nhất để Hà Tĩnh tiếp tục thực hiện lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng chính sức mạnh, trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng mới.
(*) Sách “Bác Hồ với Hà Tĩnh”, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, 2017, Tr.74.
