Hội chứng bàn chân bẹt và biến dạng đầu: Bất thường nhỏ - hệ lụy lớn

Vừa qua, Bệnh viện Phục hồi chức năng (PHCN) Hà Tĩnh đã tổ chức các đợt tầm soát trong cộng đồng và tại bệnh viện để phát hiện kịp thời các trẻ em bị rối loạn phát triển về tâm thần vận động. Qua thăm khám, ngoài việc phát hiện nhiều trẻ có các bệnh lý phổ biến như: rối loạn phát triển ngôn ngữ và lời nói, rối loạn phổ tự kỷ, tăng động giảm chú ý, các y bác sĩ còn phát hiện nhiều trẻ bị bàn chân bẹt. Theo thống kê, trong 315 trẻ được kiểm tra thì có gần 20 trẻ bị bàn chân bẹt.

Đưa con đi khám sàng lọc, chị N.T.N. (xã Thạch Khê) cho biết: “Thấy cháu thường xuyên xuất hiện các triệu chứng như: đau vùng lòng bàn chân, vòm bàn chân, gót chân, nhất là khi vận động, chạy nhảy nên gia đình tôi đưa đi khám sàng lọc. Qua thăm khám, các bác sĩ kết luận cháu bị bàn chân bẹt. Cũng may phát hiện được tình trạng bệnh nên gia đình có thể can thiệp sớm cho cháu bằng các phương pháp tập chỉnh hình”.

Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Hà - Phó Trưởng khoa Nội nhi, Bệnh viện PHCN Hà Tĩnh cho biết: “Qua thăm khám, điều trị cho các em bị bàn chân bẹt, triệu chứng phổ biến của bệnh là căng cơ ở bắp chân và sưng ở mặt ngoài hoặc mặt trong của mắt cá chân; dáng đi bất thường, kém linh hoạt, nặng nề, hai bàn chân có xu hướng xoay đổ vào trong; người bệnh dễ bị mỏi, đau bàn chân khi tham gia các hoạt động thể thao hoặc chạy nhảy… Điều đáng lo ngại là phụ huynh thường không nhận biết sớm các triệu chứng bất thường khiến cho tình trạng của trẻ ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn”.

Theo cảnh báo, tình trạng bàn chân bẹt nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sự phát triển của trẻ như: dáng đi bị bất thường, hẹp xương chậu, gia tăng phát sinh các bệnh lý viêm khớp, thoái hóa khớp gối, đau cổ chân, gót chân, cong vẹo cột sống.

Cùng với hội chứng bàn chân bẹt thì biến dạng đầu cũng đang là nguyên nhân gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển về thể chất, trí tuệ của trẻ. Trong số 250 bệnh nhân nhi đang điều trị tại Bệnh viện PHCN Hà Tĩnh có 6 trẻ bị biến dạng đầu. Trong đó, biến dạng do tư thế là tình trạng hộp sọ mềm của trẻ sơ sinh bị bẹp hoặc mất cân đối do nằm một tư thế quá lâu, với các triệu chứng phổ biến như: phần sau đầu bị dẹt, mất cân đối khuôn mặt, tóc bị thưa hoặc mất ở vùng đầu. Còn biến dạng đầu do dính hộp sọ có các triệu chứng phổ biến như: hình dạng hộp sọ bất thường, biến dạng trên khuôn mặt, thóp đóng sớm, tăng áp lực nội sọ.

Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Hà cho biết thêm: “Đối với tình trạng biến dạng đầu do tư thế thì hoàn toàn có thể cải thiện được cho trẻ nếu phát hiện được sớm để can thiệp thông qua việc thay đổi tư thế ngủ, dùng nẹp đầu. Còn đối với biến dạng đầu do dính hộp sọ sẽ để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng như: trẻ chậm phát triển trí tuệ, giảm khả năng tâm thần vận động và nhiều vấn đề thần kinh khác. Cách điều trị hữu hiệu nhất đối với tình trạng biến dạng đầu do dính hộp sọ là can thiệp bằng phẫu thuật”.

Để điều trị hiệu quả đối với các trẻ bị bàn chân bẹt và đặc biệt là biến dạng đầu, từ đầu tháng 7/2026, Bệnh viện PHCN Hà Tĩnh sẽ phối hợp với các chuyên gia Bệnh viện Nhi Trung ương tổ chức khám sàng lọc và tư vấn điều trị chuyên sâu cho trẻ.

Bác sĩ CKI Phạm Thị Phương - Phó Giám đốc Bệnh viện PHCN Hà Tĩnh cho biết: “Các chuyên gia đầu ngành về lĩnh vực PHCN của Bệnh viện Nhi Trung ương sẽ trực tiếp thăm khám, tư vấn cho phụ huynh phác đồ điều trị phù hợp cho trẻ khi mắc bại não, bàn chân bẹt và biến dạng đầu. Điều quan trọng nhất là phụ huynh cần chủ động trong việc đưa trẻ đi tầm soát, sàng lọc để phát hiện sớm các bệnh lý. Đây là yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả can thiệp, giúp trẻ có cơ hội phát triển bình thường về thể chất và trí tuệ”.