Thời gian qua, các doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt không ít khó khăn, nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh chịu tác động từ chi phí logistics “leo thang”, thiếu hụt lao động, rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe và những bất ổn địa chính trị trên thế giới.
6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Hà Tĩnh đạt 830 triệu USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm 2025. Trong cơ cấu xuất khẩu, thép tiếp tục là trụ cột khi đạt kim ngạch 705,7 triệu USD, tăng 9,56% so với cùng kỳ năm 2025. Đây vẫn là nhóm hàng đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng xuất khẩu của tỉnh.
Bên cạnh đó, một số mặt hàng như: dăm gỗ, xơ sợi dệt cũng ghi nhận mức tăng khá. Riêng dăm gỗ đạt kim ngạch 49,3 triệu USD, tăng 61,74% so với cùng kỳ năm 2025, phản ánh nỗ lực của doanh nghiệp trong việc chủ động vùng nguyên liệu, tổ chức sản xuất và duy trì quan hệ với các đối tác quốc tế.
Ông Phạm Xuân Lộc - Phó Giám đốc Công ty TNHH Tân Trường Phát (KKT Vũng Áng) cho biết: “6 tháng qua, hoạt động xuất khẩu dăm gỗ của doanh nghiệp cơ bản ổn định. Hiện 100% sản phẩm được xuất sang thị trường Trung Quốc với sản lượng đạt hơn 45% kế hoạch năm. Chúng tôi đang từng bước mở rộng sang thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc. Tuy nhiên, đây đều là những thị trường có yêu cầu cao về phát triển bền vững, chứng chỉ rừng, kinh tế tuần hoàn cũng như giảm phát thải carbon. Vì vậy, quá trình chuyển đổi phải được thực hiện từng bước để đáp ứng các tiêu chuẩn mới".
Thực tế cho thấy, dù tăng trưởng dương, song tiến độ thực hiện mục tiêu xuất khẩu năm 2026 của Hà Tĩnh vẫn thấp hơn kỳ vọng. Theo đánh giá của ngành công thương, một số mặt hàng như: thép, ô tô điện... được kỳ vọng tạo bứt phá trong kim ngạch xuất khẩu của tỉnh lại chưa đạt kế hoạch do doanh nghiệp ưu tiên tiêu thụ tại thị trường nội địa. Hơn nữa, nhu cầu nhập khẩu từ một số thị trường truyền thống của các doanh nghiệp này vẫn phục hồi chậm.
Trong khi đó, ở nhóm hàng dệt may, nông - lâm - thủy sản ghi nhận khó khăn khi doanh nghiệp phải đối mặt với sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt, chi phí logistics tăng cao và các quy định về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, phát triển xanh liên tục được siết chặt.
Ông Đinh Nam Giang - Chủ tịch Công đoàn Công ty CP May xuất khẩu MTV (CCN Bắc Cẩm Xuyên) cho hay: “Ngoài chi phí vận tải tăng, doanh nghiệp đang thiếu hụt lao động nghiêm trọng nên chỉ có thể duy trì sản xuất để hoàn thành các đơn hàng đã ký kết (khoảng 26.000 sản phẩm/tháng) mà không dám nhận thêm đơn hàng mới”.
Hiện nay, lĩnh vực chè vẫn bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông. Với 2 thị trường xuất khẩu chính là Pakistan và Afghanistan, thời gian qua chuỗi cung ứng bị gián đoạn khiến thời gian vận chuyển hàng hóa của Công ty CP Chè Hà Tĩnh kéo dài, chi phí vận tải biển tăng mạnh.
Ông Trần Quốc Sỹ - Kế toán trưởng Công ty CP Chè Hà Tĩnh chia sẻ: “6 tháng năm 2026, doanh nghiệp xuất khẩu 908 tấn chè, kim ngạch đạt 1,95 triệu USD, giảm 16,7% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu là tác động từ xung đột tại Trung Đông khiến hoạt động xuất khẩu gặp khó. Cùng đó, nắng hạn kéo dài làm sản lượng chè nguyên liệu giảm so với năm ngoái. Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu xuất khẩu 2.572 tấn chè, doanh thu 5,5 triệu USD. Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư chăm sóc vùng nguyên liệu, nâng cao năng lực chế biến và làm việc với các đối tác nước ngoài nhằm ổn định thị trường tiêu thụ trong bối cảnh chi phí vận tải biển vẫn ở mức cao”.
Để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu của cả năm, ngành công thương xác định trọng tâm không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất mà còn mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Ngành tiếp tục phối hợp theo dõi sát tình hình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp xuất khẩu để kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn; công tác dự báo thị trường được tăng cường nhằm cung cấp thông tin về nhu cầu tiêu dùng, chính sách thương mại, các hàng rào kỹ thuật của từng quốc gia, giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và chiến lược thị trường.
Ngoài ra, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghiệp quy mô lớn, các dự án sản xuất hàng hóa xuất khẩu được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn hàng, tạo động lực mới cho tăng trưởng xuất khẩu.
Theo ông Lê Xuân Từ - Phó Giám đốc Sở Công Thương: "Sở sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo chỉ đạo của UBND tỉnh về thực hiện Kết luận số 43-KL/TU, ngày 5/2/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Đề án đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu gắn với phát triển dịch vụ logistics tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Đồng thời, tích cực tham mưu các giải pháp phát triển xuất khẩu, chủ động hội nhập quốc tế, tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam đã ký kết để mở rộng thị trường xuất khẩu; từng bước phát triển dịch vụ logistics theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại...".
