Khi Mỹ dần rơi vào vòng lặp quen thuộc gồm các cuộc tấn công Iran, các đợt không kích đáp trả của Tehran rồi những vòng đàm phán hòa bình ngắn ngủi, câu hỏi lớn nhất hiện nay là làm thế nào để chấm dứt cuộc xung đột này.
Một số nhà phân tích cho rằng thách thức cốt lõi nằm ở công nghệ và kinh tế: UAV và tên lửa hành trình giá rẻ của Iran thường có chi phí thấp hơn rất nhiều so với các tên lửa đánh chặn hiện đại mà Mỹ và các đồng minh sử dụng để đối phó.
Vì vậy, họ kêu gọi tăng cường dự trữ các loại tên lửa đánh chặn chi phí thấp, phát triển hệ thống phòng thủ tự động, năng lực tác chiến điện tử và vũ khí năng lượng định hướng nhằm đảo ngược thế bất lợi về chi phí.
"Vũ khí hóa" thời gian
Tuy nhiên, câu hỏi trước mắt không phải là liệu những công nghệ đó có cần thiết hay không, mà là liệu Mỹ có thể triển khai chúng với số lượng đủ lớn và tích hợp chúng vào tác chiến trong vài tháng tới để thay đổi cục diện xung đột hay không.
Quan trọng hơn cả là làm thế nào để vô hiệu hóa vũ khí lợi hại nhất trong kho vũ khí của Iran: thời gian, theo Forbes.
Các chuyên gia nhận định, giới lãnh đạo Iran hiểu rằng họ không thể đánh bại Mỹ trong một cuộc đối đầu quân sự thông thường. Nhưng họ tin rằng điều đó cũng không cần thiết. Mục tiêu của Tehran đơn giản là sống sót và trụ vững trước đối thủ áp lực về tiềm lực và vũ khí.
Họ đặt cược rằng nếu khiến Tổng thống Donald Trump không thể đạt được một thỏa thuận trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 thì đó đã là một thắng lợi chiến lược của Iran.
Vì vậy, theo giới quan sát, nếu tình trạng bế tắc kéo dài thêm vài tháng tới, chính quyền ông Trump và đảng Cộng hòa có thể bị tổn hại trong cuộc bầu cử. Iran đang dựa vào giả thuyết này để tiếp tục thể hiện sự cứng rắn, không nhượng bộ với các điều kiện mà họ đã đặt ra.
Trong bối cảnh đó, việc quân đội Mỹ phá hủy thêm một cơ sở quân sự Iran hay áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới có thể gây tổn thất tích lũy cho Tehran, nhưng sẽ không đủ để buộc chính quyền Iran thay đổi đường lối.
Vấn đề cốt lõi ở đây là Mỹ và Iran đang đo thành công bằng hai thước đo khác nhau. Mỹ đánh giá tiến triển bằng số mục tiêu bị phá hủy, số lượng vũ khí đã sử dụng và mức độ thiệt hại kinh tế gây ra cho Iran.
Trong khi đó, Iran đánh giá thành công bằng việc họ vẫn trụ vững trước áp lực quân sự và các đòn tập kích dồn dập từ Mỹ.
Tehran cùng các lực lượng đồng minh sử dụng các loại tên lửa giá rẻ, UAV tấn công, thủy lôi, xuồng cao tốc và nhiều loại vũ khí khác để đe dọa lực lượng Mỹ, các đồng minh trong khu vực và hoạt động hàng hải thương mại.
Phần lớn các loại vũ khí này khá đơn giản, nhiều quả bị đánh chặn nhưng chúng vẫn tạo ra hiệu quả chiến lược đáng kể. Việc liên tục phóng các loại vũ khí giá rẻ buộc Mỹ và đồng minh phải sử dụng những tên lửa đánh chặn đắt tiền hơn nhiều lần để đối phó.
Đồng thời, các cuộc tấn công này làm gián đoạn hoạt động vận tải biển, gây sức ép lên thị trường năng lượng, khiến hệ thống phòng không khu vực bị căng thẳng và buộc Mỹ phải duy trì các chiến dịch quân sự kéo dài.
Các cuộc tấn công do lực lượng thân Iran đang làm tăng chi phí cũng như thời gian vận chuyển của các tuyến hàng hải thương mại.
Chỉ cần một tỷ lệ nhỏ các cuộc tấn công thành công cũng đủ tạo ra lo ngại về kinh tế và áp lực chính trị lớn hơn rất nhiều so với giá trị của các loại vũ khí được sử dụng.
Ván cược của Iran
Iran dường như đang đặt cược rằng Mỹ sẽ mệt mỏi và từ bỏ trước, đồng thời cho rằng khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đến gần, nỗi lo về lượng tên lửa đánh chặn ngày càng sụt giảm, chi phí kinh tế gia tăng và tâm lý chán nản về chiến sự sẽ tạo ra áp lực lớn hơn ở Washington so với Tehran.
Những khoảng lặng xen kẽ các đợt tấn công mới và các vòng đàm phán bế tắc càng củng cố cảm giác rằng cả 2 bên đều đang thử xem bên nào có thể chịu đựng lâu hơn.
Trong khi đó, quân đội Mỹ vẫn tiếp tục tấn công các mục tiêu tên lửa, UAV, hệ thống trinh sát và năng lực hàng hải của Iran, qua đó hạn chế khả năng hành động của Tehran.
Dù Mỹ đã tung loạt vũ khí hiện đại, uy lực ra để tập kích Iran, theo giới quan sát, không công nghệ nào có thể là "viên đạn bạc" làm xoay chuyển hoàn toàn cuộc chiến. Công nghệ chỉ có thể cải thiện điều kiện của cuộc chơi.
Chiến lược của phía Iran hiệu quả không phải vì vũ khí của họ quá hiện đại, mà vì chúng được sử dụng như một phần của chiến lược tổng thể nhằm khai thác những điểm đang gây áp lực lên Mỹ.
Theo các chuyên gia, để Iran nhượng bộ, Mỹ có thể cần phải gây áp lực thêm để Tehran hiểu rằng vũ khí thời gian của họ có thể sắp "mất thiêng". Tuy nhiên, khi cuộc bầu cử giữa kỳ chỉ còn 3 tháng nữa sẽ diễn ra, đây dường như không phải là điều dễ thực thi với Mỹ.
