Những ngày điều trị tại Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, ông N.V.H. (68 tuổi, trú xã Cẩm Xuyên) vẫn phải thở khí dung kết hợp điều trị bằng thuốc do đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Nhiều năm nay, ông thường xuyên ho, khạc đờm, khó thở nhưng chỉ mua thuốc uống khi triệu chứng nặng hơn. Dù đã được bác sĩ nhiều lần tư vấn cai thuốc lá, ông vẫn duy trì thói quen hút nhiều điếu mỗi ngày.
“Tôi cứ nghĩ ho là chuyện bình thường của người hút thuốc lâu năm. Mấy hôm trước trời thay đổi, tôi khó thở nhiều, không đi nổi, phải nhập viện cấp cứu. Bây giờ mới thấy bệnh này nguy hiểm, chỉ mong sức khỏe ổn định để về nhà và quyết tâm bỏ thuốc lá”, ông H. chia sẻ.
Theo các bác sĩ, trường hợp của ông H. không phải cá biệt. Nhiều bệnh nhân COPD chỉ nhập viện khi bệnh đã vào đợt cấp với các triệu chứng khó thở tăng, ho nhiều, đờm đặc hoặc đổi màu, thậm chí suy hô hấp phải thở oxy. COPD là bệnh hô hấp mạn tính diễn tiến âm thầm, khiến đường thở bị tắc nghẽn không hồi phục hoàn toàn. Do chủ quan hoặc không tuân thủ điều trị, nhiều người chỉ đến viện khi bệnh nặng, làm chức năng phổi suy giảm nhanh, tăng nguy cơ tái nhập viện và tử vong.
Tại Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, trung bình mỗi ngày điều trị khoảng 100 bệnh nhân nội trú. Trong số này, khoảng 40 bệnh nhân mắc các bệnh lý hô hấp và khoảng 30 bệnh nhân mắc COPD ở cả giai đoạn đợt cấp và ngoài đợt cấp. Như vậy, người mắc COPD chiếm khoảng 33% tổng số bệnh nhân đang điều trị tại khoa, cho thấy đây là nhóm bệnh lý có tỷ lệ khá cao và tạo áp lực lớn đối với công tác điều trị.
Nguyên nhân hàng đầu dẫn đến COPD vẫn là hút thuốc lá. Bên cạnh đó, người thường xuyên tiếp xúc với khói bếp, bụi nghề nghiệp, hóa chất, ô nhiễm không khí hoặc có tiền sử nhiễm trùng hô hấp cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Đối với người đã mắc COPD, việc tiếp tục hút thuốc, không tuân thủ điều trị hoặc tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm là những nguyên nhân phổ biến khiến bệnh nhanh chóng tiến triển và xuất hiện các đợt cấp.
Đặc biệt, sự thay đổi của thời tiết cũng là yếu tố làm gia tăng nguy cơ nhập viện. Khi nhiệt độ giảm, độ ẩm cao hoặc giao mùa, đường thở của người bệnh dễ bị co thắt, nguy cơ nhiễm trùng hô hấp tăng lên, từ đó kích hoạt các đợt cấp. Nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận số ca nhập viện do COPD thường tăng vào mùa lạnh hoặc thời điểm thời tiết biến động.
Trao đổi về vấn đề này, bác sĩ Lê Bá Khánh Chi - Phó Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Để kiểm soát tốt COPD và hạn chế nguy cơ nhập viện, người bệnh cần tuyệt đối ngừng hút thuốc lá, tránh tiếp xúc với khói thuốc, bụi và các tác nhân ô nhiễm; sử dụng thuốc đúng theo chỉ định, không tự ý bỏ thuốc; đồng thời tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin như cúm, phế cầu để giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp. Bên cạnh đó, người bệnh nên duy trì các bài tập phục hồi chức năng hô hấp, vận động phù hợp và tái khám định kỳ để được đánh giá chức năng phổi, điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần thiết. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở tăng nhanh, ho nhiều hơn, đờm đổi màu hoặc sốt, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay, không nên tự điều trị tại nhà vì có thể dẫn đến suy hô hấp và nhiều biến chứng nguy hiểm”.
