Khi video ngắn trở thành thứ "gây nghiện” với giới trẻ

(Baohatinh.vn) - Những cú vuốt trên màn hình điện thoại hay cú bấm điều khiển tivi tưởng như vô hại nhưng thực tế đang làm các bạn trẻ ở Hà Tĩnh bị giữ lâu hơn với video ngắn trên mạng xã hội.

Ngày nay, không khó để bắt gặp những bạn trẻ dán mắt vào màn hình điện thoại hàng giờ liền. Sau giờ học, em T.T.M. cùng bạn ở phường Thành Sen ý định xem vài video yêu thích, từ review phim đến những clip hài hước. Thế nhưng, video nối tiếp video; vài phút kéo thành vài giờ. Pin điện thoại cạn dần, nhưng những cú vuốt điện thoại của T.T.M. vẫn chưa dừng lại.

Em T.T.M. chia sẻ: “Dù đã vào năm học mới, em vẫn dành khá nhiều thời gian để xem video ngắn. Ban đầu, em chỉ xem cho vui, nhưng càng xem lại càng khó dừng lại. Có những lúc xem quá lâu, em cảm thấy mệt mỏi, đau đầu, thậm chí ảnh hưởng đến việc học”.

bqbht_br_bb4b5190-7e6a-4f99-87d9-0cac24f49ef7.png
Video ngắn đang trở thành một trong những nội dung thu hút nhiều học sinh trên các nền tảng mạng xã hội.

Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ sử dụng Internet và mạng xã hội ở mức cao. Theo báo cáo Vietnam Digital 2025 của We Are Social và Meltwater, cả nước có 79,8 triệu người dùng Internet. Đáng chú ý, trẻ em Việt Nam tiếp cận điện thoại và các thiết bị kết nối Internet sớm hơn khoảng 4 năm so với mức trung bình toàn cầu.

Những con số ấy cho thấy, môi trường số đã trở thành một phần quen thuộc trong tuổi thơ của nhiều em. Trong đó, video ngắn là một trong những loại nội dung dễ giữ chân người xem nhất nhờ nhịp nhanh, hình ảnh liên tục thay đổi và khả năng tạo cảm giác mới mẻ chỉ sau mỗi cú vuốt. Đặc biệt, khi AI có thể tạo ra hình ảnh, giọng nói và cả những câu chuyện giống thật, ranh giới giữa thật và giả ngày càng trở nên mong manh. Với trẻ em, khi kỹ năng kiểm chứng thông tin còn hạn chế, nguy cơ tin theo và chia sẻ những nội dung sai lệch cũng lớn hơn.

Trong bối cảnh đó, câu chuyện không còn chỉ là thời gian trẻ sử dụng điện thoại, mà còn là trách nhiệm của các nền tảng và hệ sinh thái nội dung số trong việc bảo vệ người dùng nhỏ tuổi.

Ông Phan Trường Lâm - Phó Giám đốc Trường Đại học FPT, Trưởng ban Chuyển đổi số - Tổ chức Giáo dục FPT cho rằng: “Cần có chính sách và chế tài cụ thể để các nền tảng, tổ chức vận hành mạng xã hội tại Việt Nam thực hiện tốt hơn trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường số. Cùng với đó, các cơ quan truyền thông, đơn vị sản xuất nội dung cần gia tăng những video ngắn có giá trị giáo dục, văn hóa và giải trí lành mạnh, tạo sức hút đối với người dùng, qua đó góp phần hạn chế sự lan truyền của các nội dung độc hại".

bqbht_br_anh-3-cui-mat-xem-dt.png
Chiếc điện thoại khiến việc giao tiếp trực tiếp với nhau giảm dần.

Nhưng ngay cả khi nội dung không sai sự thật, cơ chế vận hành của thuật toán cũng đủ khiến việc dừng lại trở nên khó hơn. Càng xem lâu, nền tảng càng hiểu người dùng thích gì để tiếp tục gợi ý những nội dung tương tự. Dòng video vì thế ngày càng “đúng gu”, khiến việc lướt xem dần trở thành phản xạ vô thức và những tác động đến việc học cũng bắt đầu xuất hiện.

Cô giáo Nguyễn Thị Thùy Dương - Trường THPT Phan Đình Phùng (Hà Tĩnh) chia sẻ: “Việc sử dụng quá nhiều video ngắn có thể khiến học sinh giảm khả năng tập trung, tính kiên trì trong học tập cũng như hạn chế giao tiếp trực tiếp. Đặc biệt, sau ba tháng nghỉ hè, nhiều em đã hình thành thói quen sử dụng điện thoại trong thời gian dài. Khi bước vào năm học mới, thói quen này vẫn còn tiếp diễn, khiến các em khó tập trung vào việc học và gặp hạn chế trong giao tiếp, trao đổi trực tiếp với thầy cô, bạn bè”.

Từ những cú vuốt tưởng chừng vô hại, những tác động đến sức khỏe tinh thần và hành vi của trẻ đôi khi bắt đầu bằng những thay đổi rất khó nhận ra. Mùa hè vừa qua, tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Tĩnh, lượng bệnh nhi đến điều trị: Rối loạn phổ tự kỉ, tăng động giảm chú ý, rối loạn tíc, rối loạn ngôn ngữ, bại não… có thời điểm lên tới gần 400 trường hợp, trong khi mức thường gặp khoảng 250 - 300 trường hợp. Theo các bác sĩ, cùng nhiều nguyên nhân khác, việc sử dụng tivi, điện thoại và các nội dung trên màn hình trong thời gian dài là nguyên nhân cần được lưu ý, cẩn trọng.

Thạc sĩ tâm lý Đoàn Thị Ái - Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Tĩnh cho hay: “Việc sử dụng điện thoại, iPad hoặc các thiết bị điện tử quá mức có thể dẫn đến những dấu hiệu của rối loạn sử dụng thiết bị. Có trẻ vừa thức dậy đã tìm ngay đến điện thoại. Khi tình trạng này kéo dài, trẻ có thể ngủ muộn, khó đi vào giấc ngủ, thường xuyên cáu gắt, bực bội và khó kiểm soát cảm xúc. Trong quá trình điều trị, các chuyên gia tâm lý cần hỗ trợ để trẻ ổn định về mặt cảm xúc, từ đó mới có thể sẵn sàng và hợp tác tốt hơn với các phương pháp điều trị”.

bqbht_br_anh-bac-si.jpg
Thạc sĩ tâm lý Đoàn Thị Ái - Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Tĩnh lắng nghe chia sẻ của bệnh nhi trong quá trình điều trị.

Tác động của những video ngắn không dừng lại ở sức khỏe hay cảm xúc. Phía sau những lượt xem tưởng như vô hại còn có thể là những rủi ro mà trẻ chưa đủ kinh nghiệm để nhận diện. Các đường link được gắn trong video, bình luận hay tin nhắn có thể dẫn người dùng đến những trang giả mạo, yêu cầu đăng nhập, cung cấp thông tin hoặc tải ứng dụng. Chỉ một lần tò mò nhấp vào cũng có thể khiến tài khoản bị chiếm quyền, thông tin cá nhân bị đánh cắp, thậm chí phát sinh những thiệt hại về tài sản.

Thượng úy Phạm Minh Hiếu - Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Hà Tĩnh thông tin: “Thời gian qua, lực lượng công an phát hiện nhiều đối tượng tạo các đường link giả mạo, lồng ghép vào những nội dung trên mạng xã hội để dụ người dùng truy cập. Khi người dùng nhấp vào link, các đối tượng có thể dẫn đến những trang web giả mạo giao diện Facebook, yêu cầu nhập tài khoản, mật khẩu. Trên địa bàn Hà Tĩnh đã ghi nhận nhiều trường hợp bị hại, trong đó có không ít người trẻ. Do thiếu kỹ năng nhận diện, một số em sau khi truy cập đường link đã cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, tạo điều kiện để các đối tượng chiếm quyền truy cập”.

anh-xem-video-1200.jpg
Các video, clip có thể tiềm ẩn nguy cơ khi gắn kèm những đường link giả mạo nhằm đánh cắp thông tin người dùng.

Không thể phủ nhận video ngắn mang lại nhiều giá trị: giúp tiếp cận kiến thức nhanh, cập nhật xu hướng, khơi gợi sáng tạo và mở rộng kết nối. Tuy nhiên, sẽ là thiếu sót nếu chỉ nhìn vào những lợi ích ấy mà bỏ qua cách nền tảng video ngắn được thiết kế để kéo dài thời gian người dùng ở lại.

Khi việc lướt xem trở thành phản xạ vô thức, khi thuật toán liên tục gợi ý nội dung khiến người xem khó dừng lại, ranh giới giữa giải trí và lệ thuộc bắt đầu mờ đi. Những thay đổi đầu tiên thường xuất hiện ở giấc ngủ, khả năng tập trung và cảm xúc. Đó cũng là những tín hiệu đáng để gia đình và nhà trường nhận diện từ sớm.

Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Hà - Phó Trưởng khoa Nội nhi, phụ trách Đơn vị Phục hồi chức năng nhi khoa, Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Tĩnh cho biết: “Việc xem video hay sử dụng các nền tảng công nghệ có thể giúp trẻ khám phá, học hỏi, nhưng cần được kiểm soát về thời gian sử dụng mỗi ngày. Phụ huynh nên giới hạn thời gian giải trí trên thiết bị điện tử ở mức khoảng 30 phút mỗi ngày, đồng thời tránh cho trẻ sử dụng TikTok hay các thiết bị điện tử trước khi đi ngủ. Việc sử dụng quá nhiều không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức mà còn có thể tác động đến sức khỏe thể chất của trẻ".

bqbht_br_nh-bac-si-3.jpg
Việc xem quá nhiều video clip sẽ ảnh hưởng đến nhận thức và thể chất của con người.

Điện thoại không phải là “kẻ thù”, và video ngắn cũng không phải thứ cần loại bỏ khỏi đời sống. Điều quan trọng nhất là giúp trẻ làm chủ công nghệ: biết mình đang xem gì, vì sao mình tiếp tục xem và khi nào cần dừng lại. Trong một thế giới mà thuật toán ngày càng giỏi níu giữ sự chú ý, điều cần trang bị không chỉ là kỹ năng sử dụng thiết bị, mà còn là khả năng tự kiểm soát, kiểm chứng thông tin và phân biệt thật - giả. Bởi khi còn giữ được quyền lựa chọn, trẻ sẽ dùng công nghệ như một công cụ; còn khi đánh mất quyền lựa chọn, chính công nghệ sẽ bắt đầu dẫn dắt hành vi của các em.

Video: Khi video ngắn trở thành “ma trận” với giới trẻ

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Có những điều tưởng đã quen thuộc, vậy mà mỗi khi trời trở lạnh, ta lại thấy nhớ. Nhớ bữa cơm nóng bên gia đình, nhớ chén nước chè xanh và những lời mẹ dặn dò mỗi khi đi xa.
Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, góp phần khơi dậy niềm tự hào truyền thống, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương trong đời sống cộng đồng.
Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, người con Hà Tĩnh đã xa quê gần 45 năm, quê hương vẫn là miền ký ức sâu nặng. Đôi khi, chỉ một làn gió lạnh đầu mùa cũng đủ gợi về mái nhà xưa.
Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Không để những khiếm khuyết cơ thể giới hạn ước mơ, họa sĩ Lê Quang Lĩnh (Hà Tĩnh) đã lấy nghị lực và đam mê hội họa làm điểm tựa, vươn lên khẳng định tài năng, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khát vọng sống.
Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Với 18 di tích lịch sử, trong đó có 4 di tích cấp quốc gia, xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) đang huy động nguồn lực xã hội hóa, đẩy mạnh tu bổ, tôn tạo và số hóa tư liệu, góp phần lan tỏa truyền thống văn hóa và bồi đắp niềm tự hào quê hương.
Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Khi những ngày cuối thu dần khép lại, gió lạnh bắt đầu ùa về, lòng người như muốn tìm về một miền yêu thương, nơi có bóng dáng mẹ hiền và hơi ấm thân thuộc của mái nhà xưa.
Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Có những mùa hoa chẳng cần lời hẹn ước vẫn đều đặn trở về như một cuộc hẹn dịu dàng với đất trời. Tháng 11, phố phường Thành Sen (Hà Tĩnh) lại được đánh thức bởi sắc hồng của hoa mỹ nhân.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!