Quốc lộ 1 (QL1) tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh (cũ) từ vòng xuyến Thạch Long (xã Thạch Hà) tới vòng xuyến Cẩm Vịnh (xã Cẩm Bình) dài 16,33km, có vai trò quan trọng trong giảm tải áp lực giao thông cho các khu vực đô thị trung tâm Hà Tĩnh.
Qua nhiều năm khai thác, cùng với lưu lượng phương tiện ngày càng gia tăng, tuyến tránh đã dần bộc lộ những bất cập về hạ tầng. Dù cơ quan quản lý đường bộ thường xuyên thực hiện công tác bảo trì, bảo dưỡng và triển khai các dự án sửa chữa, nâng cấp, song với mặt đường rộng 12m, bố trí 2 làn xe cơ giới và 2 làn xe thô sơ, quy mô hiện tại không còn đáp ứng tốt yêu cầu khai thác.
Tuyến đường tránh này cũng không có dải phân cách cứng phân tách 2 chiều xe chạy, vậy nên, trường hợp phương tiện vượt không đảm bảo các yếu tố an toàn cũng dẫn tới những nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông (TNGT). Trên thực tế, tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh (cũ) cũng đã xảy ra nhiều vụ TNGT gây thiệt hại về người và tài sản.
Tương tự, QL1 tuyến tránh thị xã Kỳ Anh (cũ) đoạn từ nút giao Kỳ Văn (xã Kỳ Văn) tới nút giao ở Đèo Con (phường Vũng Áng) dài 28,83km, bề rộng mặt đường 12m với 2 làn xe cơ giới, 2 làn xe thô sơ, cũng có những bất cập hạ tầng giao thông khi lưu lượng phương tiện gia tăng theo thời gian. TNGT vì thế cũng thường xảy ra trên tuyến giao thông này.
Trường hợp xảy ra TNGT, nhất là liên quan tới xe tải trọng lớn, xe khách hoặc TNGT liên hoàn giữa 3 - 4 phương tiện, trên 2 tuyến tránh QL1 ở Hà Tĩnh lại tái diễn tình trạng ùn tắc giao thông.
Nhận thấy những bất cập này, trên cơ sở kiến nghị của tỉnh và các cơ quan quản lý, Bộ Xây dựng quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án mở rộng 2 tuyến tránh QL1 qua địa bàn tỉnh Hà Tĩnh do Cục Đường bộ Việt Nam làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư dự kiến 3.428,25 tỷ đồng.
Theo thiết kế 2 tuyến đường sẽ được nâng cấp, mở rộng từ 2 làn xe cơ giới lên 4 làn xe cơ giới, vận tốc thiết kế 80 km/h. Dự án dự kiến khởi công năm 2027, cơ bản hoàn thành năm 2029 và đưa vào khai thác sử dụng năm 2030.
Quyết định đầu tư mở rộng 2 tuyến đường tránh trên QL1 được đánh giá như “luồng gió mới” khi đáp ứng “đúng - trúng” nguyện vọng của cử tri, Nhân dân và chính quyền Hà Tĩnh. Dự án không chỉ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn trên tuyến giao thông huyết mạch, giảm chi phí vận tải, thời gian lưu thông, nâng cao năng lực thông hành, hiệu quả khai thác, mà còn từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ quốc gia theo quy hoạch, kết nối liên hoàn trục Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương hàng hóa, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Anh Nguyễn Hữu Hùng (SN 1972, trú xã Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh) – tài xế xe tải đường dài chia sẻ, khi mặt đường tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh (cũ) và tuyến tránh thị xã Kỳ Anh (cũ) được nâng cấp, mở rộng, độ thông thoáng, tầm nhìn và hệ thống an toàn giao thông được bổ sung đồng bộ, các xung đột trên tuyến sẽ giảm thiểu tối đa, kéo giảm nguy cơ xảy ra các vụ TNGT.
Không chỉ riêng cánh tài xế, những hộ dân sinh sống dọc theo hai bên tuyến đường tránh cũng luôn thường trực tâm trạng âu lo bởi lưu lượng phương tiện giao thông lớn, nguy cơ va chạm, TNGT trên tuyến, nhất là ở các nút giao, luôn chực chờ.
“Chúng tôi thấy phấn khởi khi nghe tin về việc đường tránh thị xã Kỳ Anh (cũ) được nâng cấp, mở rộng. Mong là các cơ quan chức năng sớm hoàn tất các hồ sơ, thủ tục để dự án được triển khai thi công”, ông Trần Văn Sơn (SN 1976, trú xã Kỳ Văn) cho hay.
Bên cạnh yếu tố về đảm bảo trật tự an toàn giao thông (ATGT), việc mở rộng 2 tuyến đường tránh còn mang ý nghĩa đòn bẩy kinh tế sâu sắc đối với các doanh nghiệp logistics và sản xuất thương mại. Đường mở rộng, xe chạy êm thuận, tốc độ lưu thông được cải thiện đồng nghĩa với việc rút ngắn đáng kể thời gian hành trình, giảm tiêu hao nhiên liệu, hao mòn phương tiện, từ đó cắt giảm đáng kể chi phí vận tải cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh chi phí logistics đóng vai trò chi phối sức cạnh tranh của hàng hóa, quá trình lưu thông thuận lợi sẽ trực tiếp trợ lực cho các chuỗi cung ứng, tạo điều kiện thuận lợi nhất để luân chuyển hàng hóa ra vào địa bàn tỉnh và kết nối thông suốt với các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực.
Đặc biệt, tuyến đường tránh thị xã Kỳ Anh (cũ) nằm ở vị trí cửa ngõ dẫn vào Khu kinh tế Vũng Áng – một trong những khu kinh tế trọng điểm, đa ngành và đa lĩnh vực quy mô lớn của quốc gia. Tuyến đường tránh 4 làn xe cơ giới hoàn thành sẽ tạo trục kết nối thông suốt từ quốc lộ 1, cao tốc Bắc - Nam nhánh phía Đông vào thẳng khu kinh tế, tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng lớn nhất trong việc thu hút các nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước.
Trong khi đó, với các đô thị của tỉnh Hà Tĩnh như phường Thành Sen, Trần Phú, Hà Huy Tập, tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh (cũ) được mở rộng sẽ đóng vai trò như một vành đai đô thị hiện đại, thúc đẩy mở rộng không gian phát triển đô thị về hướng Tây và hướng Nam, hình thành các khu đô thị vệ tinh, dịch vụ thương mại phụ trợ sầm uất.
Để dự án sớm được triển khai đúng kế hoạch, đảm bảo chất lượng kỹ thuật và mỹ thuật, thời gian tới đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các đơn vị thi công. Sự đồng thuận, ủng hộ của bà con nhân dân trong diện di dời, nhường đất cho dự án sẽ là tiền đề then chốt để công trình sớm thành hình.
Với quyết tâm cao của các cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự đồng lòng của người dân, 2 tuyến đường tránh QL1 trong tương lai gần sẽ là trục giao thông thuận lợi, an toàn và hiện đại, góp phần tạo thêm xung lực mới đưa Hà Tĩnh bứt phá mạnh mẽ trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế bền vững.
