Dự án đường sắt Lào – Việt dài 562 km, đã được trình bày, thảo luận tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa X của Lào. Dự án cho phép Lào kết nối trực tiếp với cảng nước sâu Vũng Áng (Hà Tĩnh) - cảng biển gần nhất với Thủ đô Vientiane, qua đó tạo nền tảng để quốc gia này trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa của khu vực, đồng thời hình thành một mắt xích quan trọng trong hành lang kinh tế Đông – Tây.
Với vị trí chiến lược nằm giữa Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam, Campuchia và Myanmar, Lào đang đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng giao thông đường bộ, đường sắt, logistics... nhằm trở thành cầu nối kết nối khu vực.
Trình bày trước Quốc hội về lộ trình triển khai dự án, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Hợp tác Lào - Việt Nam Saleumxay Kommasith nhấn mạnh, tuyến đường sắt Vientiane – Vũng Áng là trọng tâm trong chiến lược dài hạn nhằm chuyển đổi Lào từ “quốc gia không giáp biển” thành “quốc gia kết nối đất liền”.
Theo Phó Thủ tướng Saleumxay Kommasith, dự án tuyến đường sắt Vientiane - Vũng Áng sẽ được triển khai theo hình thức đối tác công tư PPP, chia thành 3 giai đoạn, phấn đấu đưa vào vận hành, khai thác từ năm 2030.
Cụ thể, đoạn từ Thủ đô Vientiane đến thị xã Thakhek (tỉnh Khammouane) dài khoảng 312,8 km hiện đang trong giai đoạn nghiên cứu khả thi mở rộng nhằm bảo đảm tính sẵn sàng về kỹ thuật. Đoạn tuyến từ Thakhek đến biên giới Việt Nam ở Mụ Giạ (Quảng Trị) dài khoảng 147 km hiện đang được khảo sát và hoàn thiện thiết kế. Trong khi đó, đoạn từ Mụ Giạ đến cảng Vũng Áng dài khoảng 103 km cũng đang được hoàn thiện các thủ tục liên quan.
Tuyến đường sắt được đầu tư theo khổ tiêu chuẩn 1,435 m, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và tương thích với tuyến đường sắt Lào – Trung Quốc đang khai thác, qua đó tạo điều kiện kết nối liên thông trong khu vực. Tàu khách dự kiến vận hành với tốc độ tối đa 150 km/h, trong khi tàu hàng khoảng 80 km/h, đáp ứng đồng thời nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa.
Với tổng vốn đầu tư khoảng 6,6 tỷ USD, dự án dự kiến có thời gian hoàn vốn khoảng 14 năm kể từ khi đưa vào khai thác. Tuyến đường sắt Vientiane – Vũng Áng được kỳ vọng sẽ góp phần giảm đáng kể chi phí vận tải, thúc đẩy lưu thông thương mại và tăng cường hội nhập của Lào vào thị trường khu vực và toàn cầu.
