Tòa án nhân dân khu vực 4 (Hà Nội) đã tuyên án sơ thẩm vụ tranh chấp đòi tài sản giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Văn Q. (63 tuổi, trú TP.HCM) và bị đơn là bà Trần Thị Lan H. (48 tuổi, trú Hà Nội).
Ông Q. không có mặt tại phiên tòa và ủy quyền cho người đại diện tham gia tố tụng. Bà H. có mặt tại phòng xử, mặc bộ vest trắng, trang điểm nhẹ và ngồi cạnh luật sư bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho mình.
Không đăng ký kết hôn nên không chia tài sản như vợ chồng
Vụ kiện bắt nguồn từ mối quan hệ tình cảm giữa ông Q. và bà H.. Hai người quen nhau từ tháng 3-2019, sau đó ra mắt hai bên gia đình nhưng không đăng ký kết hôn.
Cuối năm 2020, người bạn gái đề cập việc mua căn hộ tại Mỹ Đình Pearl, giá khoảng 5,2 tỉ đồng. Theo ông Q., đây là nơi hai người dự định sinh sống sau khi ông nghỉ hưu. Căn hộ đứng tên bà H. và theo trình bày của người đàn ông 63 tuổi, bạn gái nói sau khi đăng ký kết hôn sẽ bổ sung tên ông.
Cuối năm 2021, sau khi nghỉ hưu, người đàn ông này ra Hà Nội sống cùng bạn gái tại căn hộ trên. Đến tháng 5/2022, hai người chia tay. Ông Q. sau đó yêu cầu bạn gái cũ hoàn trả số tiền đã chuyển trong thời gian gắn bó, nhưng hai bên không thống nhất, dẫn đến vụ kiện.
Theo hội đồng xét xử, ông Q. và bà H. có quan hệ tình cảm, từng ra mắt hai bên gia đình để chính thức công khai mối quan hệ và hướng tới cuộc sống chung.
Tuy nhiên, từ thời điểm bắt đầu mối quan hệ cho đến khi chia tay, hai người không đăng ký kết hôn.
Từ đó tòa xác định tranh chấp giữa người đàn ông 63 tuổi và bạn gái cũ kém 15 tuổi là tranh chấp dân sự về đòi tài sản và nghĩa vụ hoàn trả tài sản giữa các cá nhân, không áp dụng các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình về chia tài sản chung của vợ chồng.
Một trong những vấn đề được hội đồng xét xử tập trung phân tích là nguồn gốc hơn 5 tỉ đồng ông Q. đã chuyển cho bà H..
Theo nhận định của tòa, số tiền này có nguồn gốc rõ ràng từ việc ông bán tài sản riêng là bất động sản tại TP.HCM vào tháng 5/2020.
Sau khi nhận tiền bán đất, ông Q. đã nhiều lần chuyển tiền vào tài khoản của bên bị đơn, khi đó hai người còn giữ quan hệ tình cảm.
Các giao dịch không ghi rõ nội dung là “tiền mua nhà” hay “cho vay”. Tuy nhiên, hội đồng xét xử cho rằng cần đặt những giao dịch này trong hoàn cảnh thực tế của mối quan hệ giữa hai người và thời điểm tiền được chuyển.
Bản án phân tích trong các năm 2020 và 2021, dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, nhiều đợt giãn cách xã hội được thực hiện tại Hà Nội và TP.HCM, việc đi lại giữa hai nơi gặp nhiều khó khăn.
Trong bối cảnh đó, hội đồng xét xử đánh giá ông Q. lựa chọn chuyển khoản và trao đổi với bà H. dựa trên "sự tin tưởng trong quan hệ tình cảm", thay vì lập hợp đồng ủy quyền hoặc văn bản cam kết.
Tòa cũng ghi nhận trong thời gian này, ông Q. nhiều lần chuyển tiền hỗ trợ bạn gái kém 15 tuổi với số tiền khoảng 10-60 triệu đồng mỗi tháng. Thời điểm ông Q. thực hiện những khoản chuyển tiền này, hai người chưa chung sống cùng nhau.
Vì vậy, tòa cho rằng không có căn cứ xác định toàn bộ số tiền được chuyển định kỳ là tiền ông Q. đưa bà H. để chi trả sinh hoạt gia đình.
Tòa sơ thẩm đồng thời đánh giá việc ông Q. liên tục chuyển tiền thể hiện sự đóng góp tài chính của ông đối với người mà ông coi là vợ và cuộc sống chung hai người hướng tới.
Sau đối trừ hơn 1,7 tỉ đồng, bạn gái cũ phải trả 4,2 tỉ đồng
Dù vậy, hội đồng xét xử cho rằng khi xác định số tiền bà H. phải hoàn trả, cần tính đến những khoản bà đã chi trong thời gian hai người gắn bó.
Các khoản chi được xem xét gồm tiền mừng thọ mẹ ông Q., tiền cỗ Tết, tiền lát gạch sân nhà cho mẹ ông Q., chi phí làm đẹp cho con gái ông Q. và 7 chỉ vàng bà H. mua làm quà cưới cho con gái ông.
Tòa cũng ghi nhận khoản 200 triệu đồng bà H. đã chuyển cho ông Q. để ông giải quyết công việc cá nhân.
Đáng chú ý, một trong những khoản tiền hai bên tranh luận nhiều là hơn 700 triệu đồng liên quan việc đầu tư vào ứng dụng tài chính Aladin.
Ông Q. cho rằng đây là giao dịch cá nhân của bà H., vì vậy ông không phải chịu khoản tiền thua lỗ và không đồng ý trừ số tiền này vào khoản tiền đang yêu cầu bà H. hoàn trả.
Ngược lại, bà H. cho rằng việc đầu tư có sự đồng ý của ông Q., nên ông phải cùng chịu trách nhiệm đối với khoản tiền bị mất.
Để giải quyết mâu thuẫn này, hội đồng xét xử phân tích nội dung tin nhắn giữa hai người và xác định khoản hơn 700 triệu đồng đầu tư vào ứng dụng Aladin cần được đối trừ khi tính số tiền bà H. phải hoàn trả.
Theo bản án sơ thẩm, tổng số tiền ông Q. đã chuyển cho bà H. được xác định khoảng 5,9 tỉ đồng.
Sau khi xem xét những khoản hai bên đã thống nhất, số tiền bà H. chuyển lại cho ông Q., khoản tiền đầu tư ứng dụng Aladin cùng các chi phí bà H. đã bỏ ra trong thời gian hai người gắn bó, hội đồng xét xử xác định tổng số tiền cần đối trừ là hơn 1,7 tỉ đồng.
Từ đó, tòa sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện, tuyên bà H. phải hoàn trả cho ông Q. số tiền 4,2 tỉ đồng.
