Vượt lên khiếm khuyết, chạm tới ước mơ

Bị khiếm thính bẩm sinh, từ nhỏ em Bùi Quang Anh (SN 2009) quê ở xã Can Lộc gặp rất nhiều khó khăn trong giao tiếp và học tập. Năm 6 tuổi, em được gia đình gửi vào học tập tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển - Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật Hồng Lĩnh. Nhờ tình yêu, sự động viên của các sơ và cô giáo tại đây, Quang Anh dần tự tin và hứng thú với các môn học.

Không thể nghe, không thể nói, mỗi bài học với em đều là một hành trình nỗ lực bền bỉ để tiếp thu kiến thức. Đặc biệt, khi làm quen với hội họa, Quang Anh phải nỗ lực gấp đôi, kiên nhẫn gấp đôi. Ngoài sự khéo léo của đôi bàn tay, Quang Anh phải quan sát thật kỹ từng cử chỉ của các cô giáo, cảm nhận bằng ánh mắt và kiên nhẫn tưởng tượng để chuyển tải trong từng nét vẽ.

Từ những nét cọ đầu tiên ấy, niềm đam mê trong em dần được "đánh thức". Tình yêu đặc biệt dành cho hội họa đã "nở hoa" khi Quang Anh liên tiếp giành giải Ba toàn quốc tại Cuộc thi vẽ tranh dành cho học sinh khiếm thính các năm 2025 và 2026.

Quang Anh chia sẻ: “Em rất thích vẽ, đặc biệt là tranh phong cảnh. Em cảm thấy rất vui và hạnh phúc khi được các sơ cùng cô giáo ở đây tận tình hướng dẫn, tạo điều kiện để em học tập và theo đuổi đam mê. Em sẽ cố gắng nhiều hơn nữa để trở thành người có ích, trước hết là giúp các em nhỏ ở trung tâm học vẽ tốt hơn.”

Câu chuyện của Quang Anh cũng là hình ảnh chung của hơn 250 học sinh đang được hỗ trợ giáo dục tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển – Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật Hồng Lĩnh. Mỗi em mang trong mình những khó khăn riêng về thính giác, giao tiếp hay phát triển, nhưng đều có chung mong muốn được học tập, được đến trường và hòa nhập cùng bạn bè. Trong từng giờ học, các em chăm chú dõi theo ký hiệu của cô giáo để học chữ, kiên nhẫn ghép từng con số để làm toán. Có những em khuyết tật nặng cả về vận động lẫn trí tuệ nhưng vẫn miệt mài học tập, rèn luyện mỗi ngày.

Bên cạnh đó, nhiều em còn được trải nghiệm các môn học nghệ thuật. Ở lớp âm nhạc, với những em lần đầu chạm vào phím đàn, được cảm nhận giai điệu bằng chính đôi tay của mình, ánh mắt và nụ cười không giấu nổi niềm thích thú.

Em Lê Đức Tân (xã Cẩm Duệ) đang theo học tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển – Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật Hồng Lĩnh chia sẻ: “Mỗi ngày đến lớp em đều rất vui khi được học chữ, học đàn và chơi cùng các bạn. Mặc dù mới học một thời gian ngắn nhưng em đã đàn thành thục một số bản nhạc. Em sẽ cố gắng học tốt hơn nữa.”

Hành trình đưa trẻ khuyết tật hòa nhập cộng đồng còn được những người mẹ, người cô tại Làng Trẻ em mồ côi Hà Tĩnh lặng lẽ vun đắp bằng tình yêu thương mỗi ngày. Phần lớn các em ở đây đều mang khuyết tật nặng, nhiều em mắc cùng lúc nhiều dạng khiếm khuyết khác nhau. Các em ở nhiều độ tuổi, thể trạng và khả năng nhận thức không đồng đều nên việc chăm sóc, dạy dỗ và đồng hành luôn đòi hỏi sự kiên nhẫn đặc biệt.

Với trẻ khuyết tật, hành trình tiếp cận kiến thức chưa bao giờ dễ dàng. Có em mất nhiều thời gian mới nhận biết được mặt chữ, ghi nhớ những con số đơn giản; có em khó tập trung trong giờ học; có em gặp trở ngại về ngôn ngữ nên việc đọc, viết hay diễn đạt suy nghĩ đều cần được hỗ trợ từng bước.

Cô giáo Phan Thị Thùy Hương - giáo viên tại Làng Trẻ em mồ côi Hà Tĩnh cho biết: “Mỗi em là một hoàn cảnh riêng, một khả năng tiếp nhận khác nhau nên giáo viên phải rất kiên trì, tìm phương pháp phù hợp. Có kỹ năng phải dạy đi dạy lại nhiều lần, nhưng chỉ cần các con tiến bộ từng chút một là chúng tôi rất hạnh phúc.”

Bên cạnh giờ học trên lớp, các cơ sở giáo dục hòa nhập còn chú trọng để các em tham gia hoạt động ngoài trời, sinh hoạt nhóm, giao lưu văn nghệ, trò chơi vận động, các lớp năng khiếu và nhiều cuộc thi dành cho người khuyết tật trên toàn quốc. Qua đó, khả năng riêng của từng em dần được phát hiện, nuôi dưỡng và phát triển.

Bà Nguyễn Thị Toàn - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển - Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật Hồng Lĩnh cho biết: “Hiện nay, trung tâm đang chăm sóc, nuôi dưỡng và hỗ trợ giáo dục cho hơn 250 em học sinh khuyết tật với nhiều dạng khác nhau. Chúng tôi áp dụng nhiều phương pháp giảng dạy phù hợp, kết hợp can thiệp trị liệu để giúp các em phát triển khả năng nhận thức, ngôn ngữ và kỹ năng sống. Bên cạnh đó, trung tâm cũng đặc biệt chú trọng phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu ở từng em thông qua các hoạt động như hội họa, âm nhạc, thể thao, khuyến khích các em tham gia các cuộc thi dành cho người khuyết tật toàn quốc… Qua đó, giúp các em thêm tự tin, mạnh dạn hòa nhập cộng đồng.”

Giữa những thiệt thòi về thể chất hay hạn chế trong giao tiếp, nhiều trẻ khuyết tật vẫn từng ngày nỗ lực vượt qua mặc cảm, vượt qua rào cản của chính mình để chạm tới tri thức và hòa nhập cộng đồng. Bằng nghị lực bền bỉ cùng khát khao được học tập, được yêu thương và được sống như bao bạn bè đồng trang lứa, các em đang viết nên những câu chuyện đẹp về ý chí và niềm tin vào tương lai.

Để trẻ khuyết tật có cơ hội hòa nhập cộng đồng, điều quan trọng là tạo dựng môi trường học tập phù hợp, giúp các em được tiếp cận giáo dục từ sớm và được đồng hành bằng những phương pháp chuyên biệt. Thời gian tới, Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi tỉnh Hà Tĩnh sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị, địa phương đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ học nghề, hướng nghiệp, giúp các em từng bước hình thành kỹ năng lao động, vươn lên tự lập trong cuộc sống. Chúng tôi mong muốn mỗi trẻ khuyết tật đều có cơ hội phát triển khả năng của mình, được sống, học tập và tham gia bình đẳng trong xã hội.

Ông Nguyễn Văn Sơn - Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi tỉnh Hà Tĩnh