Xác định danh tính liệt sĩ tại ngôi mộ số 7 ở Nghĩa trang Liệt sĩ Kỳ Anh bằng cơ sở khoa học

Liệt sĩ Hoàng Thị Minh, quê xã Tân Sơn, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, hy sinh ngày 6/4/1966 tại xã Kỳ Lâm, huyện Kỳ Anh.

Theo thân nhân liệt sỹ, năm 1978, gia đình nhận được thông tin hài cốt liệt sĩ được đưa vào Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Kỳ Anh nhưng qua tìm kiếm, không có phần mộ nào ghi tên Hoàng Thị Minh.

Đến năm 2005, gia đình xác định ngôi mộ số 7, khi đó ghi “liệt sĩ vô danh”, là phần mộ của liệt sĩ Hoàng Thị Minh.

Trong khi đó, thân nhân liệt sĩ Lê Đức Lợi cho biết, liệt sĩ quê xã Kỳ Sơn, huyện Kỳ Anh, hy sinh tại Campuchia năm 1979. Khoảng năm 1983, hài cốt liệt sĩ được gia đình quy tập từ Nghĩa trang Mũi Nai (Hà Tiên, Kiên Giang) về và an táng tại ngôi mộ số 7, lô số 1, Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Kỳ Anh.

Tại cuộc làm việc, đại diện hai gia đình đều chưa cung cấp được hồ sơ, tài liệu đủ căn cứ xác định ngôi mộ số 7 là phần mộ của liệt sĩ mà gia đình mình đang nhận.

Trước đó, để làm rõ thông tin về quá trình quy tập hài cốt liệt sĩ Lê Đức Lợi từ Nghĩa trang Mũi Nai (Hà Tiên, Kiên Giang) về Hà Tĩnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Tĩnh (nay là Sở Nội vụ) đã đề nghị các cơ quan liên quan tại tỉnh Kiên Giang rà soát hồ sơ.

Theo đó, tại Văn bản số 442/PCS ngày 01/11/2013 của Phòng Chính sách, Cục Chính trị, Quân khu 9, Văn bản số 10/PCT-BCS ngày 09/9/2013 của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Kiên Giang và Văn bản số 1120 ngày 04/10/2013 của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Kiên Giang, các đơn vị đã khẳng định không có hồ sơ, tài liệu thể hiện việc quy tập, di chuyển hài cốt liệt sĩ Lê Đức Lợi, quê xã Kỳ Sơn, huyện Kỳ Anh từ Nghĩa trang Mũi Nai (Hà Tiên, Kiên Giang) về Nghĩa trang Liệt sĩ Kỳ Anh.

Đối với liệt sĩ Hoàng Thị Minh, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội (cũ) và Sở Nội vụ Hà Tĩnh cũng đã rà soát thông tin liên quan do gia đình cung cấp về hài cốt liệt sĩ được quy tập từ xã Kỳ Lâm (cũ) về Nghĩa trang Liệt sĩ Kỳ Anh. Tuy nhiên, đến nay chưa tìm thấy hồ sơ, tài liệu xác nhận việc quy tập, di chuyển và an táng hài cốt liệt sĩ Hoàng Thị Minh tại ngôi mộ số 7.

Như vậy, qua rà soát thông tin hồ sơ cả hai hướng từ các cơ quan, địa phương liên quan về nguồn gốc ngôi mộ số 7, đều chưa đủ căn cứ để xác nhận.

Để có cơ sở giải quyết vụ việc, cơ quan chức năng đã nhiều lần tìm kiếm hồ sơ, tài liệu và tổ chức lấy mẫu sinh phẩm giám định ADN. Giai đoạn 2015-2019, đã thực hiện 3 lần giám định. Kết quả không thống nhất; trong đó, một lần mẫu hài cốt được xác định có quan hệ huyết thống theo dòng mẹ với thân nhân liệt sĩ Hoàng Thị Minh, nhưng các lần sau không xác định được quan hệ này. Thân nhân gia đình liệt sĩ Lê Đức Lợi không tham gia lấy mẫu nên không có kết quả đối chứng.

Thực hiện Kế hoạch số 57/KH-BCĐ ngày 17/6/2026 của Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh, ngày 30/7/2026, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Sở Nội vụ và UBND xã Kỳ Khang tiếp tục tổ chức khai quật, lấy mẫu sinh phẩm tại ngôi mộ số 7 để giám định ADN lần thứ 4.

Tại buổi làm việc với Sở Nội vụ và các đơn vị mới đây, đại diện hai gia đình thống nhất phối hợp lấy mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ Hoàng Thị Minh và lấy mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ Lê Đức Lợi để đối sánh với kết quả giám định ADN của mẫu hài cốt đã lấy tại ngôi mộ số 7.

Kết quả giám định sẽ là căn cứ khoa học quan trọng để cơ quan chức năng xác định mối quan hệ huyết thống, từ đó làm cơ sở xác định danh tính hài cốt theo quy định.

Trên cơ sở kết quả giám định ADN, cơ quan chức năng sẽ thực hiện các thủ tục xác định, điều chỉnh thông tin trên bia mộ nếu có đủ căn cứ. Trường hợp chưa xác định được danh tính, ngôi mộ sẽ được ghi thông tin theo quy định đối với mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Sở Nội vụ sẽ phối hợp, đôn đốc các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thành việc giám định ADN, sớm có kết quả, qua đó xác định danh tính hài cốt và có hướng xử lý phù hợp đối với ngôi mộ số 7 theo quy định.