Từ cuối tháng 6/2025, Trung tâm Điều độ hệ thống điện quốc gia (A0) ưu tiên huy động công suất của các nhà máy thủy điện khi dòng chảy thủy văn tại các hồ chứa tăng cao, đồng nghĩa các nhà máy nhiệt điện vận hành trong bối cảnh giảm công suất để “nhường” công suất phát điện cho các nhà máy thủy điện.
Tại Hà Tĩnh, hơn 1 tháng nay, Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 (thuộc Công ty Điện lực Dầu khí Hà Tĩnh, đóng trên địa bàn KKT Vũng Áng) thực hiện vận hành phát điện theo “lệnh” từ A0 với “kịch bản” giảm dần công suất phát lên lưới.
Ông Lê Bá Hùng – Phó Quản đốc Phân xưởng vận hành (Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1) cho biết: "Với 2 tổ máy phát điện, tổng công suất 1.200 MW, nếu trong thời điểm huy động công suất tối đa phục vụ nhu cầu phụ tải thì nhà máy sẽ phát lên lưới khoảng 26 triệu kWh/ngày. Tuy vậy, hơn 1 tháng nay, do ưu tiên cho các nhà máy thủy điện vận hành nên Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 chỉ huy động vận hành 1 tổ máy phát điện (tổ máy số 2), còn tổ máy số 1 đang tạm thời ngừng vận hành, chờ “lệnh” từ hệ thống. Theo đó, sản lượng điện phát lên lưới của nhà máy hiện nay dao động từ 8 – 9 triệu kWh/ngày. Từ nay đến tháng 10/2025 là mùa mưa lũ, dự báo nước trên các sông, hồ chứa ở khu vực miền Bắc dâng cao, A0 sẽ tiếp tục ưu tiên công suất phát điện đối với hệ thống các nhà máy thủy điện".
Thông tin từ Phòng Kế hoạch – Vật tư (Công ty Điện lực Dầu khí Hà Tĩnh), tính riêng trong tháng 7/2025, Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 hòa lưới quốc gia khoảng 270 triệu kWh, doanh thu đạt khoảng 550 tỷ đồng. Theo đó, lũy kế 7 tháng năm 2025, sản lượng điện thương mại của nhà máy đạt khoảng 3.962 triệu kWh, doanh thu khoảng 7.424 tỷ đồng.
Đối với các nhà máy thủy điện trên địa bàn Hà Tĩnh, thời gian gần đây, mực nước hồ chứa được cải thiện đã tạo điều kiện thuận lợi trong việc huy động công suất phát điện.
Những ngày qua, Công ty CP Thủy điện Hương Sơn (đóng trên địa bàn xã Sơn Kim 1) tập trung phát điện công suất tối đa với sản lượng phát lên lưới 750.000 kWh/ngày đối với nhà máy Nhà máy Thủy điện Hương Sơn và 160.000 kWh/ngày đối với Nhà máy Thủy điện Hương Sơn 2.
Ông Ngô Xuân Mạnh – Quản đốc Nhà máy Thủy điện Hương Sơn cho hay: Với mực nước hồ chứa Nước Lạnh dâng cao (802m), thời gian gần đây, nhà máy phát điện với công suất tối đa theo chỉ đạo từ A0. Chủ động ứng phó với cơn bão số 3, dự kiến lượng mưa lớn, lưu lượng nước đổ về hồ chứa Nước Lạnh sẽ dâng cao nên những ngày qua, nhà máy đã chủ động điều tiết mực nước hồ chứa về mức thấp (799,10m) để đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du.
Cũng theo ông Ngô Xuân Mạnh, từ cuối tháng 3/2025 đến giữa tháng 5/2025, mực nước hồ chứa Nước Lạnh liên tục sụt giảm do thời tiết nắng nóng. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của trận lũ từ cuối tháng 5/2025 và hoàn lưu bão số 1 trong tháng 6/2025 nên khu vực thượng nguồn hồ có mưa to, lưu lượng nước về hồ chứa gia tăng, đồng nghĩa nhà máy đã phát điện công suất tối đa theo chủ trương từ A0. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 20/7/2025, sản lượng điện thương mại của Nhà máy Thủy điện Hương Sơn đạt trên 51,7 triệu kWh và Nhà máy Thủy điện Hương Sơn 2 đạt trên 12,8 triệu kWh với tổng doanh thu khoảng 105 tỷ đồng.
Đối với Nhà máy Thủy điện Hố Hô (thuộc Công ty CP Thủy điện Hồ Bốn, xã Phúc Trạch), hiện cũng đang chủ động các giải pháp vận hành trong bối cảnh chịu ảnh hưởng mưa lớn do hoàn lưu bão số 3.
Ông Nguyễn Bá Tuấn – Phó Giám đốc Nhà máy thủy điện Hố Hô cho biết: Từ cuối tháng 5/2025 đến đầu tháng 7/2025, nhà máy phát điện với công suất tối đa do tình hình thủy văn thuận lợi, mực nước hồ chứa dâng cao. Tuy vậy, từ ngày 10/7/2025 lại nay, lưu lượng nước về hồ chứa lại giảm (hiện đạt 60,25m) nên mỗi ngày nhà máy phát lên lưới khoảng 80.000 kWh. Lũy kế từ đầu năm lại nay, nhà máy sản xuất gần 18 triệu kWh, doanh thu đạt khoảng 35 tỷ đồng.
Vận hành trong thời điểm thiên tai mưa bão, Nhà máy Thủy điện Hố Hô luôn tuân thủ quy trình an toàn kỹ thuật theo quy định. Cán bộ, công nhân thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về tình hình thời tiết, mưa lũ, mực nước tại trạm thủy văn Chu Lễ; chủ động quan trắc lượng mưa, mực nước và lưu lượng nước đến hồ chứa từng thời điểm cụ thể để thực hiện vận hành, điều tiết hồ chứa phù hợp tình hình thực tế. Trên cơ sở tăng cường công tác kiểm tra các hạng mục công trình, nhà máy tiếp tục chú trọng vận hành thiết bị theo đúng quy trình kỹ thuật để đảm bảo an toàn các hạng mục của công trình, an toàn đập và vùng hạ du.
Theo các chuyên gia khí tượng, tình hình thủy văn của các sông, hồ chứa thủy điện trong quý III thường phụ thuộc vào diễn biến của mùa mưa và lượng mưa tại khu vực. Quý III là thời điểm giao mùa, có thể có các đợt mưa lớn gây ra lũ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến mực nước trong hồ chứa, lưu lượng nước về hồ chứa và khả năng phát điện của các nhà máy thủy điện. Theo đó, trong bối cảnh thủy văn thuận lợi, A0 sẽ tiếp tục ưu tiên phát điện với công suất tối đa cho các nhà máy thủy điện trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vận hành đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du.
Các chuyên gia khuyến cáo, để đảm bảo an toàn và hiệu quả, việc theo dõi, dự báo và quản lý thủy văn của hồ chứa trong quý III là rất quan trọng. Các nhà máy thủy điện cần có kế hoạch vận hành phù hợp với tình hình thời tiết và lưu lượng nước để đảm bảo cung cấp điện ổn định và an toàn cho hệ thống.
