Những ngày đầu tháng 5, do ảnh hưởng của không khí lạnh nên lưu lượng nước về hồ chứa của Nhà máy Thủy điện Hố Hô (đóng trên địa bàn huyện Hương Khê) được cải thiện so với trước đó. Tuy nhiên, nhìn chung, mực nước hiện nay tại hồ chứa của nhà máy vẫn ở mức thấp, ảnh hưởng đến quá trình vận hành các tổ máy phát điện.
Ông Nguyễn Bá Tuấn – Phó Giám đốc Nhà máy Thủy điện Hố Hô cho biết: “Từ tháng 4 trở đi, mực nước tại hồ chứa có xu hướng giảm dần và hiện nay là 69,45m. Với mực nước này, nhà máy chỉ đủ phát điện vào các khung giờ cao điểm nhằm nâng cao hiệu quả phát điện và hỗ trợ ổn định điện áp khu vực. Theo chỉ đạo từ cấp trên, nhà máy ưu tiên phát điện vào buổi sáng, từ 9h30-11h30 và buổi chiều tối, từ 17h-20h. Theo đó, mỗi ngày, nhà máy vận hành khoảng 5 giờ đồng hồ, với sản lượng điện phát lên lưới khoảng 78.000 kWh. Lũy kế 4 tháng đầu năm, nhà máy đã sản xuất hơn 7,6 triệu kWh, doanh thu đạt gần 20 tỷ đồng”.
Song song với công tác vận hành phát điện, Nhà máy Thủy điện Hố Hô còn chủ động quan trắc lượng mưa và lưu lượng nước về hồ từng thời điểm để xây dựng phương án vận hành đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du. Trong năm 2025, nhà máy nỗ lực hoàn thành mục tiêu sản xuất 35,2 triệu kWh, doanh thu khoảng 53,4 tỷ đồng.
Từ giữa tháng 3/2025, Nhà máy Thủy điện Hương Sơn và Nhà máy Thủy điện Hương Sơn 2 (đóng trên địa bàn xã Sơn Kim 1, Hương Sơn), thuộc Công ty CP Thủy điện Hương Sơn đã đối mặt khó khăn khi mực nước ở hồ chứa Nước Lạnh liên tục xuống thấp.
Ông Ngô Xuân Mạnh – Quản đốc Nhà máy cho biết: “Các nhà máy thủy điện vận hành phụ thuộc hoàn toàn vào lưu lượng nước đến hồ và nguồn nước cung cấp cho hồ chứa thủy điện lại phụ thuộc vào lượng mưa trên lưu vực. So với cùng kỳ năm ngoái, năm nay, mực nước hồ chứa Nước Lạnh giảm nhanh và đây là một thách thức lớn. Hiện nay, hồ chứa Nước Lạnh đang ở cao trình 801,3m, cách mực nước chết 2,8m. Theo đó, 2 nhà máy chỉ đủ nước để phát điện giờ cao điểm trong khoảng 6 tiếng/ngày với sản lượng 250.000 kWh/ngày. Lũy kế 4 tháng đầu năm, 2 nhà máy phát lên lưới quốc gia 32,5 triệu kWh, doanh thu khoảng 63 tỷ đồng”.
Theo kế hoạch, quý II/2025, Công ty CP Thủy điện Hương Sơn phát lên lưới 18 triệu kWh. Ảnh hưởng nắng nóng, dự báo mực nước hồ chứa Nước Lạnh tiếp tục giảm. Trong bối cảnh đó, công ty phải “liệu cơm gắp mắm”, nỗ lực vận hành 2 nhà máy theo chỉ đạo của Trung tâm Điều độ hệ thống điện Quốc gia. Các giải pháp được Công ty CP Thủy điện Hương Sơn ưu tiên là tăng cường bảo dưỡng hệ thống thiết bị, máy móc; theo dõi, cập nhật thường xuyên dự báo thủy văn, thực tế nguồn nước hồ chứa, kịp thời có những điều chỉnh phù hợp để nâng cao hiệu quả trong khai thác, sử dụng nguồn nước.
Với công suất 25,5 MW, bao gồm 4 tổ máy phát điện, hiện nay, Nhà máy Thủy điện Ngàn Trươi đóng trên địa bàn huyện Vũ Quang cũng đang chủ động triển khai các giải pháp đảm bảo cung cấp điện phục vụ phát triển nền kinh tế, nhất là trong giai đoạn nguồn điện dự báo thiếu hụt do nắng nóng. Theo đó, năm 2025, nhà máy phấn đấu sản xuất hơn 60 triệu kWh.
Theo ghi nhận, hiện nay, các nhà máy thủy điện khác như: Nhà máy Thủy điện Kẻ Gỗ (xã Cẩm Mỹ, Cẩm Xuyên), Nhà máy Thủy điện Đá Hàn (xã Hòa Hải, Hương Khê) cũng đang gặp khó khăn về nguồn nước vận hành. Chủ yếu các đơn vị khai thác phát điện ở giờ cao điểm với sản lượng đạt thấp.
Ông Trần Văn Nhường – Phó Trưởng phòng Quản lý năng lượng (Sở Công thương) thông tin: Hà Tĩnh hiện có 5 nhà máy thủy điện đang vận hành với tổng công suất 83,3 MWp, sản lượng điện dự kiến phát lên lưới trong năm 2025 khoảng 260 triệu kWh. Ngoài ra, Nhà máy Thủy điện Vũ Quang (thuộc địa bàn huyện Vũ Quang) với công suất 4,8 MWp đang gấp rút thi công, dự kiến đưa vào vận hành vào cuối quý II/2025 sẽ bổ sung nguồn điện sản xuất trên địa bàn.
Đã bước vào mùa nắng nóng, nhu cầu phụ tải điện trên cả nước dự báo tăng đột biến. Vận hành trong bối cảnh nguồn nước hồ chứa sụt giảm là một bất lợi đối với các nhà máy thủy điện trên địa bàn. Bởi vậy, các nhà máy cần theo dõi, cập nhật thường xuyên dự báo thủy văn, thực tế nguồn nước các hồ chứa để chủ động xây dựng, điều chỉnh phương án vận hành phù hợp với tình hình thực tiễn. Đồng thời, triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp vận hành đã được ngành chuyên môn phê duyệt, đảm bảo vận hành an toàn, ổn định các tổ máy phát điện, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
