Nhà máy Thủy điện Hố Hô nằm trên địa bàn hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị, với dung tích hồ chứa khoảng 38 triệu m³, trong đó dung tích hữu ích chỉ đạt khoảng 6 triệu m³. Do vậy, nhà máy chủ động xây dựng phương án điều tiết vận hành hồ chứa theo hướng linh hoạt, phù hợp với thực tế, nhằm giảm thiểu tối đa ảnh hưởng đến khu vực hạ du. Việc xả nước được thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình vận hành đã được phê duyệt, đảm bảo nguyên tắc lượng nước xả về hạ du không vượt quá lượng nước đổ về hồ.
Trước diễn biến phức tạp của bão số 5 và số 6 vừa qua, Nhà máy Thủy điện Hố Hô đã chủ động theo dõi sát sao các bản tin dự báo thời tiết, thực hiện quan trắc lượng mưa và lưu lượng nước đổ về hồ theo từng thời điểm. Trên cơ sở đó, nhà máy xây dựng và điều chỉnh phương án vận hành phù hợp, nhằm đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du.
Ông Nguyễn Bá Tuấn – Phó Giám đốc Nhà máy Thủy điện Hố Hô cho biết: “Trong quá trình vận hành nhà máy vào thời điểm có mưa bão, chúng tôi luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, tăng cường kiểm tra các hạng mục công trình, đặc biệt là vận hành thiết bị đúng quy trình để đảm bảo an toàn đập và toàn bộ công trình.”
Để ứng phó hiệu quả với bão số 5 và 6, nhà máy đã chủ động điều tiết hạ thấp mực nước hồ, tạo thêm dung tích phòng lũ. Quá trình điều tiết được thực hiện theo đúng quy trình, có sự giám sát và chỉ đạo từ UBND tỉnh Hà Tĩnh cùng các sở, ban, ngành liên quan. Đồng thời, nhà máy phối hợp chặt chẽ với chính quyền các địa phương vùng hạ du của 2 tỉnh Quảng Trị và Hà Tĩnh nhằm kịp thời thông báo về tình hình vận hành hồ chứa để người dân chủ động phòng tránh.
Bên cạnh nhiệm vụ điều tiết, đảm bảo an toàn hồ chứa, nhà máy Thủy điện Hố Hô cũng tập trung tối đa cho công tác sản xuất điện. Do ảnh hưởng của bão số 5 và 6, từ ngày 25/8/2025 đến nay, lưu lượng mưa lớn khiến lượng nước đổ về hồ tăng cao. Nhà máy đã vận hành cả hai tổ máy với công suất tối đa 24/24h, bình quân phát lên lưới quốc gia 320.000 kWh/ngày. Tính lũy kế từ đầu năm đến nay, sản lượng điện hòa lưới đạt 22,6 triệu kWh.
Trước thời điểm mưa bão, do lượng nước về hồ không nhiều, nhà máy chỉ có thể vận hành 1 tổ máy trong khoảng 5 tiếng mỗi ngày (từ 17h đến 22h) nên sản lượng điện khá thấp. Vì vậy, hiện nay nhà máy đang đẩy mạnh các phương án kỹ thuật để nâng cao sản lượng điện thương phẩm, đồng thời thực hiện hiệu quả công tác điều tiết hồ chứa và bảo đảm an toàn vùng hạ du.
Hiện nay, hầu hết các công đoạn trong công tác quản lý, vận hành hệ thống thủy điện trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã được số hóa, mang lại nhiều hiệu quả rõ rệt như tiết kiệm nhân lực, thời gian, chi phí, đồng thời đáp ứng yêu cầu kỹ thuật khắt khe nhằm đảm bảo các nhà máy vận hành an toàn, ổn định, đặc biệt trong mùa mưa bão.
Tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hương Sơn, việc đầu tư bài bản và ứng dụng hiệu quả các công nghệ tiên tiến đã giúp đơn vị chủ động triển khai chuyển đổi số trong công tác giám sát, thu thập và phân tích các thông số vận hành tại nhà máy. Các thông số quan trọng như: công suất tác dụng, công suất phản kháng, điện áp, dòng điện của từng tổ máy cũng như các thông số vận hành của hệ thống xuất tuyến đường dây đều được theo dõi, kiểm soát liên tục từ phòng điều khiển trung tâm.
Đáng chú ý, trong bối cảnh mùa mưa bão diễn biến phức tạp, hệ thống số hóa còn giúp nhà máy nâng cao năng lực giám sát an toàn công trình, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường để chủ động xử lý, giảm thiểu rủi ro có thể ảnh hưởng đến hồ chứa, đập và khu vực hạ du.
Theo ông Nguyễn Huy Tuấn – Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thủy điện Hương Sơn: “Việc ứng dụng công nghệ số giúp lãnh đạo công ty và đội ngũ kỹ thuật theo dõi toàn bộ các thông số vận hành mọi lúc, mọi nơi thông qua thiết bị di động có kết nối internet. Điều này không chỉ phục vụ hiệu quả công tác quản lý vận hành và điều hành sản xuất mà còn đặc biệt hữu ích trong việc kiểm soát an toàn hồ đập, đảm bảo vận hành ổn định trước, trong và sau mỗi đợt mưa lũ.”
Việc tích cực áp dụng chuyển đổi số trong quản lý vận hành không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng hoạt động của nhà máy mà còn đóng vai trò then chốt trong việc ứng phó với thiên tai, bảo vệ an toàn công trình và vùng hạ du.
Hà Tĩnh hiện có 6 nhà máy thủy điện hoạt động với công suất lắp máy là 83 MW. Năm 2024, các nhà máy đã phát lên lưới điện quốc gia gần 250 triệu kWh, mục tiêu năm 2025 sẽ sản xuất khoảng 280 triệu kWh.
Theo Sở Công thương Hà Tĩnh, hiện nay, các nhà máy thủy điện khác trên địa bàn như: Nhà máy Thủy điện Đá Hàn, Nhà máy Thủy điện Ngàn Trươi và Nhà máy Thủy điện Kẻ Gỗ cũng đã chủ động, linh hoạt triển khai các giải pháp kỹ thuật, đảm bảo cho công tác phát điện, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng. Ngoài ra, các đơn vị cũng chú trọng xây dựng kế hoạch và triển khai các phương án PCTT&TKCN với mục tiêu cao nhất là đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du.
