Đề xuất mới của Bộ Nội vụ về cơ cấu lại cơ quan chuyên môn địa phương

Bộ Nội vụ đang dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 150/2025/NĐ-CP, quy định về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và UBND cấp xã, với các đề xuất nhằm tinh gọn bộ máy theo chủ trương chung, đồng thời khắc phục bất cập thực tiễn trong tổ chức hành chính địa phương. Hồ sơ dự thảo đang được Bộ Tư pháp thẩm định.

Siết chặt và định lượng hóa bộ máy cấp tỉnh

Đối với cấp tỉnh, dự thảo định lượng chi tiết các chức danh cấp phó để kiểm soát số lượng lãnh đạo, tập trung vào tham mưu và quản lý nhà nước.

Về số lượng phó giám đốc sở, dự thảo quy định bình quân không quá 3 phó một sở, tạo giới hạn cứng để sắp xếp lại bộ máy.

Riêng Hà Nội và TPHCM được nới thêm tối đa 10 phó giám đốc sở (ngoài con số bình quân chung). Các tỉnh nào vừa hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh thì được tăng thêm 1 hoặc 2 phó giám đốc sở để đủ người điều hành trong giai đoạn chuyển tiếp.

Ở cấp phòng ban trong sở và các chi cục, phòng nào dưới 10 công chức thì chỉ được 1 phó trưởng phòng; phòng 10-14 người thì có tối đa 2 phó; phòng từ 15 người trở lên thì được tối đa 3 phó. Chi cục nào có từ 4 phòng trở lên mới được bố trí tối đa 2 phó chi cục trưởng.

Đặc biệt, số lượng cấp phó trong tổ chức trực thuộc tối đa không vượt quá số lượng cấp phó của tổ chức cấp trên trực tiếp, nhằm củng cố tính thứ bậc.

Linh hoạt và trao quyền tự chủ ở cấp xã

Tại cấp xã, dự thảo phân cấp mạnh mẽ, trao quyền quyết định số lượng phòng chuyên môn và cấp phó cho UBND cấp tỉnh.

Sự linh hoạt thể hiện qua khung bình quân: không vượt quá 4,5 tổ chức/đơn vị hành chính cấp xã toàn tỉnh (4,7 với Hà Nội, TPHCM). Các xã lớn, phức tạp có thể bố trí nhiều hơn, miễn cân đối bình quân chung.

Đối với cấp phó, số lượng phó trưởng phòng theo bình quân không quá 2 phó một phòng. UBND cấp tỉnh quyết định con số cụ thể dựa trên các tiêu chí như quy mô dân số, diện tích, phân loại đơn vị hành chính, GRDP, thu ngân sách và tính chất phức tạp của công việc quản lý.

Bên cạnh đó, dự thảo nâng cao vị thế phòng chuyên môn cấp xã bằng cách cho phép sử dụng con dấu riêng, giúp chủ động giao dịch và tăng trách nhiệm trưởng phòng.

Quyền hạn UBND cấp xã được mở rộng, bao gồm việc quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể và quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc, tăng tự chủ cơ sở.

Văn phòng cấp xã bổ sung nhiệm vụ tham mưu quản lý nhà nước về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, nhấn mạnh xử lý vấn đề từ cơ sở.