Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, một chuyến đi giờ đây không chỉ để ngắm cảnh hay khám phá, mà còn là cơ hội để nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng và "chữa lành". Thay vì những điểm đến sầm uất với nhiều hoạt động giải trí, nhiều người lựa chọn tìm về thiên nhiên, tận hưởng không gian trong lành, sống chậm để cân bằng cả thể chất lẫn tinh thần.
Xu hướng ấy đang mở ra cơ hội cho nhiều địa phương sở hữu cảnh quan tự nhiên còn nguyên sơ. Và Hà Tĩnh là một trong những vùng đất hội tụ nhiều điều kiện để phát triển loại hình du lịch đang được thế giới gọi bằng cái tên "wellness tourism" - du lịch chăm sóc sức khỏe hay du lịch "chữa lành".
Đến với Khu du lịch sinh thái Hải Thượng (xã Hương Sơn), nhiều du khách cảm nhận rõ sự khác biệt ngay từ những phút đầu tiên. Giữa rừng thông xanh mát, tiếng chim hót, tiếng gió và không gian khoáng đạt khiến mọi bộn bề dường như lùi lại phía sau. Không còn nhịp sống hối hả của phố thị, nơi đây mang đến những phút giây để mỗi người lắng lại và tận hưởng thiên nhiên theo cách trọn vẹn nhất.
Được xây dựng bên quần thể di tích gắn với Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, khu nghỉ dưỡng không chỉ khai thác lợi thế cảnh quan mà còn phát triển nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe như tắm bùn khoáng, nghỉ dưỡng sinh thái, thưởng thức ẩm thực địa phương và trải nghiệm văn hóa bản địa.
Những món ăn từ dê núi Hương Sơn, rau rừng, cá suối... được chế biến theo hướng giữ nguyên hương vị tự nhiên, vừa tạo nên nét đặc trưng của ẩm thực địa phương, vừa phù hợp với xu hướng ăn uống lành mạnh.
Với nhiều du khách, giá trị lớn nhất của điểm đến này không nằm ở những tiện ích nghỉ dưỡng, mà ở cảm giác được trở về với thiên nhiên. Theo anh Trần Quốc Việt (du khách đến từ Đồng Nai), điều khiến anh ấn tượng nhất chính là sự thư thái khi được hít thở bầu không khí trong lành, sống giữa không gian xanh mát của Khu du lịch sinh thái Hải Thượng và tận hưởng sự bình yên hiếm có.
Nếu Hương Sơn mang đến những trải nghiệm nghỉ dưỡng giữa núi rừng thì Phúc Trạch lại hấp dẫn du khách bằng hương thơm của trầm – sản vật gắn bó với vùng đất này qua nhiều thế hệ. Không chỉ là một nghề truyền thống, trầm hương còn mang trong mình những giá trị về văn hóa, tinh thần và chăm sóc sức khỏe.
Xã Phúc Trạch hiện có hơn 110 ha cây dó trầm, hình thành vùng nguyên liệu lớn cùng nghề chế tác trầm hương nổi tiếng của Hà Tĩnh. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, trầm hương còn mở ra hướng phát triển cho du lịch trải nghiệm, góp phần làm phong phú các sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe.
Đến Phúc Trạch, du khách có thể tham quan những vườn dó trầm xanh mướt, tìm hiểu quá trình tạo trầm, chứng kiến các công đoạn chế tác thủ công và cảm nhận mùi hương dịu nhẹ lan tỏa trong từng không gian sản xuất.
Dù chưa hình thành các tour chuyên biệt, nhưng ngày càng có nhiều đoàn khách trong và ngoài tỉnh chủ động tìm đến để khám phá làng nghề, trải nghiệm văn hóa bản địa và mua các sản phẩm từ trầm hương.
Theo ông Bùi Thức Chính - Giám đốc HTX Hương trầm Hiền Linh: "HTX không chỉ hướng đến việc bán sản phẩm mà còn mong muốn đưa Phúc Trạch trở thành điểm đến trải nghiệm. Du khách không chỉ được tìm hiểu nghề làm trầm truyền thống mà còn có cơ hội cảm nhận hương trầm, khám phá văn hóa bản địa và tìm thấy những phút giây thư thái giữa không gian yên bình của vùng núi Hương Khê".
Đó cũng là hướng đi phù hợp với xu thế du lịch hiện nay khi du khách ngày càng quan tâm đến những trải nghiệm gắn với thiên nhiên và bản sắc địa phương.
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều quốc gia đang coi du lịch chăm sóc sức khỏe là một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành du lịch. Sau đại dịch COVID-19, nhu cầu của du khách đã thay đổi rõ rệt. Họ ưu tiên lựa chọn những điểm đến có hệ sinh thái tự nhiên, không gian yên tĩnh và các hoạt động giúp cân bằng thể chất, tinh thần thay vì chỉ đơn thuần tham quan.
Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa - thành viên Nhóm tư vấn phát triển bền vững Hà Tĩnh tại Hà Nội chia sẻ: "Khách du lịch châu Âu có xu hướng tìm đến thiên nhiên, trải nghiệm về rừng, biển, trải nghiệm về nông nghiệp, nông thôn và văn hóa, lịch sử. Trong đó, quan trọng nhất vẫn là môi trường tự nhiên. Hà Tĩnh có những vùng núi được các chuyên gia nghiên cứu sinh thái đánh giá là môi trường tốt bậc nhất ở Đông Nam Á. Đây chính là cơ hội để địa phương phát huy tiềm năng cho hướng du lịch "chữa lành" đang được nhiều du khách yêu thích".
Tiềm năng phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe của Hà Tĩnh không nằm ở một điểm đến hay một sản phẩm riêng lẻ, mà ở khả năng kết nối các nguồn tài nguyên sẵn có thành một hệ sinh thái trải nghiệm hoàn chỉnh. Từ những cánh rừng nguyên sinh, bãi biển còn giữ được vẻ hoang sơ, nguồn khoáng nóng, dược liệu, làng nghề truyền thống đến văn hóa bản địa và nông nghiệp đặc trưng, mỗi yếu tố đều có thể trở thành một mắt xích trong hành trình nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe của du khách.
Tuy nhiên, lợi thế tự nhiên sẽ khó tạo nên sức cạnh tranh nếu chỉ dừng ở dạng tiềm năng. Điều cần thiết là quy hoạch các sản phẩm theo hướng chuyên biệt, tăng cường liên kết giữa các điểm đến, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng chất lượng cao, đồng thời phát huy vai trò của cộng đồng trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa và môi trường sinh thái.
Khi những "mảnh ghép" ấy được kết nối đồng bộ, Hà Tĩnh không chỉ có thêm một dòng sản phẩm du lịch mới mà còn có cơ hội tạo dựng lợi thế cạnh tranh khác biệt. Trong bối cảnh xu hướng tìm kiếm những điểm đến xanh, an toàn và giàu trải nghiệm ngày càng phát triển, đây có thể trở thành hướng đi giúp du lịch Hà Tĩnh gia tăng giá trị, kéo dài thời gian lưu trú của du khách và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe của khu vực.