Giải trình trước Quốc hội về dự thảo Nghị quyết phát triển văn hóa việt Nam sáng 22/4, Bộ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết dự thảo quy định lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
Trong ngày này, các dịch vụ tham quan tại cơ sở văn hóa thể thao công lập sẽ miễn hoặc giảm phí, lệ phí cho người dân. Đồng thời, Nhà nước khuyến khích nhân dân, chủ yếu là thanh niên, thiếu niên tham gia các hoạt động văn hóa nhân các ngày lễ lớn của dân tộc và đất nước.
Bộ trưởng cho hay mục đích của Ngày Văn hóa việt Nam nhằm chăm lo, đảm bảo cho nhân dân được tiếp cận, tham gia thụ hưởng văn hóa, đồng thời nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên. Ngoài quy định các đơn vị công lập miễn, giảm phí, lệ phí cho nhân dân trong ngày này, Bộ sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu, đề xuất thêm cơ chế khuyến khích cơ sở tư nhân tham gia.
Trước đó thảo luận về dự thảo Nghị quyết, Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng chính sách miễn, giảm phí dịch vụ cho người dân tham quan các cơ sở văn hóa, du lịch, thể thao trong Ngày Văn hóa Việt Nam "là quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia mạnh mẽ, tác động sâu rộng".
Theo ông Hà, chủ trương cho phép người lao động nghỉ lễ có hưởng lương không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa mà còn trực tiếp tạo ra điểm rơi kích cầu tiêu dùng văn hóa, thúc đẩy du lịch nội địa.
Ông Hà đề xuất cùng với miễn giảm phí trong các cơ sở công lập, Nghị quyết cần bổ sung cơ chế khuyến khích cơ sở văn hóa, giải trí thuộc khu vực tư nhân cùng tham gia chiến dịch giảm giá, từ đó tạo thành "ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên toàn quốc".
Đảm bảo tối thiểu 2% tổng chi ngân sách cho Văn hóa
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, Nghị quyết phát triển văn hóa nhằm giải quyết hai vấn đề lớn là tháo gỡ điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc trong phát triển văn hóa và huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển văn hóa.
Dự thảo được xây dựng theo nguyên tắc những chính sách "đã rõ, đã chín", đảm bảo khả thi, có sự đồng thuận cao thì đưa vào ngay; đồng thời đề xuất Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết các vấn đề cần có sự điều hành linh hoạt, vấn đề mới cần thí điểm, ban hành chính sách đặc thù.
Dự thảo Nghị quyết quy định hằng năm ngân sách đảm bảo tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước và huy động các nguồn lực xã hội để phát triển văn hóa. Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đang phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương để xác định rõ cơ cấu của việc chi 2% ngân sách, đảm bảo đúng mục tiêu và đúng ưu tiên trọng tâm.
"Chúng tôi đã xây dựng và thực hiện các cơ chế chính sách đặc thù cho văn hóa các dân tộc thiểu số, phát triển không gian bảo tồn văn hóa làng, bản, buôn truyền thống gắn với phát triển du lịch, phát huy vai trò chủ thể văn hóa để tạo sinh kế bền vững", bà Thanh nói.
Tại dự thảo, Chính phủ bổ sung quy định về Quỹ Văn hóa nghệ thuật được thí điểm thành lập theo mô hình hợp tác công tư. Đây là quỹ đầu tư mạo hiểm, hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro, đảm bảo công khai, minh bạch. Bộ trưởng Thanh nhấn mạnh đây là cơ chế phù hợp với đặc thù đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nguồn vốn của Quỹ gồm vốn nền từ ngân sách; nguồn đối ứng xã hội từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân; nguồn bổ sung như tài trợ quốc tế hoặc nguồn thu hợp pháp khác.
Trong đó, ngân sách Nhà nước sẽ là vốn mồi để khuyến khích tư nhân tham gia. Chính phủ sẽ xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro, cơ chế chấp nhận rủi ro để hoàn thiện mô hình này, đảm bảo hoạt động hiệu quả, không lãng phí.
