Kỷ lục về thời gian GPMB cho dự án lớn

Một góc khu tái định cư Kỳ Phương

Tháng 7 năm 2008, Tập đoàn Formosa (Đài Loan–Trung Quốc), khởi công xây dựng dự án luyện thép 15 triệu tấn/năm (giai đoạn 1 là 7,5 triệu tấn/năm) và cảng nước sâu Sơn Dương tại KKT Vũng Áng với số vốn đầu tư 15 tỷ USD (giai đoạn 1 là 7,9 tỷ USD). Thời gian xây dựng dự án hơn 4 năm kể từ ngày nhận mặt bằng sạch. Sau lễ khởi công, Tập đoàn Formosa yêu cầu tỉnh Hà Tĩnh bàn giao mặt bằng càng sớm càng tốt để họ tiến hành đầu tư xây dựng. Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Thanh Bình cho biết: Lúc đó Ban Thường vụ Tỉnh ủy băn khoăn, phải di dời, tái định cư hơn 2.300 hộ, hơn 10.000 khẩu để GPMB sạch 3.000 ha trong thời gian một vài năm là cực khó đối với tỉnh nghèo Hà Tĩnh. Nhưng nếu GPMB thành công, nhà đầu tư triển khai đúng tiến độ dự án, thì đây sẽ là cú hích để Hà Tĩnh thoát nghèo, vươn lên thành tỉnh công nghiệp trong 5-10 năm tới. Với tư tưởng tấn công, Hà Tĩnh đã huy động các ban, ngành, đoàn thể cùng hệ thống chính trị cùng vào cuộc một cách quyết liệt. Tỉnh thành lập đoàn công tác, bao gồm lãnh đạo các ban ngành chuyên môn do Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Kim Cự (nay là Chủ tịch UBND tỉnh) trực tiếp chỉ đạo. Huyện Kỳ Anh thành lập các đoàn công tác do các đồng chí Thường vụ Huyện ủy chỉ đạo nằm vùng giải quyết từng công việc cụ thể ở từng xã, thôn liên quan.

Mặc dầu công tác quản lý đất đai có thời gian bị buông lỏng, nguồn gốc đất sử dụng không rõ ràng không ít, chính sách đền bù một số điểm áp dụng không phù hợp, phải thay đổi… nhưng hàng tuần, thông qua công tác giao ban trực tiếp tại cơ sở, các công việc phát sinh (nhất là chế độ chính sách liên quan đến đền bù đất đai) được giải quyết nhanh gọn, thấu đáo theo hướng có lợi cho người dân. Công tác tuyên truyền vận động được xác định, đi trước một bước, cùng với sự nhắc nhở, răn đe với những người quá khích, hay chống đối lại chủ trương của tỉnh. Thậm chí thông qua công tác vận động đã lôi kéo được những người thuộc diện “chống đối” phục vụ cho công tác tuyền tuyền, vận động cho địa phương, nhất là việc lôi kéo những đối tượng thuộc diện chưa tích cực. Tỉnh có chính sách, cho phép những người đã thoát ly, đang công tác hay nghỉ chế độ được về trực tiếp vận động từng người, từng gia đình trong dòng họ liên quan đến công tác di dời, GPMB.

Hệ thống trường học, trạm xá, trụ sở...ở các khu TĐC đang được các đơn vị thi công khẩn trương hoàn thiện

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Nhật, phụ trách công tác GPMB các dự án trọng điểm của Hà Tĩnh cho biết: Công tác GPMB dự án Formosa nhận được sự chia sẻ, đồng thuận của đa số người dân trong vùng dự án, với chung ý thức: Hy sinh quyền lợi trước mắt để con cháu được ấm no muôn đời!. Họ chấp nhận khó khăn, bởi di dời nhà cửa, mồ mả ông bà tổ tiên…như là vượt cạn!. Chúng tôi chứng kiến bao sự vất vả của người dân khi phải dỡ nhà cửa, di chuyển đồ đạc cả chục km trong cái nắng nóng gió lào như thiêu, như đốt. Và càng cảm động hơn, khi thấy họ phải di dời mồ mả của những người thân vừa mới chết (một, hai năm) không lâu để bàn giao mặt bằng thực sự sạch cho nhà đầu tư. Cùng sự chia sẻ từ phía các dòng họ và Ban hành giáo xứ họ đạo Thiên Lý (xã Kỳ Long) cùng 70 gia đình thuộc xứ đạo này dưới sự chỉ đạo của Linh mục Từ, phụ trách xứ đạo Kỳ Anh chấp hành di dời nhà thờ và nhà ở đúng kế hoạch.

Thi công đường vào khu cảng Sơn Dương

Nhờ vào sự giúp đỡ to lớn về mọi mặt của Chính phủ và triển khai xây dựng 5 khu tái định cư (TĐC) đầy đủ cơ sở hạ tầng, kỹ thuật: đường, điện, nước sạch, trường học, trạm xá, trụ sở, nghĩa trang,… rộng 500 ha một cách quyết liệt của Tập đoàn Xuân Thành nên công tác GPMB ở đây cũng gặp thuận lợi. Ông Hồ Anh Tuấn - Trưởng Ban quản lý KKT Vũng Áng cho biết: Đã giải ngân 1.600 tỷ đồng cho xây dựng hạ tầng kỹ thuật (san lấp mặt bằng, đường giao thông, điện, nước…) các khu TĐC thuộc dự án Formosa; chưa kể vốn đầu tư cho công trình hạ tầng xã hội khác. Tập đoàn Formosa cũng đã cho Hà Tĩnh ứng trước 30 triệu USD và hơn 60 tỷ đồng tiền thuế VAT, tiền thuê đất để hỗ trợ công tác GPMB, di dời TĐC cho dự án. Formosa còn hỗ trợ cho Kỳ Phương xây trường học và đang triển khai xây nhà ở cho công nhân. Đến nay, 100% số hộ đã nhận hơn 1.900 tỷ đồng tiền đền bù, hỗ trợ TĐC. Phần lớn số tiền này, người dân đã tính toán dành vào việc xây dựng nhà ở, cho con cái học hành, mua cây con giống và gửi tiết kiệm…

Ngày 10.3.2010, Hà Tĩnh bắt đầu tổ chức “Ngày hội di dời’ với sự tham gia của hàng trăm người thuộc các lực lượng vũ trang, đoàn thanh niên và các doanh nghiệp trong tỉnh cùng phương tiện ô tô, xe máy tiến hành giúp đỡ những người dân đầu tiên của xã Kỳ Liên di dời đồ đạc, chuyển VLXD, xây dựng nhà ở tại khu TĐC. Suốt từ tháng 3 lại nay, với tinh thần chia sẻ khó khăn với Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh huy động hàng vạn lượt người thuộc các lực lượng vũ trang, đoàn thanh niên, lực lượng xung kích của 12/12 huyện thị, thành trong tỉnh cùng hàng nghìn lượt ô tô, máy móc chia thành nhiều đoàn, nhiều đợt giúp người dân di dời nhà cửa, đồ đạc… đến các khu TĐC.

Các đơn vị thi công xây dựng Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng I tranh thủ thời tiết thuận lợi đẩy nhanh tiến độ xây lắp, phấn đấu về đích trước thời gian

Các khu TĐC đang dần trở nên sầm uất với những nhà cao tầng, mái ngói đang mọc lên đi cùng với hệ thống cơ sở hạ tầng kỷ thuật, xã hội, như: đường nhựa, điện, cấp thoát nước, trụ sở, trường học, trạm xá đều được xây cao tầng…trông hoành tráng hơn nơi ở cũ. Với lợi nhà mặt phố, nhiều gia đình đã tập trung phát triển dịch vụ VLXD, cơ khí, ăn uống… để giải quyết việc làm và tăng thêm thu nhập.

Tính đến cuối tháng 9 này, mới hơn hai năm, kể từ ngày khởi công, nhà đầu tư Formosa đã có đủ diện tích mặt bằng sạch với hơn 3.000 ha như đã cam kết. Hà Tĩnh đã lập kỷ lục về thời gian GPMB cho dự án Formosa. Sự thành công này có sự chia sẻ của hơn 10 nghìn người dân trong vùng bị ảnh hưởng trực tiếp và sự chỉ đạo quyết liệt trong việc triển khai của các cấp, ngành, đoàn thể của tỉnh và huyện Kỳ Anh. Tin tưởng một điều rằng với tiềm lực và thương hiệu xuyên quốc gia như Formosa thì tiến độ các dự án sẽ được triển khai đúng tiến độ như đã cam kết.