Đối với các hộ nghèo, hộ cận nghèo, mô hình có thể trở thành một hướng sinh kế đáng quan tâm nếu có diện tích mặt nước phù hợp và được hỗ trợ về kỹ thuật, vốn và đầu ra. Mô hình nuôi ốc bươu đen của hội viên Nguyễn Thị Liên, Chi hội Nông dân thôn Tiến Hòa (Đức Quang) là một điển hình.
Gia đình chị Nguyễn Thị Liên (thôn Tiến Hòa) có 600 m² hồ. Trước đây, diện tích này được sử dụng để lấy nước tưới rau màu và nuôi cá nhưng hiệu quả không cao. Năm 2023, chị quyết định chuyển sang nuôi ốc bươu đen. Năm đầu, chị thả 6 vạn con giống, năm thứ 2 thả thêm 3 vạn. Từ đó đến nay, chị đã chủ động được nguồn giống.
Sau khoảng 3 tháng nuôi, ốc đạt trọng lượng, chất lượng để thu hoạch. Trung bình, mỗi vạn con giống cho năng suất 1,5 - 1,6 tạ. Với giá bán hiện nay khoảng 80.000 đồng/kg, mô hình cho thu lãi ròng trên 20 triệu đồng/năm. Đầu ra khá ổn định cũng là yếu tố giúp gia đình chị yên tâm duy trì mô hình.
Chị Liên chia sẻ: “Sau khi tìm hiểu, thấy ốc bươu đen phù hợp với điều kiện ao và nguồn thức ăn sẵn có ở địa phương nên tôi quyết định thử nuôi. Qua thực tế, tôi thấy ốc tương đối dễ chăm sóc, thức ăn chủ yếu là bèo và các loại rau quả sẵn có. Nếu chủ động được kỹ thuật và đầu ra thì đây là mô hình có triển vọng”.
Ốc bươu đen là đối tượng nuôi được đánh giá phù hợp với điều kiện của nhiều hộ nông dân bởi vốn đầu tư ban đầu không quá lớn, kỹ thuật nuôi không quá phức tạp và có thể tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên sẵn có tại địa phương.
Để ốc phát triển tốt, khâu cải tạo ao và quản lý nguồn nước có vai trò rất quan trọng. Ao nuôi cần được vệ sinh, xử lý môi trường trước khi thả giống; trong quá trình nuôi phải thường xuyên theo dõi chất lượng nước, lượng thức ăn và tốc độ sinh trưởng của ốc.
Bà Nguyễn Thị Lợi - Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Tiến Hòa cho hay: “Chi hội xác định phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho hội viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Khi có hội viên mạnh dạn đưa mô hình nuôi ốc bươu đen vào sản xuất, Chi hội đã tuyên truyền để các hội viên cùng tìm hiểu, trao đổi kinh nghiệm. Chúng tôi cũng khuyến khích các hộ sản xuất có hiệu quả chia sẻ kỹ thuật, cách chăm sóc và kinh nghiệm thực tế cho những hộ có nhu cầu tham gia. Hiện trong thôn đã có 3 mô hình nuôi ốc bươu đen”.
Theo bà Nguyễn Thị Lợi, điều quan trọng trong thời gian tới là không chỉ chú trọng mở rộng diện tích mà phải quan tâm đến chất lượng sản phẩm và đầu ra. Khi có nhiều hộ cùng tham gia, Chi hội sẽ hướng tới việc tập hợp các hộ thành nhóm liên kết, từng bước hình thành tổ hội nghề nghiệp hoặc tổ hợp tác nuôi ốc bươu đen.
Ông Bùi Ngọc Biển - Chủ tịch Hội Nông dân xã Đức Quang cho biết: “Quan điểm của chúng tôi là không chạy theo phong trào mà phải lựa chọn những mô hình phù hợp với điều kiện thực tế, có khả năng mang lại hiệu quả và có thể nhân rộng. Mô hình nuôi ốc bươu đen tại thôn Tiến Hòa là một hướng đi đáng quan tâm, nhất là đối với những hộ có diện tích mặt nước nhưng sản xuất trước đây chưa đạt hiệu quả cao”.
Để mô hình phát triển bền vững, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó chú trọng tập huấn kỹ thuật, lựa chọn con giống chất lượng, kiểm soát môi trường nuôi và đặc biệt là liên kết tiêu thụ sản phẩm. Vì vậy, thời gian tới, Hội Nông dân xã Đức Quang sẽ tiếp tục đồng hành cùng hội viên, tạo điều kiện để các hộ được tiếp cận các lớp tập huấn, trao đổi kinh nghiệm và các nguồn lực hỗ trợ phù hợp. Hội cũng định hướng các hộ tăng cường liên kết sản xuất, từng bước xây dựng chuỗi từ con giống đến nuôi thương phẩm và tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu cuối cùng là giúp hội viên có sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập và góp phần giảm nghèo bền vững.
Từ những kết quả bước đầu, mô hình nuôi ốc bươu đen tại thôn Tiến Hòa đang cho thấy khả năng thích ứng với điều kiện sản xuất của người dân địa phương. Nếu được đầu tư đúng hướng, mô hình không chỉ dừng lại ở quy mô hộ gia đình mà có thể phát triển thành vùng nuôi tập trung.
Việc hình thành tổ hợp tác hoặc tổ hội nghề nghiệp sẽ giúp các hộ cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất quy trình chăm sóc, hỗ trợ về con giống, vật tư và đặc biệt là tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Các hộ có điều kiện có thể phát triển thêm khâu sản xuất con giống, sơ chế và chế biến sản phẩm. Qua đó từng bước nâng cao giá trị kinh tế, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.
