Nâng cao ý thức, chung sức bảo vệ động vật hoang dã

Người dân thay đổi từ nhận thức đến hành động

Cách đây 3 ngày, trong lúc thi công đường cáp viễn thông trên cánh đồng ở xã Gia Hanh, anh Trần Đình Sơn ở thôn Thanh Tiến (xã Mai Phụ) phát hiện một cá thể rùa cổ sọc thuộc nhóm IIB nặng khoảng 0,5 kg. Lo ngại cá thể rùa có thể bị săn bắt, mua bán hoặc làm hại, anh Sơn đã đưa về chăm sóc, đồng thời thông báo cho chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng.

Anh Sơn chia sẻ: “Bảo vệ động vật hoang dã bắt đầu từ cách ứng xử của mỗi người khi bắt gặp chúng. Khi thấy rùa quý đi lạc, tôi đưa về chăm sóc và bàn giao cho lực lượng chức năng để thả về tự nhiên. Tôi mong mọi người nâng cao ý thức bảo vệ động vật hoang dã, không săn bắt, mua bán trái phép”.

Mới đây, ông Hồ Sĩ Tiến ở thôn Trung Sơn (xã Hồng Lộc) cũng phát hiện một cá thể rùa sa nhân tại mương nước bên ruộng gia đình, dưới chân núi Hồng Lĩnh. Nhận ra đây là loài động vật rừng nguy cấp, thuộc nhóm IIB, ông đã chủ động thông báo và bàn giao cá thể rùa cho lực lượng chức năng để thả về tự nhiên.

Ông Tiến chia sẻ: “Trước đây, khi bắt gặp những con vật như thế này, chúng tôi nghĩ đến chuyện đem bán. Hiện nay, qua tuyên truyền, vận động thường xuyên của chính quyền và các lực lượng chức năng, chúng tôi hiểu rằng động vật hoang dã cần được bảo vệ. Việc săn bắt, nuôi nhốt hoặc làm hại động vật hoang dã có thể vi phạm pháp luật”.

Từng có hơn 40 năm đơm cói, cò, vạc, anh Nguyễn Khắc P. (thôn Yên Định, xã Lộc Hà) xem đây là nghề "truyền thống". Hằng năm, cứ vào tháng 3 và tháng 8 âm lịch, anh lại bước vào mùa đánh bắt chim trời, có ngày bắt được hàng trăm con, thu 2-3 triệu đồng. Tuy nhiên, hai năm nay, anh đã dừng hẳn công việc này.

Anh P. cho biết: “Tôi từng dành hàng chục năm nuôi chim mồi, đầu tư làm lùm lán để đánh bắt chim di cư kiếm sống. Những năm gần đây, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng thường xuyên tuyên truyền, kiểm tra, chấn chỉnh nên tôi hiểu rõ hơn tác hại của việc tận diệt chim di cư. Do vậy, tôi quyết định bỏ nghề”.

Những năm gần đây, các đơn vị bảo tồn và lực lượng chức năng tiếp nhận khoảng 150 cá thể động vật hoang dã mỗi năm do tổ chức, cá nhân tự nguyện bàn giao để cứu hộ, tái thả về tự nhiên. Tình trạng đơm bẫy, sử dụng động vật rừng giảm khoảng 90%; hoạt động đánh bắt chim trời, nhất là trong mùa di cư, giảm khoảng 70% so với trước; số lượng động vật quý hiếm bị nuôi nhốt cũng giảm hẳn. Những chuyển biến này cho thấy nhận thức, trách nhiệm của người dân trong bảo vệ động vật hoang dã ngày càng được nâng cao.

Siết chặt quản lý, tăng cấp độ bảo vệ

Cùng với nâng cao ý thức cộng đồng, các lực lượng chức năng ở Hà Tĩnh tăng cường kiểm tra, ngăn chặn hành vi săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển, chế biến, tiêu thụ động vật hoang dã. Công tác quản lý được thắt chặt, thực hiện đồng bộ nhất là tại các địa bàn trọng điểm.

Hạt Kiểm lâm Thạch Hà quản lý địa bàn có luồng chim di cư lớn, nhất là các xã Lộc Hà, Thạch Khê; đồng thời phụ trách lâm phần có hệ động vật rừng phong phú. Vì vậy, công tác bảo vệ động vật hoang dã gặp nhiều khó khăn, áp lực. Nhưng nhờ lực lượng kiểm lâm phối hợp tốt với chính quyền các địa phương cùng lực lượng công an, quân sự, biên phòng nên công tác bảo vệ động vật hoang dã tốt hơn, riêng tình trạng đánh bắt chim trời giảm khoảng 90% so với trước.

Ông Nguyễn Mạnh Tài – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Thạch Hà cho biết: “Chúng tôi phối hợp với các lực lượng tuần tra, kiểm tra từ các cánh rừng, bãi đơm, khu chợ đến nhà hàng; đồng thời ngăn chặn tình trạng săn bắt, đặt bẫy thú rừng và tuyên truyền, vận động người dân không nuôi nhốt, mua bán, vận chuyển động vật hoang dã. Trong mùa chim di cư năm nay, chúng tôi đã phối hợp tổ chức 15 đợt ra quân, tháo dỡ 5 lán đơm chim và tiêu hủy hàng nghìn dụng cụ đơm bẫy”.

Bên cạnh ngăn chặn các hành vi xâm hại, công tác cứu hộ, tiếp nhận, chăm sóc và tái thả động vật hoang dã cũng được các chủ rừng, lực lượng kiểm lâm quan tâm. Hằng năm, các lực lượng chức năng trong tỉnh tổ chức ký gần 80.000 bản cam kết, thực hiện trên 3.000 lượt tuyên truyền, hơn 5.000 cuộc tuần tra và xử lý hàng chục vụ việc liên quan đến đánh bắt, xâm hại động vật hoang dã.

Ông Thái Cảnh Toàn – Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Vũ Quang cho hay: “Mỗi năm, đơn vị tiếp nhận khoảng 90-170 cá thể động vật hoang dã, trong đó có nhiều loài quý hiếm, nguy cấp. Hiện nay, Trạm Cứu hộ và Phát triển sinh vật của đơn vị cũng đang chăm sóc 30 cá thể khỉ và 50 cá thể động vật khác như trăn, rùa, kỳ đà, chim. Hoạt động cứu hộ, chăm sóc và tái thả không chỉ góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi quần thể các loài mà còn nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ thiên nhiên”.

Ông Nguyễn Cự Duẩn – Trưởng phòng Pháp chế và Điều tra xử lý vi phạm, Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh khẳng định: “Công tác bảo vệ động vật hoang dã hiện đã có sự chung tay của toàn xã hội. Vì vậy, bên cạnh tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm, chúng tôi luôn chú trọng tuyên truyền, vận động để người dân tự giác chấp hành pháp luật, không tiếp tay cho hành vi săn bắt, mua bán, tiêu thụ động vật hoang dã. Nhờ cộng đồng cùng thay đổi nhận thức và hành động, các lực lượng chức năng vào cuộc hiệu quả nên công tác bảo vệ động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh ta đã có nhiều chuyển biến tích cực, bền vững”.