Tập trung khắc phục triệt để các khuyến nghị của EC để gỡ cảnh báo “thẻ vàng”

Sau khi đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) kết thúc đợt thanh tra lần thứ 5, ngày 25/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 34/CĐ-TTg, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục tập trung cao độ triển khai các giải pháp chống khai thác IUU.

Đến nay, theo báo cáo của các bộ, ngành và địa phương, trong tổng số các nhiệm vụ được giao đã có 21 nhiệm vụ hoàn thành, 14 nhiệm vụ thường xuyên đang tiếp tục được triển khai. Khung pháp lý về chống khai thác IUU cơ bản đáp ứng yêu cầu của EC và tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để phù hợp với quy định quốc tế.

Hiện nay, cả nước có 80.332 tàu cá đã được đăng ký và cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase); 27.569/27.684 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 99,6%.

Việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) tiếp tục được mở rộng. Sản lượng thủy sản khai thác qua cảng đạt hơn 421.400 tấn; đã cấp giấy biên nhận bốc dỡ cho hơn 13.300 tấn thủy sản; cấp 845 giấy xác nhận và 212 giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác.

Đến nay, cả nước đã công bố chỉ định 9 cảng biển tiếp nhận tàu nước ngoài cập cảng để nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất và quá cảnh sản phẩm thủy sản khai thác qua lãnh thổ Việt Nam; triển khai kiểm soát sản phẩm thủy sản khai thác theo quy định của Hiệp định về các biện pháp quốc gia có cảng (PSMA) và đối với hàng hóa vận chuyển bằng tàu container.

Công tác thực thi pháp luật và xử lý vi phạm IUU tiếp tục được tăng cường. Theo báo cáo của các địa phương, từ ngày 1/1 đến 30/6/2026, cả nước phát hiện hơn 4.700 vụ vi phạm, trong đó đã xử phạt vi phạm hành chính hơn 1.300 vụ với tổng số tiền hơn 42,1 tỷ đồng. Về xử lý hình sự, Bộ Công an đã khởi tố 15 vụ án với 19 bị can; đưa ra xét xử 4 vụ với 12 bị cáo; tổng mức hình phạt là 17 năm 12 tháng tù giam.

Song song với đó, chính sách chuyển đổi sinh kế gắn với phát triển bền vững ngành thủy sản tiếp tục được thúc đẩy. Đến nay, 21/22 địa phương ven biển đã ban hành chính sách chuyển đổi nghề cho ngư dân.

Tuy nhiên, công tác chống khai thác IUU vẫn còn nhiều tồn tại cần khắc phục như chưa xử lý dứt điểm các tàu cá mất kết nối thiết bị VMS và các trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài còn tồn đọng từ giai đoạn 2024-2025; hệ thống kiểm soát và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác tại doanh nghiệp chưa đồng bộ, chưa kết nối liên thông toàn trình; tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài chưa được ngăn chặn một cách hiệu quả và triệt để.

Tại hội nghị, lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và UBND tỉnh, thành phố ven biển đã báo cáo kết quả triển khai các khuyến nghị của EC sau đợt thanh tra lần thứ 5; đồng thời phân tích những tồn tại, vướng mắc và đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu quả công tác chống khai thác IUU.

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố ven biển tiếp tục triển khai đợt cao điểm, huy động tối đa nguồn lực để thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp khắc phục triệt để các khuyến nghị của EC trong tháng 7, 8. Đồng thời, tổ chức thực hiện nghiêm các nhiệm vụ được giao tại Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí thư và Công điện số 34/CĐ-TTg ngày 25/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham mưu Ban Chỉ đạo quốc gia ban hành kế hoạch hành động chi tiết xử lý dứt điểm các khuyến nghị của EC trong tháng 7. Trên cơ sở đó, các địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai, phân loại rõ từng nhóm nhiệm vụ, xác định lộ trình, tiến độ và trách nhiệm cụ thể để tổ chức thực hiện hiệu quả trước ngày 30/8.

Các địa phương tiếp tục triển khai tốt công tác quản lý đội tàu; hoàn thành việc đăng ký, đăng kiểm, cấp hoặc gia hạn giấy phép khai thác thủy sản; lắp đặt và duy trì hoạt động thiết bị VSM, cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, đánh dấu tàu cá theo đúng quy định. Đồng thời, bố trí tối đa nguồn lực để kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập bến trên hệ thống eCDT, thực hiện đầy đủ việc xác nhận, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản theo quy định.

Các bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thành việc nâng cấp, kết nối liên thông các cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý, theo dõi, kiểm tra và giám sát việc thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU trên phạm vi cả nước đảm bảo “một dữ liệu - một hệ thống - một quy trình - một kết quả”. Cùng với đó, tiếp tục thực hiện đợt cao điểm tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển giáp ranh với các nước, cửa sông, cửa biển, bãi ngang và khu vực đảo; kiên quyết ngăn chặn, xử lý tàu cá "3 không", không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định về chống khai thác IUU, đặc biệt là Nghị định số 246/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản thường xuyên, liên tục; quan tâm triển khai các chính sách chuyển đổi nghề, tạo sinh kế bền vững cho ngư dân, góp phần phát triển ngành thủy sản theo hướng bền vững.