- Xin ông cho biết tình hình hạn hán gay gắt kéo dài so với nhiều năm qua có phải là hiện tượng thời tiết cực đoan?
Năm nay, tình trạng hạn hán gay gắt và kéo dài đã ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống nhân dân. Tình trạng thiếu hụt lượng mưa và hạn hán trong năm 2015 đã được chúng tôi dự báo ngay từ tháng 8/2014, sau đó thường xuyên cập nhật dự báo trong các bản tin.
 |
| Lốc xoáy lại gây hại tài sản của nhiều hộ dân Vũ Quang |
Tính đến nay, nắng nóng kéo dài và cường độ gay gắt đã vượt qua giá trị lịch sử được thiết lập năm 2014 (năm 2014 nắng nóng kéo dài 31 ngày). Số ngày có nhiệt độ tối cao 37-39oC các khu vực dao động 15-17 ngày; số ngày có nhiệt độ tối cao >39-41oC các khu vực dao động 6-14 ngày. Nhiệt độ cao nhất ngày tất cả các khu vực đều vượt giá trị lịch sử, riêng Hương Khê nhiệt độ cao nhất xảy ra ngày 30/5 là 42,1oC, chỉ thấp hơn giá trị lịch sử năm 1992 (42,6oC).
Hiện tượng nắng nóng gay gắt kéo dài như năm nay là hết sức cực đoan và rất dị thường, chưa từng xảy ra từ trước tới nay.
- Với diễn biến thời tiết khó lường trên cả nước và tình trạng khô nóng khốc liệt hiện nay, dự báo các cơn giông lốc năm nay sẽ xảy ra trên địa bàn Hà Tĩnh như thế nào, thưa ông?
Năm nay, nắng nóng kéo dài, nền nhiệt cao làm cho khả năng đối lưu của không khí trở nên mạnh hơn nên giông, lốc xảy ra nhiều hơn. Đặc biệt, tháng 6 này là tháng cao điểm của giông lốc nên người dân phải đặc biệt chú ý phòng tránh. Giông lốc là hiện tượng thời tiết nguy hiểm, diễn biến nhanh nên rất khó cảnh báo sớm. Trong thời gian được cảnh báo có khả năng xảy ra giông, lốc, người dân cần theo dõi trạng thái bầu trời để đề phòng, né tránh. Khi xảy ra lốc xoáy, gió giật, tuyệt đối không nên ra khỏi nhà, nếu đang di chuyển ngoài đường, cần tìm ngay chỗ trú, đợi hết cơn giông mới tiếp tục di chuyển. Khi trú ẩn, phải tìm những nơi an toàn như nhà kiên cố, tránh núp dưới bóng cây, nhà tạm bợ, dễ bị ngã đổ, gây tai nạn.
- Nhiều người nhận định: nắng hạn và bão lũ sẽ tỷ lệ thuận với nhau về cường độ. Vậy, dự báo về mùa bão lũ ở Hà Tĩnh năm 2015 có căng thẳng hơn những năm trước đây?
Đầu năm nay, qua các kết quả nghiên cứu, chúng tôi đã đưa ra dự báo về tình hình bão lụt năm 2015. Theo dự báo, nền nhiệt sẽ ở mức cao hơn trung bình nhiều năm, lượng mưa thấp, bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng ít hơn trung bình nhiều năm. Thời điểm xuất hiện bão, lũ khá sớm. Lũ năm nay dự báo không lớn nhưng cần đề phòng bão mạnh. Qua nghiên cứu số liệu trong quá khứ, chỉ có những năm có sự chuyển pha, đầu năm là El Nino nhưng cuối năm là La Nina thì những năm đó Hà Tĩnh mưa nhiều, lũ lớn (như năm 1998, 2010). Những năm El Nino xảy ra suốt năm như năm nay, lượng mưa rất thấp, lũ nhỏ và bão ảnh hưởng đến khu vực Hà Tĩnh khá sớm (tháng 7-8).
Biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh mẽ đến thời tiết làm gia tăng các hiện tượng thiên tai. Tình trạng nắng nóng gay gắt và hạn hán diễn ra nghiêm trọng, vượt các giá trị lịch sử như năm nay càng khẳng định thêm về những diễn biến khó lường của thời tiết. Để giúp nhân dân giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra, ngoài việc nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, cần tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng chống thiên tai cũng như khuyến cáo người dân chủ động theo dõi các thông tin dự báo, nâng cao ý thức trong công tác phòng chống nhằm hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra.
