Chuyện về một cựu tù Côn Đảo

(Baohatinh.vn) - Tôi gặp cựu chiến binh (CCB), thương binh ¼ Trần Văn Xuân khi ông đang chữa bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh. Trong câu chuyện với chúng tôi, ký ức về những tháng ngày bị tra tấn cực hình tại nhà tù Côn Đảo nhưng ông vẫn giữ vững khí chí người cộng sản kiên trung hiện rõ mồn một.

Chuyện về một cựu tù Côn Đảo

CCB - thương binh ¼ Trần Văn Xuân (người ngồi giữa) không thể quên những ngày tháng tại nhà tù Côn đảo

CCB, thương binh ¼ Trần Văn Xuân sinh năm 1945, quê xã Vượng Lộc, Can Lộc. Năm 1963, đang làm cán bộ đoàn, ông viết đơn tình nguyện ra tiền tuyến.

Vào quân ngũ, ông được biên chế vào huấn luyện ở Đại đội 3, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 95, Sư đoàn 325, sau đó được cử đi học Trường Hạ sĩ quan ở Thanh Hóa. Khi ra trường, ông về lại đơn vị cũ và được bổ nhiệm tiểu đội trưởng, rồi trung đội trưởng. Chuẩn bị cho chiến dịch Đường 9 Khe Sanh, năm 1966, đơn vị ông được lệnh hành quân vào Quảng Trị để mở “đường máu”. Trước lúc đi ông được kết nạp Đảng và cũng như mọi người, ông viết quyết tâm thư bằng máu.

Tháng 5/1967, ông dẫn đơn vị luồn sâu vào điểm cao 900 nắm tình hình thì bị địch phát hiện. Chúng dùng hỏa lực bắn tới tấp vào đội hình, ông bị một mảnh đạn xuyên đầu ngất lịm. Địch dùng trực thăng quần lượn, phát hiện ông còn sống, chúng đưa về Đà Nẵng cứu chữa để lấy thông tin. Khi ông tỉnh lại, chúng còng tay, còng chân, bẻ hết răng để ông không cắn lưỡi chết, sau đó tuốt hết móng tay, móng chân.

Hai tên lính Mỹ và một phiên dịch hỏi cung: “Mày vào đây làm gì?”. Mắt ông trợn ngược căm thù, chúng hỏi đi hỏi lại, ông vẫn không mở lời. Sau đó, chúng dùng thanh sắt nung đỏ ép vào má, ông sôi máu nói to: “Choa vào đây đánh bay chứ làm gì?! Bọn cướp nước!”. Một tên lính bực tức trở báng súng đánh vào thái dương, mắt phải ông trồi ra chúng dùng kìm giật ra, ông ngất lịm đi. Khi ông tỉnh lại, chúng bỏ vào chiếc rọ sắt đưa vào nhà tù ở Biên Hòa (Đồng Nai).

Tại đây, chúng cho ông đứng trong xà lim 3 tháng liền, hai chân tụ máu sưng to, ruồi, muỗi bâu vết thương đen kịt nhiễm trùng nặng. Mỗi lần đưa ông ra hỏi cung, chúng bắt ngồi trên kiềng thép gai rồi dí điện vào người và dùng lưỡi cày nung đỏ dí vào hai mông cháy hết thịt vào tận xương nhưng ông vẫn không khai. Tra tấn mọi hình thức không có kết quả, chúng dụ dỗ cho ăn ngon, mặc đẹp, hứa cho về đoàn tụ với gia đình nhưng ông vẫn kiên định.

Không lấy được thông tin, cuối cùng chúng bỏ ông vào lồng sắt đưa ra Côn Đảo. Đến Côn Đảo, ông Xuân đi không vững, chúng dùng dây kéo lê vào chuồng cọp. Vết thương trên người ông lở loét, sưng mủ. Mỗi khi đói, ông bốc những hạt cơm hôi thối ăn, uống nước tiểu cho qua ngày…

Hơn 6 năm ở nhà tù Côn Đảo (1967 - 1973), địch dùng mọi hình thức tra tấn vẫn không lay chuyển được ý chí của ông. Năm 1973, thực hiện Hiệp định Paris về trao trả tù binh, ông Xuân (người đã báo tử vào năm 1968) được trở về đơn vị.

Hơn 10 năm chiến đấu, tham gia nhiều trận đánh lớn nhỏ, ông Xuân 2 lần được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ và nhiều huân, huy chương khác. Sau 1 năm điều trị ở miền Bắc, sức khỏe tốt hơn, ông xin về thăm gia đình. Hưởng ứng phong trào cưu mang, giúp đỡ thương binh, cô Võ Thị Nhân nhỏ nhắn, xinh đẹp, đảm đang nổi tiếng nhất làng, đang làm Bí thư Đoàn xã Vượng Lộc (Can Lộc) tình nguyện làm vợ ông.

Chuyện về một cựu tù Côn Đảo

Bà Võ Thị Nhân - vợ ông Trần Văn Xuân hằng ngày chăm sóc cho chồng từ miếng cơm, giấc ngủ chu đáo

Những tháng ngày làm vợ thương binh nặng, bà Nhân phải trải qua biết bao nhọc nhằn vất vả. Mỗi khi trái gió, trở trời vết thương tái phát, ông Xuân lên cơn động kinh, không làm chủ được mình, nhiều lần ông đốt nhà, rồi cầm dao, gậy gặp ai cũng chém, cũng đánh. Hằng đêm, mẹ con ngủ cứ nơm nớp sợ ông lên cơn. Có khi ông bỏ nhà đi lang thang... Gian nan là thế nhưng bà Nhân đều vượt qua tất cả. 4 người con của ông bà đều khỏe mạnh, hiện đã lập gia đình và có 9 cháu nội, ngoại.

Chia tay CCB Trần Văn Xuân, chúng tôi thán phục một con người có ý chí kiên cường, có lòng thủy chung son sắt, sẵn sàng hy sinh cho Đảng, cho cách mạng. Ông là một tấm gương sáng để cho nhiều thế hệ mai sau học tập, noi theo.

Chủ đề NGÀY THƯƠNG BINH - LIỆT SỸ

Đọc thêm

Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai

Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai

Để chủ động trong sản xuất, sinh hoạt và ứng phó với thiên tai, ngành Khí tượng Thủy văn Hà Tĩnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo.
[Infographic] Mức hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng đối với thương binh từ 1/10/2026

[Infographic] Mức hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng đối với thương binh từ 1/10/2026

Nghị định số 321/2026/NĐ-CP quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, trong đó quy định chi tiết mức hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng đối với thương binh, người hưởng chính sách như thương binh; mức hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng đối với thương binh loại B.
[Infographic] Mùa cúm và những điều cần biết

[Infographic] Mùa cúm và những điều cần biết

Bệnh cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (chủ yếu là cúm A và cúm B) gây ra, thường diễn biến phức tạp vào các tháng 3 - 4 và tháng 9 - 10 tại Việt Nam.
Người đón những tiếng khóc chào đời

Người đón những tiếng khóc chào đời

Mỗi ngày, tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh, bác sĩ CKI Lê Thị Hoa Hảo cùng đồng nghiệp đón những em bé cất tiếng khóc chào đời. Mỗi ca sinh là một khoảnh khắc đặc biệt, nhưng phía sau niềm vui ấy luôn là những giờ phút tập trung cao độ, sự cẩn trọng và trách nhiệm trong từng quyết định của người thầy thuốc.
Chuẩn bị làm bộ sách giáo khoa lớp 1-12 mới

Chuẩn bị làm bộ sách giáo khoa lớp 1-12 mới

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang sửa đổi chương trình phổ thông để làm bộ sách giáo khoa mới; trong đó bản quyền sách sẽ chuyển về bộ, đồng thời nghiên cứu giao các tỉnh, thành tự in ấn.
Lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong thời đại số

Lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong thời đại số

Với chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập”, Ngày Khuyến học Việt Nam (2/10) và Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 hướng đến lan tỏa tinh thần học tập thường xuyên, đáp ứng yêu cầu của đời sống và thời đại số.
Quy định đáng chú ý có hiệu lực từ tháng 10

Quy định đáng chú ý có hiệu lực từ tháng 10

Từ tháng 10, loạt quy định mới về phí giảm ùn tắc, tiêu chí xét khen thưởng, thí điểm luật sư công, vận hành quỹ học bổng quốc gia, tăng mức chuẩn trợ giúp xã hội… có hiệu lực thi hành.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!