Sau hơn nửa năm kể từ khi hai cơn bão số 5 và số 10 đi qua, đến nay, nhiều khu đồi trồng keo tràm tại các xã như: Kỳ Văn, Kỳ Thượng, Kỳ Lạc vẫn chưa được dọn dẹp, lớp thực bì ngày càng dày đặc.
Theo người dân địa phương, những tháng đầu năm là thời điểm thời tiết thuận lợi để trồng keo tràm, nhưng nhiều hộ có nhu cầu trồng lại rừng đang gặp nhiều khó khăn. Việc thu dọn hiện trường sau bão chưa thể hoàn tất, một số cây keo tràm bị gãy đổ chưa được khai thác hết, khiến việc làm đất vô cùng vất vả.
Người dân còn gặp khó khăn lớn trong việc thuê nhân công trồng rừng. Hầu hết các hộ đều có nhu cầu trồng lại cùng lúc, khiến nguồn lao động trở nên khan hiếm. Giá thuê nhân công tăng cao nhưng vẫn khó tìm người làm.
Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là tình trạng khan hiếm cây giống và giá tăng cao. Nếu như vụ trồng năm 2025, giá mỗi cây giống chỉ dao động trên dưới 1.000 đồng thì hiện nay đã tăng lên khoảng 2.500 đồng/cây, thậm chí có thời điểm cao hơn.
Với những hộ có diện tích rừng lớn, chi phí mua giống tăng cao đã trở thành gánh nặng. Nhiều gia đình buộc phải tạm dừng kế hoạch trồng rừng. Ông Trương Công Nam - một hộ trồng rừng lâu năm ở thôn Đất Đỏ (xã Kỳ Văn) chia sẻ: “Gia đình tôi có gần 5 ha keo bị bão làm đổ hết. Từ đó đến nay chúng tôi vẫn chưa trồng lại được cây nào. Chưa kể đến những khó khăn như: dọn mặt bằng, làm đất, thuê nhân công, riêng tiền mua cây giống với hàng chục ngàn cây trong điều kiện giá cao như hiện nay vượt quá khả năng của gia đình. Bây giờ, chúng tôi chỉ biết chờ, nếu giá cây giống không giảm thì đành phải để đất trống”.
Được biết, với 5 ha trồng mới của gia đình ông Nam sẽ cần khoảng 4 vạn cây giống, nếu giá trước đây chưa đến 40 triệu đồng thì nay lên đến hơn 100 triệu đồng.
Theo thống kê của các địa phương Kỳ Văn, Kỳ Thượng, Kỳ Lạc, tổng diện tích rừng sản xuất, chủ yếu trồng keo tràm khoảng hơn 20.000 ha. Bão số 5 và số 10 năm 2025 đã làm đổ gãy khá nhiều diện tích, có địa phương lên đến 90%. Tuy nhiên, đến thời điểm này, diện tích được trồng mới chỉ đạt 20%, còn lại vẫn đang bị bỏ trống.
Việc đất rừng bị bỏ hoang trong thời gian dài không chỉ gây lãng phí tài nguyên mà còn kéo theo nhiều hệ lụy. Thực bì phát triển nhanh, cây dại mọc dày khiến việc cải tạo đất về sau càng khó khăn, chi phí tăng cao. Đồng thời, nguy cơ cháy rừng trong mùa nắng nóng cũng gia tăng.
Ông Hồ Tú Nam (thôn Sơn Bình 2, xã Kỳ Thượng) cho biết: "Thường như mọi năm, sau khi thu hoạch, việc trồng mới cây keo tràm hết sức thuận lợi, chỉ cần dọn qua và đào hố, xuống giống. Nhưng vụ này, keo đổ ngổn ngang, nhiều diện tích không thu hoạch được và để kéo dài nên ngày càng hoang hoá".
Gia đình ông Nam có 8 ha đất rừng cần trồng lại keo. Hiện tại, bình quân mỗi ha giá cây giống tăng thêm hơn 10-15 triệu đồng, nếu trồng mới sẽ mất thêm từ 80 - 120 triệu đồng. Chi phí quá cao nên gia đình ông chưa dám triển khai trồng mới dù đây là thời điểm thích hợp.
Bà Nguyễn Thị Thu Hường - Trưởng thôn Đất Đỏ (xã Kỳ Văn) cho biết: “Khó khăn hiện nay của người dân trong việc khôi phục lại diện tích rừng trồng tổng hợp từ nhiều yếu tố: dọn dẹp đất đai, thực bì, thuê nhân công và giá cây giống, trong đó, cây giống là vấn đề lớn nhất. Nếu không có giải pháp hỗ trợ kịp thời thì thời gian bỏ trống diện tích sẽ còn kéo dài, ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất và đời sống của người dân, bởi keo tràm là nguồn sinh kế chính của các hộ ở đây”.
Trước những khó khăn của người trồng keo tràm, chính quyền các địa phương đã và đang triển khai một số giải pháp nhằm tháo gỡ. Tuy nhiên, do nguồn lực còn hạn chế nên hiệu quả chưa đạt được như kỳ vọng.
Ông Lê Công Hòa - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Kỳ Văn cho biết: “Xã Kỳ Văn có trên 6.000 ha rừng sản xuất, chủ yếu trồng keo tràm, nhưng năm vừa qua các cơn bão đã gây đổ gãy khoảng 90%. Qua soát xét, đến nay, các hộ dân mới trồng lại được 15% diện tích. Chính quyền địa phương đang tích cực phối hợp với các đơn vị cung ứng giống để tìm nguồn cây đảm bảo chất lượng và tìm giải pháp về giá bán cây giống cho người dân. Trước mắt, chúng tôi vận động bà con tranh thủ dọn dẹp mặt bằng, đất đai để sẵn sàng xuống giống khi có điều kiện”.
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng đã đề xuất lên cấp trên về việc hỗ trợ cây giống, kỹ thuật trồng rừng cũng như tạo điều kiện vay vốn cho người dân. “Về lâu dài, cần có quy hoạch và phát triển hệ thống vườn ươm tại chỗ để chủ động nguồn giống, tránh tình trạng bị động như hiện nay. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ thiết thực để người dân yên tâm khôi phục sản xuất” - ông Lê Công Hòa cho biết thêm.
Thực tế cho thấy, với đặc thù là cây trồng chu kỳ dài, keo tràm không chỉ mang lại thu nhập mà còn là “của để dành” của nhiều hộ dân miền núi. Việc hàng nghìn ha rừng bị bỏ trống đồng nghĩa với sinh kế của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, mong muốn lớn nhất của người dân là sớm có nguồn cây giống dồi dào với giá hợp lý, cùng với sự hỗ trợ kịp thời về vốn và kỹ thuật để nhanh chóng khôi phục diện tích rừng đã mất.