Mở lối tương lai bền vững cho học sinh Hà Tĩnh từ giáo dục nghề nghiệp

Hiện nay, xu hướng lựa chọn học nghề sau THCS, THPT tại Hà Tĩnh có nhiều chuyển biến tích cực. Thay vì “đổ dồn” vào đại học, không ít học sinh đã chủ động chọn các ngành kỹ thuật, dịch vụ phù hợp với năng lực và nhu cầu thị trường.

Em Nguyễn Tuấn Vũ – lớp 12A5, ngành Công nghệ thông tin, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt – Đức chia sẻ: “Ngay từ hè lớp 11, chúng em đã được tham gia thực tập tại Khu công nghiệp VSIP Nghệ An. Trong hơn 2,5 tháng, ngoài việc được rèn luyện kỹ năng thực hành, tích lũy kinh nghiệm làm việc, em còn có thu nhập hơn 20 triệu đồng. Trải nghiệm này giúp em nhận ra, học nghề mang lại cơ hội sớm tự lập, chủ động cho tương lai”.

Cùng chung định hướng lựa chọn con đường nghề nghiệp phù hợp, ngay sau khi hoàn thành chương trình trung cấp nghề, Hoàng Trọng Sơn – lớp Công nghệ ô tô, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt – Đức đã tiếp tục đăng ký học liên thông lên trình độ cao đẳng. Qua tìm hiểu nhu cầu thị trường lao động, Sơn nhận thấy lĩnh vực công nghệ ô tô đang “khát” nhân lực, cơ hội việc làm rộng mở, thu nhập ổn định.

Sơn cho biết: “Việc học liên thông không chỉ giúp em nâng cao tay nghề, hoàn thiện trình độ chuyên môn mà còn gia tăng lợi thế cạnh tranh, sẵn sàng nắm bắt những cơ hội việc làm chất lượng trong tương lai. Đặc biệt trong bối cảnh Hà Tĩnh đang thu hút nhiều dự án công nghiệp, trong đó có các nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô và công nghiệp hỗ trợ, mở ra nhu cầu lớn về nguồn nhân lực kỹ thuật tay nghề cao".

Định hướng của Vũ, của Sơn cũng là lựa chọn của nhiều học sinh đang theo học tại trường nghề. Thay vì chỉ tập trung vào con đường đại học, các em chủ động lựa chọn hướng đi học nghề song song với học văn hóa, vừa rút ngắn thời gian đào tạo, vừa sớm tích lũy kỹ năng, kinh nghiệm thực tiễn. Điều này không chỉ mở ra cơ hội việc làm sớm mà còn giúp các em tự tin, chủ động hơn trong định hướng tương lai.

Hiện nay, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt – Đức đang tổ chức đào tạo cho hơn 2.600 học sinh, sinh viên ở 13 ngành nghề; trong đó, trình độ cao đẳng có gần 380 sinh viên, trình độ trung cấp có gần 2.300 học sinh. Nhằm mở rộng cơ hội việc làm cho người học, nhà trường không ngừng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học; đồng thời, đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế để nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của thị trường lao động trong và ngoài nước.

Ông Trần Thành Đồng – Phó Trưởng phòng Quản lý đào tạo và Đảm bảo chất lượng, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Việt – Đức cho hay: “Thông qua các chương trình liên kết đào tạo, nhà trường tạo điều kiện để học viên được tiếp cận môi trường làm việc thực tế, qua đó mở rộng cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường. Hiện nay, trên 90% học viên tốt nghiệp có việc làm phù hợp với ngành nghề được đào tạo, với mức thu nhập từ 8 - 15 triệu đồng/tháng”.

Tại Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Tĩnh, công tác tuyển sinh cũng ngày càng bám sát nhu cầu của thị trường lao động, tập trung vào các ngành nghề có tính ứng dụng cao như: điện công nghiệp, cơ điện tử, công nghệ ô tô, hàn, cơ khí, tự động hóa, kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí, kỹ thuật chế biến món ăn, may thời trang, chăm sóc sắc đẹp. Nhà trường cũng đẩy mạnh hợp tác với nhiều doanh nghiệp lớn như: Công ty TNHH Sản xuất & Kinh doanh VinFast, Công ty CP Giải pháp tự động hóa ETEK, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, Công ty TNHH Tohoku Pioneer Việt Nam, Công ty CP Cơ điện HIMEP, Công ty CP Kỹ thuật SIGMA, Công ty TNHH Autocon Vina, Xí nghiệp May 10 Hà Tĩnh… Qua đó, gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất, mở rộng cơ hội thực hành, thực tập và việc làm cho sinh viên.

Ông Nguyễn Bá Đồng – Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Minh Đức, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh cho biết: “Việc phối hợp giữa doanh nghiệp và nhà trường trong tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực đã mang lại hiệu quả thiết thực. Nguồn lao động được đào tạo bài bản, đáp ứng tốt yêu cầu công việc và nhanh chóng hòa nhập môi trường sản xuất công nghiệp. Thời gian tới, doanh nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác theo hướng sâu rộng hơn”.

Sự đồng hành của doanh nghiệp tạo nền tảng quan trọng để các cơ sở đào tạo nghề nâng cao chất lượng, tiệm cận và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động.

Ông Nguyễn Trọng Tấn – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Tĩnh chia sẻ: “Hiện nay, nhà trường đã ký kết hợp tác với hơn 40 doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để tổ chức cho học sinh, sinh viên tham gia trải nghiệm thực tế và thực tập tốt nghiệp. Mỗi năm có khoảng 700 học sinh, sinh viên được tham gia thực tập tại các doanh nghiệp. Đây không chỉ là cơ hội để các em rèn luyện kỹ năng nghề, làm quen với môi trường sản xuất mà còn mở rộng khả năng được tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp”.

Không chỉ đẩy mạnh liên kết đào tạo với doanh nghiệp, công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh sau THCS, THPT ở Hà Tĩnh đang ngày càng đi vào chiều sâu, bám sát nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Theo số liệu từ Sở GD&ĐT, toàn tỉnh hiện có 21 cơ sở tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp, với quy mô được cấp phép đào tạo 109 nghề, tổng chỉ tiêu gần 25.000 người mỗi năm. Trong đó, trình độ cao đẳng 1.750 chỉ tiêu, trung cấp 7.275 chỉ tiêu và sơ cấp 15.900 chỉ tiêu, hình thành mạng lưới đào tạo đa tầng, linh hoạt, đáp ứng nhu cầu học nghề ngày càng đa dạng của người học.

Từ hiệu quả của công tác phân luồng, ngày càng nhiều học sinh mạnh dạn lựa chọn con đường học nghề ngay sau khi tốt nghiệp THCS, THPT. Đây không chỉ là giải pháp góp phần giảm áp lực cho hệ thống giáo dục phổ thông mà còn mở ra hướng đi thiết thực, giúp người học rút ngắn thời gian lập thân, lập nghiệp. Tỷ lệ trên 80% học sinh, sinh viên tốt nghiệp tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh có việc làm, hoặc tự tạo việc làm là minh chứng rõ nét cho tính đúng đắn của hướng đi này. Đáng chú ý, ở nhiều lĩnh vực công nghệ kỹ thuật như: ô tô, cắt gọt kim loại, hàn, điện công nghiệp, cơ điện tử, kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí… nguồn nhân lực trình độ trung cấp, cao đẳng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh thị trường lao động chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp – dịch vụ, việc đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, phân luồng hợp lý ngay từ bậc THCS, THPT không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương theo hướng bền vững.