Ngày 20/9/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1013/QĐ-TTg, chính thức lấy ngày 6/8 hằng năm làm Ngày An ninh mạng Việt Nam. Qua đó, không chỉ góp phần đẩy nhanh việc triển khai các nhiệm vụ về an ninh mạng quốc gia mà còn nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vai trò, ý nghĩa và lợi ích của an ninh mạng; thúc đẩy sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; hành động đồng bộ của các cấp và sự tham gia tích cực của toàn dân trong xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh.
Đầu tháng 8, bà Trần Thị Tâm (SN 1958, trú tổ dân phố 10, phường Thành Sen) nhận được tin nhắn từ tài khoản facebook người quen đề nghị cho mượn tiền. "Do thường xuyên tìm hiểu về phương thức, thủ đoạn lừa đảo đã được lực lượng công an khuyến cáo, tôi cảnh giác cao độ, không truy cập vào đường link người này cung cấp; đồng thời, thông báo với bạn bè xung quanh về việc nghi ngờ tài khoản này có dấu hiệu bị tấn công", bà Tâm chia sẻ.
Bà Trần Thị Tâm (SN 1958, trú phường Thành Sen) thường xuyên cảnh giác với cuộc gọi, tin nhắn lạ.
Không chỉ bà Tâm, thời gian qua, người cao tuổi trên địa bàn Hà Tĩnh không ngừng nâng cao ý thức cảnh giác trên môi trường mạng. Với tâm lý ngại va chạm, thiếu kỹ năng công nghệ, người cao tuổi dễ dàng trở thành “con mồi” của tội phạm công nghệ cao. Từ thực tế này, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh) đã tuyên truyền rộng rãi các thủ đoạn lừa đảo phổ biến đối với người cao tuổi như: giả danh cơ quan nhà nước, người thân; lừa trúng thưởng, đầu tư; mời gọi nhận trợ cấp, từ thiện... Từ đó, xây dựng quy tắc "3 không" (không nghe người lạ yêu cầu chuyển tiền hay nộp phạt qua tài khoản; không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP ngân hàng; không truy cập vào đường link lạ) cho người cao tuổi. Lực lượng công an cũng tích cực hướng dẫn nhằm phát huy vai trò của gia đình trong việc nâng cao nhận thức cho người cao tuổi khi tham gia mạng xã hội.
Trước diễn biến ngày càng phức tạp của tội phạm sử dụng công nghệ cao và các hành vi lừa đảo trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh) xác định phòng ngừa là giải pháp quan trọng hàng đầu. Đơn vị đã triển khai đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, đảm bảo phù hợp với từng nhóm đối tượng và địa bàn dân cư; từ đó nâng cao nhận thức, ý thức cảnh giác cho người dân.
Chiều 28/7, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp với Công an xã Việt Xuyên tổ chức tuyên truyền cho hơn 120 người dân tại thôn Tiền Tiến. Thiếu tá Đặng Thế Long - Phó Đội trưởng Đội Phòng, chống tội phạm sử dụng không gian mạng xâm phạm trật tự xã hội trao đổi: "Chúng tôi đã cung cấp thông tin tổng quan về tình hình tội phạm lừa đảo qua mạng trên địa bàn tỉnh, chia sẻ vụ việc điển hình trong thời gian gần đây và kết quả công tác điều tra, xử lý của lực lượng công an. Các chuyên đề được trình bày sinh động, gần gũi, dễ tiếp cận. Qua đó, truyền tải kiến thức cơ bản về an ninh mạng; phổ biến kỹ năng nhận diện, phát hiện và phòng tránh lừa đảo trực tuyến".
Ngoài việc tổ chức các hội nghị tuyên truyền trực tiếp, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao còn tận dụng hiệu quả các nền tảng công nghệ để đưa thông tin cảnh báo đến gần hơn với bà con. Nội dung tuyên truyền tập trung vào nhận diện các thủ đoạn phổ biến như: giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án gọi điện yêu cầu chuyển tiền phục vụ điều tra; giả mạo ngân hàng gửi tin nhắn chứa đường link độc hại nhằm chiếm đoạt tài khoản; mời gọi đầu tư chứng khoán; chiếm quyền tài khoản facebook, zalo để nhắn tin vay tiền... Cùng với công tác tuyên truyền diện rộng, lực lượng công an cũng chú trọng hướng dẫn người dân biện pháp bảo vệ thông tin cá nhân, cảnh giác trước các cuộc gọi lạ, không chia sẻ mã OTP, không truy cập đường link không rõ nguồn gốc và tuyệt đối không chuyển tiền khi chưa xác minh chính xác thông tin.
Ngoài ra, nội dung quan trọng được chú trọng tại các buổi tuyên truyền là việc bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là vấn đề đang ngày càng trở nên cấp thiết khi thông tin cá nhân bị thu thập, sử dụng trái phép để phục vụ cho mục đích lừa đảo. Vì vậy, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã hướng dẫn người dân cách quản lý, bảo mật tài khoản cá nhân; cách phát hiện các dấu hiệu bất thường trên thiết bị di động, email, mạng xã hội; kỹ năng xử lý khi nghi ngờ bị mất dữ liệu. Với các kiến thức thực tế, bổ ích và thiết thực trong bối cảnh tình hình tội phạm mạng diễn biến phức tạp, nội dung tuyên truyền của đơn vị đã được người dân đón nhận tích cực.
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Hà Tĩnh) đẩy mạnh tuyên truyền qua mạng xã hội nhằm nâng cao ý thức cảnh giác cho người dân.
Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tuyên truyền, nhận thức của người dân Hà Tĩnh đã có sự chuyển biến rõ nét. "Nhiều người đã chủ động liên hệ với lực lượng công an để xác minh các cuộc gọi nghi vấn trước khi thực hiện giao dịch. Một số trường hợp đã kịp thời phát hiện dấu hiệu lừa đảo và ngăn chặn thiệt hại. Điều đó cho thấy công tác tuyên truyền đang phát huy hiệu quả thực chất, góp phần nâng cao ý thức cảnh giác và khả năng tự bảo vệ của Nhân dân trên không gian mạng", Thiếu tá Long cho biết thêm.
Từ đầu năm đến nay, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Hà Tĩnh) xử phạt vi phạm hành chính đối với 8 trường hợp có hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật; xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức; danh dự nhân phẩm của cá nhân với tổng số tiền 50 triệu đồng; xử phạt 8 trường hợp khác liên quan đến hành vi xâm phạm trật tự an toàn xã hội với tổng số tiền 46,5 triệu đồng.
Đơn vị đã đấu tranh, khám phá thành công 4 chuyên án và 8 vụ án, khởi tố 32 bị can về các hành vi “Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy”, “Cho vay nặng lãi trong giao dịch dân sự”, “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Tổ chức đánh bạc”, “Rửa tiền”, “Mua bán linh kiện, vũ khí quân dụng trái phép”, “Xâm nhập trái phép mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử người khác”, “Mua bán trái phép chất ma túy”.
Thời gian tới, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tiếp tục phối hợp với các đơn vị, địa phương, nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền phòng, chống tội phạm; thường xuyên cập nhật các phương thức, thủ đoạn mới để cảnh báo kịp thời tới người dân. Đồng thời, triển khai rộng rãi "Chiến dịch TinAI?" với thông điệp "kiểm trước tin sau" nhằm xây dựng văn hóa kiểm chứng trong cộng đồng, để mỗi người dân khi tiếp cận thông tin đều có thói quen kiểm tra nguồn tin, đối chiếu dữ liệu và cân nhắc trước khi tin, chia sẻ và hành động.
Bên cạnh đó, mỗi người dân cần trở thành một "lá chắn an ninh" trên không gian mạng; chủ động nâng cao hiểu biết, kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn và tích cực phối hợp với lực lượng chức năng trong đấu tranh, tố giác tội phạm. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hành vi lừa đảo trên không gian mạng, cần kịp thời liên hệ với lực lượng công an để được hướng dẫn, hỗ trợ xử lý.
