Mỗi dịp hè, nhiều sân tập võ cổ truyền ở Hà Tĩnh lại trở nên sôi động với tiếng hô vang, những đường quyền dứt khoát của các võ sinh. Không chỉ giúp nâng cao thể chất, rèn luyện sức khỏe, võ cổ truyền còn trở thành môi trường giáo dục toàn diện, góp phần bồi dưỡng ý chí, nhân cách và khả năng làm chủ bản thân cho thanh thiếu nhi.
Đến với võ cổ truyền từ năm 12 tuổi, đến nay em Biện Khánh Ly, thành viên CLB Võ cổ truyền Trúc Lâm Thái Hư (xã Cẩm Xuyên) đã có hơn 8 năm gắn bó với môn thể thao này. Hiện nay, Khánh Ly đã bước vào giai đoạn tập luyện các bài quyền và kỹ thuật nâng cao. Những bài tập đòi hỏi sự dẻo dai, sức bền cùng tinh thần kiên trì ấy không ít lần khiến em mệt mỏi, nhưng cũng chính quá trình vượt qua thử thách đã giúp em trưởng thành hơn, bản lĩnh hơn.
Với Khánh Ly võ thuật không chỉ là niềm đam mê mà còn là hành trình giúp em hoàn thiện bản thân. “Lúc mới tập em cũng gặp nhiều khó khăn vì phải ghi nhớ nhiều động tác và luyện tập rất nhiều lần mới thực hiện đúng. Có những lúc mệt, đau cơ, muốn bỏ cuộc nhưng nhờ sự động viên của thầy và các anh chị trong CLB, em đã cố gắng vượt qua. Sau nhiều năm gắn bó, em thấy mình không chỉ khỏe hơn mà còn kiên trì hơn, tự tin hơn. Võ cổ truyền giúp em học được cách đặt mục tiêu và nỗ lực từng ngày để đạt được mục tiêu đó” – Khánh Ly chia sẻ.
Nếu với Khánh Ly, võ cổ truyền là hành trình rèn luyện sự kiên trì và bản lĩnh, thì với em Võ Văn Quân, CLB Võ cổ truyền - Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh Hà Tĩnh (phường Thành Sen) bộ môn này lại mang đến những thay đổi rõ nét trong cách kiểm soát cảm xúc và ứng xử hằng ngày. Quân đến với võ cổ truyền từ khi còn nhỏ, bắt đầu bằng những bài tập căn bản như tấn pháp, đấm, đá và các động tác rèn thể lực. Qua từng buổi tập, từ việc kiên trì hoàn thành các bài quyền cơ bản đến chinh phục đai vàng và tham gia các giải đấu, em dần học được cách giữ bình tĩnh trước áp lực và làm chủ bản thân trong mọi tình huống.
Những giờ tập luyện nghiêm túc trên võ đường, những lần thi đấu căng thẳng hay những thất bại cần vượt qua đã giúp Quân rèn luyện tính kỷ luật, sự tập trung và khả năng kiềm chế cảm xúc. Nếu như trước đây em dễ nóng nảy, phản ứng theo cảm tính thì nay đã biết suy nghĩ thấu đáo hơn trước khi hành động. Với Quân, võ cổ truyền không chỉ là nơi học các thế võ hay kỹ năng tự vệ mà còn là môi trường giúp em hoàn thiện nhân cách, biết lắng nghe, tôn trọng người khác và ứng xử chín chắn hơn trong cuộc sống.
Em Võ Văn Quân bày tỏ: “Càng gắn bó lâu em càng thấy võ cổ truyền giúp mình thay đổi nhiều về tính cách. Trước đây em khá nóng tính, gặp chuyện không vừa ý là dễ phản ứng ngay. Sau quá trình tập luyện, đặc biệt là khi tham gia thi đấu, em học được cách bình tĩnh hơn, biết kiểm soát cảm xúc và suy nghĩ kỹ trước khi hành động. Em nghĩ đây là điều quý nhất mà võ cổ truyền mang lại cho mình".
Không chỉ là môn thể thao rèn luyện thể chất, võ cổ truyền còn là môi trường giáo dục nhân cách cho người học. Qua từng bài quyền, thế võ, võ sinh được rèn luyện tính kỷ luật, sự kiên trì, khả năng làm chủ cảm xúc và tinh thần tôn sư trọng đạo. Những giờ tập luyện nghiêm túc không chỉ giúp các em nâng cao sức khỏe, sự nhanh nhẹn, linh hoạt mà còn hình thành bản lĩnh, ý chí vượt qua khó khăn trong cuộc sống.
Theo các võ sư, giá trị lớn nhất của võ cổ truyền không nằm ở khả năng đối kháng hay kỹ thuật tự vệ mà ở quá trình... rèn người.
Võ sư Võ Văn Hải - Trưởng ban Chuyên môn Hội Võ thuật cổ truyền Hà Tĩnh cho biết: “Võ cổ truyền là một di sản văn hóa, trong đó mỗi bài quyền, mỗi thế võ đều hàm chứa triết lý rèn người. Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật hay đối kháng, võ còn giúp người học hình thành sự điềm tĩnh, khả năng quan sát, tư duy và phản xạ trong xử lý tình huống”.
Hiện nay, các lớp võ cổ truyền trên địa bàn Hà Tĩnh thu hút ngày càng đông thanh thiếu nhi tham gia, đặc biệt trong dịp hè. Không chỉ phát triển tại các câu lạc bộ, võ đường, bộ môn này còn được đưa vào giảng dạy tại nhiều trường học thông qua các hoạt động ngoại khóa và giáo dục thể chất. Đến nay, toàn tỉnh có gần 20 trường học với trên 7.000 học sinh tham gia tập luyện võ cổ truyền, góp phần lan tỏa những giá trị về kỷ luật, ý chí và bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường học đường.
Những chuyển biến tích cực từ con trẻ cũng là lý do ngày càng nhiều gia đình tin tưởng lựa chọn võ cổ truyền trong dịp hè. Chị Thái Thị Thắm (xã Cẩm Xuyên) cho biết: “Sau khi cho con theo học võ cổ truyền, tôi thấy con thay đổi tiến bộ hơn. Con ngoan hơn, có ý thức hơn trong sinh hoạt hằng ngày và biết tự giác làm mọi việc. Điều tôi hài lòng nhất là cháu có tinh thần kỷ luật tốt hơn trước”.
Được hình thành và phát triển qua chiều dài lịch sử dân tộc, võ cổ truyền không chỉ là một môn thể thao mà còn là một phần của di sản văn hóa Việt Nam. Từ những sân tập sôi động trong mỗi dịp hè đến các chương trình đưa võ cổ truyền vào trường học, bộ môn này đang từng bước khẳng định vai trò trong việc giáo dục thế hệ trẻ. Không chỉ giúp rèn luyện sức khỏe, võ cổ truyền còn bồi đắp sự kiên trì, tính kỷ luật, khả năng làm chủ cảm xúc và tinh thần trách nhiệm. Giá trị rèn thân, luyện tâm, dưỡng tính, chính là nền tảng bền vững để võ cổ truyền tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và phát huy trong đời sống hiện đại.
