Nhịp sản xuất trên vùng động lực
Buổi sáng ở Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng bắt đầu bằng nhịp chuyển động đặc trưng của một đại công trường công nghiệp. Trong các nhà máy, dây chuyền sản xuất liên tục vận hành. Ngoài cảng, những chuyến hàng được bốc xếp lên tàu. Trên các tuyến đường nội khu, xe vận chuyển nguyên vật liệu liên tục qua lại, tạo nên không khí sản xuất sôi động ở vùng động lực phía nam Hà Tĩnh.
Tại hệ sinh thái sản xuất của Tập đoàn Vingroup, các nhà máy sản xuất ô tô điện, xe máy điện, pack pin, cell pin đang cùng vận hành, tạo thành chuỗi sản xuất công nghiệp công nghệ cao khép kín với sản lượng ngày càng tăng.
Trong 7 tháng năm 2026, sản lượng pack pin đạt hơn 50.000 pack, gấp hơn 3 lần cùng kỳ năm trước; sản lượng cell pin đạt gần 12,9 triệu cell, tăng 26% so cùng kỳ năm trước; sản xuất ô tô điện đạt gần 45.000 xe và hơn 122.000 xe máy điện.
Bức tranh công nghiệp Vũng Áng còn được tạo nên bởi những ngành sản xuất có quy mô lớn, đóng vai trò nền tảng cho nền kinh tế. Tại Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II, 2 tổ máy đang vận hành ổn định, cung cấp nguồn điện lớn cho hệ thống điện quốc gia. Kỹ sư Hà Huy Quang - Trưởng ca vận hành, Phân xưởng Vận hành cho biết: “Nhà máy sử dụng công nghệ lò hơi trên siêu tới hạn gồm 2 tổ máy, công suất mỗi tổ 660 MW. Tổ máy số 1 vận hành năm 2025 và tổ máy số 2 vận hành từ tháng 4/2026. Trong mùa hè năm nay, với nỗ lực vận hành, các tổ máy gần như phát điện hết công suất, bình quân mỗi ngày nhà máy hòa lưới quốc gia từ 24-30 triệu kWh điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”.
Ở phía biển, nhịp chuyển động lại được đo bằng những chuyến hàng. Tại Công ty CP Cảng quốc tế Lào - Việt, các loại hàng hóa như kali, quặng, dăm gỗ, đá xây dựng... liên tục được đưa qua cảng. Ông Phạm Quốc Lượng - Phó Giám đốc công ty cho biết: “Từ đầu năm đến nay, sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt hơn 3 triệu tấn, trên tổng số 5,6 triệu tấn kế hoạch đề ra trong năm 2026. Từ nay đến cuối năm, chúng tôi tiếp tục phối hợp các lực lượng chức năng tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa qua cảng, phát triển thêm nguồn hàng mới, phấn đấu thực hiện vượt kế hoạch”.
Điều làm nên sức sống của Vũng Áng hôm nay không chỉ là những nhà máy đã đi vào hoạt động mà còn là những dự án đang được chuẩn bị triển khai và dòng vốn mới liên tục được “rót” vào KKT này. Theo Ban Quản lý KKT tỉnh, trong 8 tháng năm 2026, tại KKT Vũng Áng, đã cấp mới 12 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký khoảng 156.000 tỷ đồng. Đến nay, KKT Vũng Áng có 158 dự án đầu tư, gồm 102 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký 281.848 tỷ đồng và 56 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 16,311 tỷ USD. Toàn KKT hiện có trên 1.300 doanh nghiệp và trên 25.600 lao động, trong đó khoảng 24.400 lao động trong nước và 1.200 lao động nước ngoài.
Những con số đó không chỉ cho thấy đà tăng trưởng mạnh mẽ mà còn mở ra dư địa để Vũng Áng bước sang giai đoạn phát triển mới. Từ một KKT ven biển tập trung vào một số ngành công nghiệp nền tảng, Vũng Áng đang hình thành hệ sinh thái đa ngành, trong đó công nghiệp, năng lượng, cảng biển, logistics và các dịch vụ hỗ trợ ngày càng liên kết chặt chẽ.
Ông Trần Việt Hà - Trưởng ban Quản lý KKT tỉnh cho biết: “KKT Vũng Áng tập trung phát triển công nghiệp luyện thép quy mô lớn của vùng và cả nước với sự hiện diện của Nhà máy thép Formosa công suất 7,5 triệu tấn/năm, Nhà máy thép VinMetal công suất 5 triệu tấn/năm và Nhà máy sản xuất thép không gỉ công suất 2 triệu tấn/năm, hướng đến sản xuất các sản phẩm thép chất lượng cao phục vụ nội địa và xuất khẩu. Bên cạnh đó là các dự án trong lĩnh vực công nghiệp chế biến - chế tạo, công nghiệp hỗ trợ chuyên sâu, như sản xuất ô tô điện, xe máy điện, sản xuất pin và linh kiện hiện đại. Đây là động lực quan trọng đưa KKT Vũng Áng trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao thế hệ mới của khu vực”.
Mở không gian, nâng tầm khu kinh tế
Sự chuyển động mạnh mẽ của KKT Vũng Áng không chỉ được thể hiện qua những con số đầu tư hay sản lượng từ các nhà máy, mà còn nằm trong định hướng tổ chức không gian phát triển của Hà Tĩnh với mục tiêu hình thành trung tâm công nghiệp - năng lượng - logistics quy mô lớn của khu vực và cả nước.
Trong điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt, Vũng Áng được xác định là trung tâm động lực của vùng động lực phía nam với hạt nhân là cụm cảng Vũng Áng - Sơn Dương và đô thị Vũng Áng. Theo định hướng, KKT Vũng Áng được mở rộng không gian lên khoảng 72.998 ha, gồm khoảng 57.998 ha đất liền và 15.000 ha mặt nước biển. Đây là dư địa lớn để Hà Tĩnh tiếp tục bố trí các không gian công nghiệp, đô thị, dịch vụ, logistics và các công trình hạ tầng chiến lược.
Cùng với mở rộng không gian, KKT Vũng Áng được định hướng nghiên cứu thành lập Khu thương mại tự do, Trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái; xúc tiến đầu tư Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quốc tế; phát triển công nghiệp luyện kim, chế tạo các sản phẩm từ thép, cơ khí chế tạo; sản xuất ô tô, xe máy và linh kiện; đóng, sửa chữa tàu biển; công nghiệp điện; chế biến nông, lâm, thủy sản…
Những định hướng phát triển của KKT Vũng Áng đang từng bước được cụ thể hóa. Điều chỉnh Quy hoạch chung KKT Vũng Áng đến năm 2050 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đề án mở rộng KKT Vũng Áng hiện đã trình Bộ Tài chính thẩm định và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Ngoài ra, hồ sơ đề xuất chấp thuận chủ trương xây dựng Đề án Khu thương mại tự do Vũng Áng cũng đang được hoàn thiện trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Ông Võ Tá Nghĩa - Phó Trưởng ban Quản lý KKT tỉnh cho biết: “Các quy hoạch, đề án được triển khai có ý nghĩa quan trọng trong tổ chức lại không gian phát triển KKT Vũng Áng, tạo dư địa để thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao và có tính liên kết với các ngành công nghiệp hiện hữu. Trên cơ sở quy hoạch, tỉnh sẽ từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng logistics và các điều kiện cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghiệp mới. Qua đó, tăng sức cạnh tranh, đưa Vũng Áng phát triển theo hướng đa ngành, hiện đại, bền vững”.
Một trong những định hướng phát triển quan trọng đang được Hà Tĩnh thúc đẩy là hình thành Trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái tại KKT Vũng Áng. Hiện nay, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đang cùng tỉnh tập trung hoàn thiện đề án.
Tại buổi làm việc gần đây, hai bên đã trao đổi rõ hơn về định hướng phát triển Trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái theo mô hình liên kết chuỗi giá trị và cộng sinh công nghiệp, tối ưu hạ tầng và nâng cao hiệu quả đầu tư. Theo đó, Petrovietnam sẽ ưu tiên triển khai các dự án nền tảng gồm Kho LNG Bắc Trung Bộ, Nhà máy điện LNG Vũng Áng III, Dự án Trung tâm Dữ liệu (Data Center) và hệ thống hạ tầng phân phối khí. Nhằm cụ thể hóa đề án, nhiều thỏa thuận hợp tác đã được ký kết, đặc biệt là thỏa thuận hợp tác nghiên cứu cơ hội đầu tư Trung tâm Dữ liệu tại KKT Vũng Áng giữa Ban Quản lý KKT tỉnh, Tổng Công ty Khí Việt Nam và Tập đoàn Nebula Energy.
Với nền tảng công nghiệp đã được hình thành, lợi thế cảng biển nước sâu, không gian phát triển được mở rộng và định hướng thu hút các ngành công nghiệp mới, KKT Vũng Áng đang có những điều kiện để tiến xa hơn trên bản đồ công nghiệp quốc gia, đóng góp ngày càng lớn vào mục tiêu đưa Hà Tĩnh trở thành cực tăng trưởng của Bắc Trung Bộ.
