Trên tuyến sông La chảy qua địa bàn xã Đức Thọ với chiều dài hơn 6 km (từ cống Bùi Xá đến bến Tam Soa), công tác đấu tranh, ngăn chặn hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản (cát) trái phép luôn được lực lượng chức năng xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo vệ tài nguyên khoáng sản và giữ vững an ninh trật tự. Tuy nhiên, do địa bàn rộng, tuyến sông dài, giáp ranh với nhiều khu vực, trong khi các đối tượng thường lợi dụng đêm tối để hoạt động nên công tác kiểm tra, xử lý gặp không ít khó khăn.
Hiện nay, trên địa bàn xã Đức Thọ có 8 sà lan và 2 bến thủy nội địa được cấp phép hoạt động kinh doanh khoáng sản trên tuyến sông La. Để quản lý chặt chẽ hoạt động này, Công an xã phối hợp với các ngành chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời tổ chức cho 100% chủ phương tiện, chủ bến bãi, hộ dân và doanh nghiệp ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, không tham gia khai thác, vận chuyển, tàng trữ hoặc tiêu thụ khoáng sản trái phép.
“Được lực lượng công an thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn nên chúng tôi luôn kiểm tra kỹ hồ sơ, kiên quyết không nhập các nguồn hàng không rõ nguồn gốc. Do đó, mỗi chuyến cát nhập về bến đều phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp”, ông Phan Văn Nga – Giám đốc Công ty TNHH Nga Lan (xã Đức Thọ) chia sẻ.
Bên cạnh đó, lực lượng chức năng tăng cường bám nắm địa bàn, thường xuyên tuần tra, kiểm soát trên sông nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm.
“Hoạt động khai thác cát trái phép chủ yếu diễn ra vào ban đêm nên Công an xã duy trì các tổ trực từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau. Mỗi ca có 3 cán bộ, chiến sĩ bám địa bàn, tuần tra, kiểm soát xuyên đêm tại các khu vực trọng điểm. Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 3 vụ vận chuyển cát trái phép. Với phương châm phát hiện từ sớm, xử lý ngay từ đầu, chúng tôi quyết tâm không để hình thành các điểm nóng về khai thác khoáng sản trái phép trên tuyến”, Thiếu tá Nguyễn Hữu Thiệp - Phó Trưởng Công an xã Đức Thọ cho biết.
Tại xã Đức Quang, tuyến sông La và các khu vực giáp ranh luôn được xác định là địa bàn trọng điểm trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi khai thác khoáng sản trái phép. Từ tháng 7/2025 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 4 vụ vi phạm trong lĩnh vực tài nguyên khoáng sản (1 vụ khai thác trái phép và 3 vụ mua bán khoáng sản trái phép), xử phạt vi phạm hành chính hơn 224 triệu đồng.
Trung tá Đinh Hữu Tới - Trưởng Công an xã Đức Quang trao đổi: “Đối với các khu vực từng xuất hiện hoặc có nguy cơ xảy ra hoạt động khai thác cát trái phép, chúng tôi chủ động cắt cử lực lượng tăng cường tuần tra, kiểm soát, nhất là vào các khung giờ nhạy cảm. Cùng đó, Công an xã xây dựng mạng lưới nắm bắt thông tin từ cơ sở để kịp thời phát hiện các dấu hiệu vi phạm, không để hình thành các điểm nóng về khai thác cát trái phép trên địa bàn”.
Song song với công tác đấu tranh, ngăn chặn vi phạm trên các tuyến sông, xã Đức Quang chú trọng quản lý hoạt động khai thác, kinh doanh khoáng sản ngay từ các mỏ, bến bãi, điểm tập kết vật liệu xây dựng. Địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân chấp hành nghiêm quy định của pháp luật; đồng thời yêu cầu các chủ mỏ, chủ bến bãi, doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng ký cam kết không thu mua, tiêu thụ khoáng sản không rõ nguồn gốc, góp phần ngăn chặn tình trạng khai thác cát trái phép từ đầu ra.
Ông Hoàng Xuân Hùng - Chủ tịch UBND xã Đức Quang thông tin: “Địa phương xác định muốn quản lý hiệu quả tài nguyên khoáng sản phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, từ quản lý hoạt động khai thác, vận chuyển đến kiểm soát việc tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng. Chúng tôi yêu cầu các đơn vị, doanh nghiệp chấp hành nghiêm quy định của pháp luật, không tiếp tay cho khoáng sản khai thác trái phép nhằm bảo vệ tài nguyên và giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn”.
Không chỉ tại các xã Đức Thọ, Đức Quang, các địa phương có tuyến sông La chảy qua đều đang tăng cường các giải pháp quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản và giữ gìn an ninh trật tự trên sông. Từ công tác tuyên truyền, ký cam kết, tuần tra, kiểm soát đến việc huy động lực lượng tại chỗ tham gia giám sát, tố giác vi phạm, các địa phương đang nỗ lực phòng ngừa ngay từ cơ sở, không để phát sinh các điểm nóng về khai thác cát trái phép. Những "lá chắn" được dựng lên dọc tuyến sông La không chỉ góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên của địa phương mà còn giữ vững an ninh trật tự, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội.
