Hà Tĩnh sắp xếp, tổ chức lại 1.823 thôn, tổ dân phố để thành lập 749 thôn, tổ dân phố mới

Thực trạng thôn, tổ dân phố trên địa bàn Hà Tĩnh

Thực hiện các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương, các quy định của pháp luật, trong những năm qua, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực, số lượng thôn, tổ dân phố giảm dần, quy mô số hộ gia đình của thôn, tổ dân phố ngày càng tăng lên, một số thôn, tổ dân phố đã đáp ứng tiêu chí về quy mô theo quy định hiện hành. Tuy vậy, qua rà soát tổng thể hiện nay, trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh có số lượng lớn thôn, tổ dân phố (chiếm tỷ lệ 91,37%) chưa đảm bảo quy mô theo quy định hiện hành.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, bình quân số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên tạo áp lực quản lý lớn đối với chính quyền địa phương ở cơ sở. Bên cạnh đó, địa giới đơn vị hành chính cấp xã đã thay đổi nên các thôn, tổ dân phố trên địa bàn các xã, phường cũng cần phải được rà soát tổng thể và tổ chức lại phù hợp. Ngoài ra, với số lượng thôn, tổ dân phố lớn như hiện nay dẫn đến phải bố trí số lượng lớn người hoạt động không chuyên trách, người trực tiếp tham gia hoạt động gây áp lực cho ngân sách nhà nước.

Việc thực hiện sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố giúp hình thành các cộng đồng dân cư có quy mô lớn hơn, tập trung nguồn lực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng; hạn chế tính cục bộ, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng tập trung và hiệu quả hơn, tạo điều kiện thuận lợi và nâng cao chất lượng sinh hoạt cộng đồng, thúc đẩy các phong trào giao lưu thi đua văn hóa, văn nghệ, thể thao rộng rãi hơn.

Với việc giảm số lượng thôn, tổ dân phố, giảm số người hoạt động không chuyên trách và người tham hoạt động khác ở thôn, tổ dân phố sẽ góp phần giảm chi ngân sách nhà nước, tạo điều kiện để tăng cường nguồn lực chi đầu tư phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phù hợp với quy mô dân cư, đặc điểm địa bàn và yêu cầu quản lý của chính quyền địa phương 2 cấp; đảm bảo và đề cao tính tự quản của cộng đồng dân cư; phát huy quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân trong tổ chức đời sống cộng đồng, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của Nhân dân gắn với yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của tỉnh trong tình hình mới.

Do vậy, có thể khẳng định rằng, việc thực hiện sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố gắn với việc kiện toàn, giải quyết chế độ, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh là vô cùng cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay.

Về tổ chức của thôn, tổ dân phố

Theo số lượng báo cáo của các địa phương, tổ chức chi bộ, ban công tác mặt trận, chi hội đoàn thể cơ bản được bố trí đủ ở các thôn, tổ dân phố cùng với người hoạt động không chuyên trách là lực lượng nòng cốt trong lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, vận động Nhân dân tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa tại khu dân cư. Các chức danh, mức phụ cấp và kiêm nhiệm chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; mức hỗ trợ hằng tháng và mức phụ cấp kiêm nhiệm của người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh như sau:

Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố:

Có 3 chức danh gồm: Bí thư chi bộ, trưởng ban công tác mặt trận, thôn trưởng/tổ trưởng tổ dân phố. Tính đến ngày 31/5/2026, toàn tỉnh có 4.106 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, cụ thể:

+ Bí thư chi bộ và bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác mặt trận thôn, tổ dân phố: 1.875 người, chiếm 45,67%.

+ Trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố: 1.861 người, chiếm 45,32%.

+ Trưởng ban công tác mặt trận: 370 người, chiếm 9,01%

Về mức phụ cấp đang áp dụng hiện nay:

+ Đối với thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 500 hộ gia đình trở lên; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm, phức tạp về an ninh, trật tự theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã ở khu vực biên giới, hải đảo: Bí thư chi bộ hưởng hệ số 2,4 lần mức lương cơ sở/tháng; thôn trưởng/tổ trưởng tổ dân phố hưởng hệ số 2,4 lần mức lương cơ sở/tháng; trưởng ban công tác mặt trận hưởng hệ số 1,2 lần mức lương cơ sở/tháng.

+ Đối với thôn, tổ dân phố còn lại: Bí thư chi bộ hưởng hệ số 1,8 lần mức lương cơ sở/tháng; thôn trưởng/tổ trưởng tổ dân phố hưởng hệ số 1,8 lần mức lương cơ sở/tháng; trưởng ban công tác mặt trận hưởng hệ số 0,9 lần mức lương cơ sở/tháng.

Nếu thực hiện việc kiêm nhiệm thì sẽ được hưởng 100% của mức phụ cấp kiêm nhiệm.

Người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố:

Để hoạt động ở thôn, tổ dân phố được triển khai có hiệu quả, tỉnh đã quy định các nhóm nhiệm vụ gắn với người trực tiếp tham gia hoạt động, hỗ trợ công việc cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Tính đến ngày 31/5/2026, toàn tỉnh có 14.903 người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố, bao gồm:

- Nhóm người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố theo các quy định của pháp luật chuyên ngành:

+ Thôn đội trưởng (theo quy định tại Nghị định số 72/2020/NĐ-CP): 1.901 người - được hưởng phụ cấp bằng 0,5 lần mức lương cơ sở/người/tháng và hưởng chế độ phụ cấp chức vụ chỉ huy dân quân tự vệ theo quy định tại Điểm đ khoản 1 Điều 7 Nghị định số 72/2020/NĐ-CP.

+ Nhân viên y tế thôn, bản (theo quy định tại Quyết định số 75/2009/QĐ-TTg): 1.596 người - được hưởng phụ cấp bằng 0,5 lần mức lương cơ sở/tháng tại các xã vùng khó khăn và 0,3 lần mức lương cơ sở/tháng tại các xã còn lại.

- Nhóm trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố do tỉnh quy định: 11.406 người - bao gồm người trực tiếp tham gia hoạt động về công tác đảng; các chi đoàn, chi hội: Phụ nữ, nông dân, đoàn thanh niên, cựu chiến binh; các tổ chức xã hội và các nhiệm vụ khác. Mức hỗ trợ được hưởng như sau:

+ Đối với thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 500 hộ gia đình trở lên; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm, phức tạp về an ninh, trật tự theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã ở khu vực biên giới, hải đảo: 0,5 lần mức lương cơ sở/tháng.

+ Đối với thôn, tổ dân phố còn lại: 0,4 lần mức lương cơ sở/tháng.

Phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố

1. Sắp xếp, tổ chức lại 1.823 thôn, tổ dân phố (gồm 1.719 thôn, tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn quy mô và 104 thôn, tổ dân phố liền kề) để thành lập 749 thôn, tổ dân phố mới. Cụ thể:

- Thành lập 476 thôn, tổ dân phố mới trên cơ sở sắp xếp nguyên trạng từ 2 thôn, tổ dân phố liền kề;

- Thành lập 121 thôn, tổ dân phố mới trên cơ sở sắp xếp nguyên trạng từ 3 thôn, tổ dân phố liền kề;

- Thành lập 51 thôn, tổ dân phố mới trên cơ sở sắp xếp nguyên trạng từ 4 thôn, tổ dân phố liền kề trở lên;

- Thành lập 101 thôn, tổ dân phố mới trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố nguyên trạng với 1 phần của các thôn, tổ dân phố liền kề.

2. Giữ ổn định 78 thôn, tổ dân phố không tiến hành sắp xếp, không thực hiện đổi tên (bao gồm 18 thôn có yếu tố đặc thù và 60 thôn, tổ dân phố đã đạt tiêu chuẩn quy mô).

3. Sau khi hoàn thành sắp xếp, toàn tỉnh có 827 thôn, tổ dân phố (gồm 697 thôn và 130 tổ dân phố); giảm 1.074 thôn, tổ dân phố so với hiện nay (tỷ lệ giảm 56,50%).

Quy mô số hộ gia đình của 827 thôn, tổ dân phố mới như sau:
- 787 thôn, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn quy mô, đạt tỷ lệ 95,16%.
- 40 thôn, tổ dân phố có tính chất đặc thù, chiếm tỷ lệ 4,84%, gồm:

+ 22 thôn, tổ dân phố thành lập sau sắp xếp, tổ chức lại chưa đảm bảo tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình do vị trí địa lý tách biệt hoặc các yếu tố đặc thù khác nên không thể ghép thêm với các thôn, tổ dân phố khác.

+ 18 thôn, tổ dân phố không đảm bảo tiêu chuẩn về quy mô nhưng không thể thực hiện sắp xếp, tổ chức lại do có các yếu tố đặc thù.

Phương án kiện toàn đội ngũ cán bộ thôn, tổ dân phố và các chính sách, chế độ

1. Việc kiện toàn, bố trí chức danh, tiêu chuẩn của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, dự kiến chức danh tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố:

a) Về các chức danh:

- Chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố gồm 3 chức danh, bố trí tối đa không quá 3 người, gồm: (1) Bí thư chi bộ; (2) trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố; (3) trưởng ban công tác mặt trận thôn, tổ dân phố.

- Về các chức danh tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố, thực hiện Văn bản số 421/HĐND ngày 8/6/2026 của Thường trực HĐND tỉnh về việc áp dụng trình tự thủ tục rút gọn đối với việc xây dựng Nghị quyết quy định mức phụ cấp và việc kiêm nhiệm chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; số lượng, chức danh, mức hỗ trợ và mức phụ cấp kiêm nhiệm đối với các chức danh tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh; UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan hoàn thiện tham mưu UBND tỉnh sớm trình HĐND tỉnh thông qua để áp dụng thống nhất trên địa bàn tỉnh.

b) Về điều kiện, tiêu chuẩn:

- Đối với các chức danh: (1) Bí thư chi bộ; (2) trưởng ban công tác mặt trận: Thực hiện theo Điều lệ Đảng, Mặt trận Tổ quốc, quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan và hướng dẫn của cơ quan, ngành dọc cấp trên có thẩm quyền.

- Đối với chức danh trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố: Thực hiện theo quy định tại Điều 7 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ. Cụ thể như sau:

+ Là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại địa bàn xã, phường, đặc khu từ 21 tuổi trở lên, ưu tiên người trong độ tuổi lao động theo quy định; có đủ sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ và chức trách được giao.

+ Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu; có uy tín trong cộng đồng dân cư; được Nhân dân tín nhiệm; bản thân và gia đình gương mẫu về đạo đức, lối sống, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

+ Có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp vận động, tổ chức Nhân dân thực hiện tốt các công việc tự quản của cộng đồng dân cư và triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ do cấp ủy, chính quyền địa phương cấp xã giao; khuyến khích lựa chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu hoạt động của thôn, tổ dân phố.

+ Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện các nhiệm vụ theo quy định.

+ Không trong thời gian bị xử lý kỷ luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án, quyết định của tòa án.

c) Phương án kiện toàn đội ngũ:

- Tiếp tục bố trí, sử dụng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố đáp ứng đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định.

- Vận động cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách cấp xã đã nghỉ hưởng chính sách tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố.

- Các địa phương trên cơ sở tình hình thực tiễn xây dựng các phương án khác từ nguồn nhân sự ở cơ sở đảm bảo phù hợp, đúng quy định, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

2. Về việc thực hiện chế độ, chính sách đối với những người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, chức danh tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố

Thực hiện Văn bản số 421/HĐND ngày 8/6/2026 của Thường trực HĐND tỉnh về việc áp dụng trình tự thủ tục rút gọn đối với việc xây dựng Nghị quyết quy định mức phụ cấp và việc kiêm nhiệm chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; số lượng, chức danh, mức hỗ trợ và mức phụ cấp kiêm nhiệm đối với các chức danh tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh; UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan hoàn thiện, tham mưu UBND tỉnh sớm trình HĐND tỉnh thông qua để áp dụng thống nhất trên địa bàn tỉnh. Từ đó, làm cơ sở cho việc bố trí, sử dụng, thực hiện chế độ, chính sách, quản lý và sử dụng kinh phí; bảo đảm hoạt động liên tục, ổn định, hiệu quả của hệ thống tự quản ở cộng đồng dân cư sau sắp xếp thôn, tổ dân phố và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ngay khi nghị quyết được ban hành, UBND cấp xã sẽ thực hiện các chế độ, chính sách theo quy định đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố và người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố theo quy định.

3. Về việc giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ công tác do dôi dư khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố

- Số liệu dự kiến về bố trí, sử dụng, giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh như sau:

+ Tổng số người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố hiện có: 4.106 người

+ Tổng số người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dự kiến bố trí sau sắp xếp: 2.394 người

+ Tổng số người hoạt động không chuyên trách dự kiến dôi dư sau sắp xếp: 1.712 người.

- Số liệu dự kiến về bố trí, sử dụng đối với người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh như sau:

+ Tổng số người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố hiện có: 14.903 người.

Nhiệm vụ, giải pháp

1. Công tác thông tin, tuyên truyền

- Cấp ủy đảng, chính quyền, mặt trận và tổ chức chính trị - xã hội các cấp có trách nhiệm thông tin, tuyên truyền đầy đủ về ý nghĩa, mục đích của việc sắp xếp thôn, tổ dân phố. Xem đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng góp phần tinh gọn bộ máy theo chỉ đạo, định hướng, quy định của Trung ương và của tỉnh; giúp giảm chi ngân sách nhà nước, làm cơ sở để nâng mức phụ cấp cho những người hoạt động không chuyên trách; nâng cao hiệu lực quản lý của chính quyền cấp xã và hiệu quả đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của thôn, tổ dân phố trên địa bàn toàn tỉnh; từ đó tạo sự đồng thuận, thống nhất trong chỉ đạo, thực hiện của cấp ủy, chính quyền, mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội và các tầng lớp Nhân dân.
- Thời gian thực hiện: Thường xuyên, liên tục.

2. Xây dựng đề án, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân và trình HĐND cấp xã thông qua
- Căn cứ phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh; UBND cấp xã xây dựng đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn xã, phường. UBND cấp xã tổ chức lấy ý kiến Nhân dân theo đúng quy định pháp luật và trình HĐND cấp xã xem xét thông qua đề án bảo đảm công khai, minh bạch và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai thực hiện.

- Thời gian hoàn thành: Trước ngày 30/6/2026.

3. Kiện toàn đội ngũ và giải quyết chế độ, chính sách cho người hoạt động không chuyên trách và người trực tiếp tham gia hoạt động tại thôn, tổ dân phố
- Kịp thời kiện toàn, bố trí và thực hiện chế độ, chính sách đối với các chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố và các chức danh khác ở thôn, tổ dân phố theo nghị quyết của HĐND tỉnh sau khi ban hành, bảo đảm liên tục, không gián đoạn hoạt động của thôn, tổ dân phố sau sắp xếp.
- Hoàn thành việc giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp thôn, tổ dân phố nghỉ ngay khi có quyết định của cấp có thẩm quyền theo quy định.

4. Bố trí nhà văn hóa, sử dụng tài sản công

UBND cấp xã rà soát toàn bộ hiện trạng nhà văn hóa, khu thể thao, thiết chế văn hóa, tài sản công của các tổ dân phố trước khi sắp xếp để xây dựng phương án quản lý, sử dụng sau sắp xếp theo hướng tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí. Đối với các cơ sở dôi dư hoặc không còn phù hợp, UBND cấp xã tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét phương án điều chuyển, sử dụng vào mục đích công cộng khác hoặc xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.​

Tải và xem toàn văn các văn bản ở link sau:
Quyết định ban hành phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố
Phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn Hà Tĩnh

Phụ lục phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn Hà Tĩnh