Chặt chẽ, tỉ mỉ hành trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ
Phan Cúc
(Baohatinh.vn) - Công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN được Hà Tĩnh chú trọng triển khai nhằm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027) theo Quyết định số 27/QĐ-BCĐQG do Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký ban hành, Hà Tĩnh đã triển khai kế hoạch lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc (xã Can Lộc) để giám định ADN.Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc là nơi yên nghỉ của 792 anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Trong số đó, 37 phần mộ chưa xác định được danh tính. Các phần mộ này được quy tập tại một khu vực riêng trong nghĩa trang, có đầy đủ ký hiệu số mộ, hàng và lô, thuận lợi cho công tác khai quật, lấy mẫu phục vụ giám định ADN.Trước khi tiến hành khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, các đại biểu Quân khu 4, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và địa phương đã tổ chức dâng hoa, dâng hương tại đài tưởng niệm, các phần mộ liệt sĩ, thể hiện lòng thành kính, sự tri ân và thực hiện nghi thức tâm linh theo truyền thống văn hóa dân tộc.Đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ toàn khâu gồm các tổ: chỉ huy, điều hành chung; lấy mẫu, số hóa thông tin; khai quật, di chuyển hài cốt liệt sĩ và hoàn trả mộ; bảo đảm an ninh; tuyên truyền, nghi lễ, khánh tiết, dân vận và hậu cần. Sau lễ dâng hương, Tổ chỉ huy, điều hành chung quán triệt nhiệm vụ, phân công công việc cụ thể cho từng tổ, từng thành viên, bảo đảm quá trình khai quật, lấy mẫu diễn ra chặt chẽ, đúng quy trình và quy định.
Tại các phần mộ chưa xác định được thông tin, cán bộ thuộc Tổ lấy mẫu, số hóa thông tin tiến hành cập nhật dữ liệu ngay tại hiện trường, bao gồm các thông tin về vị trí phần mộ, nội dung bia mộ, mẫu phẩm và hồ sơ liên quan, phục vụ công tác lưu trữ, quản lý, bàn giao và giám định ADN.
Sau khi hoàn tất công tác số hóa ban đầu, các thành viên thuộc Tổ khai quật, di chuyển hài cốt liệt sĩ và hoàn trả mộ tiến hành cắt mở phần mộ bằng các dụng cụ chuyên dụng.
Quá trình thực hiện được tiến hành đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm giảm thiểu tác động lớn đến hiện trạng các phần mộ.
Sau khi phần mộ được mở, lực lượng làm nhiệm vụ cẩn trọng bóc tách từng lớp đất, cát để tiếp cận hài cốt; đồng thời, cán bộ Tổ lấy mẫu, số hóa thông tin tiếp tục cập nhật dữ liệu hiện trường, bảo đảm tính chính xác và đồng bộ của thông tin.
Sau khi được đưa lên khỏi phần mộ, hài cốt liệt sĩ được phủ quân kỳ, đặt trong tủ kính chuyên dụng và nâng chuyển một cách thận trọng, trang nghiêm.
Các thành viên thực hiện nhiệm vụ số hóa tiếp tục cập nhật đầy đủ vào hệ thống dữ liệu, bảo đảm khả năng theo dõi, đối chiếu và quản lý thông tin xuyên suốt quá trình lấy mẫu.Sau khi được bàn giao từ Tổ khai quật, di chuyển hài cốt liệt sĩ và hoàn trả mộ, hài cốt được chuyển đến khu vực lấy mẫu riêng biệt. Tại đây, các bác sĩ thuộc Tổ lấy mẫu, số hóa thông tin thực hiện các bước chuyên môn trong điều kiện bảo đảm vệ sinh, sử dụng đầy đủ trang phục bảo hộ. Việc lựa chọn mẫu được thực hiện trên cơ sở đánh giá tình trạng hài cốt, bảo đảm đáp ứng yêu cầu phục vụ giám định ADN.Các thành viên tham gia nhiệm vụ thực hiện từng công đoạn với tinh thần trách nhiệm cao, phối hợp chặt chẽ và tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình chuyên môn.
Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc được lựa chọn là địa điểm đầu tiên của tỉnh triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN. Vì vậy, quá trình thực hiện có sự tham gia của lực lượng quân sự cùng cán bộ đến từ nhiều xã, phường nhằm trực tiếp theo dõi, nắm bắt quy trình, phương pháp tổ chức và cách thức phối hợp giữa các lực lượng để vận dụng khi triển khai tại địa phương trong thời gian tới.
Xung quanh khu vực nghĩa trang, các thành viên Tổ bảo đảm an ninh thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, giữ gìn an ninh, an toàn khu vực lấy mẫu; đồng thời, kiểm soát chặt chẽ người và phương tiện ra vào, không để người không có nhiệm vụ tiếp cận hiện trường.
Việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN không chỉ góp phần xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin mà còn thể hiện trách nhiệm, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, đáp ứng mong mỏi của thân nhân qua nhiều năm tháng.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã chủ động tham mưu triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Cùng với việc tham gia các lớp tập huấn do Bộ Quốc phòng, Quân khu 4 tổ chức, đơn vị đã triển khai tập huấn đồng bộ trong toàn tỉnh, bồi dưỡng chuyên môn cho các tổ lấy mẫu; đồng thời, phối hợp với Sở Nội vụ và các địa phương rà soát, thống kê các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh còn 890 hài cốt liệt sĩ chưa có tên. Việc lựa chọn Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc để tổ chức làm trước lấy mẫu nhằm đánh giá, rút kinh nghiệm về quy trình, phương pháp tổ chức thực hiện, từ đó triển khai đồng bộ, hiệu quả tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới. Quá trình thực hiện luôn được quán triệt với tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm chặt chẽ, khoa học, đúng quy trình chuyên môn và đặc biệt coi trọng yếu tố tâm linh, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn", sự tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ.
Đại tá Mai Ngọc Việt - Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh
Video: Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiến hành lấy mẫu ADN các hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc (xã Can Lộc).