Giám đốc Sở Xây dựng làm rõ vấn đề quy hoạch “treo” và quản lý nghĩa trang

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Giám đốc Sở Xây dựng Đặng Văn Thành đã trả lời về các nội dung liên quan đến các khu vực quy hoạch kéo dài ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân; công tác quy hoạch, quản lý và sử dụng đất nghĩa trang trên địa bàn tỉnh…

Trả lời nội dung công tác quy hoạch, quản lý và sử dụng đất nghĩa trang trên địa bàn tỉnh, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 4.811 ha đất nghĩa trang, nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng và cơ sở lưu trữ tro cốt. Trên địa bàn có 25 nghĩa trang được đầu tư xây dựng theo quy hoạch với tổng diện tích khoảng 127 ha; trong đó 24 nghĩa trang được đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước và 1 nghĩa trang được đầu tư từ nguồn vốn xã hội hóa là dự án Phúc Lạc Viên - Đài hóa thân hoàn vũ tại xã Toàn Lưu.

Theo phương án điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, diện tích đất nghĩa trang, nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng và cơ sở lưu trữ tro cốt đến năm 2030 được xác định khoảng 5.204 ha.

Hiện vẫn còn nhiều bất cập trong công tác quản lý nghĩa trang, cơ sở hoả táng như phần lớn nghĩa trang hình thành từ lâu đời, mang tính chất tự phát, nhỏ lẻ; nhiều nghĩa trang nằm ở khu vực trũng, ngập nước, khu vực có mực nước ngầm cao, gần khu dân cư; nhiều địa phương chưa có quy chế quản lý nghĩa trang…

Về giải pháp thời gian tới, “tư lệnh” ngành xây dựng cho biết sẽ nghiên cứu cơ chế, chính sách khuyến khích kêu gọi đầu tư xây dựng nghĩa trang, cơ sở hỏa táng có tính chất liên vùng; nghiên cứu cơ chế khuyến khích, tuyên truyền phù hợp để người dân chuyển dần từ hình thức mai táng truyền thống sang hình thức hỏa táng; lồng ghép nội dung quy hoạch nghĩa trang, cơ sở hỏa táng trong quá trình lập các quy hoạch chung đô thị, quy hoạch chung xã.

Đồng thời, chỉ đạo UBND các xã, phường tổ chức rà soát, lập hồ sơ quản lý đối với từng nghĩa trang; tiếp tục hoàn thiện quy chế quản lý nghĩa trang; tăng cường chỉnh trang cảnh quan, đầu tư hệ thống cây xanh cách ly, thu gom chất thải, bảo đảm vệ sinh môi trường…

Đặt câu hỏi chất vấn "tư lệnh" ngành xây dựng, đại biểu Phạm Nghĩa - Phó Trưởng ban Pháp chế, HĐND tỉnh (Tổ đại biểu số 10) đề nghị Sở Xây dựng cho biết giải pháp xử lý tình trạng chạy đua xây dựng nghĩa trang, khu mộ tự phát, chạy đua về quy mô, kiểu cách không theo quy định, quy chuẩn.

​Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 65/2014/QĐ-UBND quy định về phân cấp quản lý nghĩa trang, hạn mức đất và công tác quản lý nghĩa trang trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 23/2016/NĐ-CP về xây dựng, quản lý, sử dụng nghĩa trang và cơ sở hỏa táng. Hiện nay, Sở Xây dựng đang tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh Quy định số 65, dự kiến sẽ hoàn thành cuối tháng 7/2026.

Giám đốc Sở Xây dựng Đặng Văn Thành cho biết trong quá trình lập quy hoạch, sẽ xác định rõ ranh giới, diện tích, các nghĩa trang không còn phù hợp để có giải pháp xử lý. Cụ thể, với nhóm nghĩa trang còn phù hợp quy hoạch, còn quỹ đất, đảm bảo khoảng cách với khu dân cư, sẽ tiếp tục sử dụng nhưng phải chỉnh trang, quản lý chặt chẽ, quy định rõ khu vực mai táng mới, lối đi, cây xanh, thoát nước, thu gom rác... Nghĩa trang đã quá tải hoặc gần khu dân cư, không đảm bảo khoảng cách, hạn chế chôn cất mới, chỉ cho phép cải tạo, sửa chữa mộ hiện có; từng bước đóng cửa hoặc chuyển sang hình thức lưu giữ tro cốt nếu phù hợp.

Nghĩa trang nằm trong khu vực phát triển đô thị, dự án hạ tầng, cần lập kế hoạch di dời, cải táng, bố trí nghĩa trang thay thế. Đối với nhóm nghĩa trang dòng họ, nghĩa trang tự phát, tiếp tục rà soát về pháp lý đất đai, không để mở rộng tự phát, vận động chôn cất mới vào nghĩa trang tập trung của xã hoặc liên xã.

Đại biểu nêu thực trạng trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều khu vực nằm trong quy hoạch kéo dài nhiều năm nhưng chưa được triển khai thực hiện, đặc biệt là các quy hoạch liên quan đến hạ tầng giao thông, cầu, đường và các dự án phát triển đô thị, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Đại biểu đề nghị UBND tỉnh cho biết kết quả xử lý các khu vực quy hoạch kéo dài và các giải pháp, lộ trình xử lý đối với các quy hoạch không còn phù hợp.

Giám đốc Sở Xây dựng cho biết nguyên nhân tình trạng quy hoạch, dự án chậm triển khai thời gian qua do một số dự án có nhu cầu vốn đầu tư lớn trong khi nguồn lực còn hạn chế, dự án thuộc thẩm quyền quyết định của Trung ương, dự án chưa thu hút được nhà đầu tư hoặc chậm triển khai theo chủ trương đầu tư đã được chấp thuận...

Thời gian qua, Sở Xây dựng đã phối hợp với các địa phương rà soát, điều chỉnh các quy hoạch không còn phù hợp, tham mưu xử lý các dự án chậm triển khai và hoàn thiện các cơ chế quản lý xây dựng trong vùng quy hoạch. Kết quả, tỉnh đã điều chỉnh nhiều quy hoạch trên địa bàn, trong đó, các quy hoạch liên quan trực tiếp đến kiến nghị của người dân tại TP Hà Tĩnh (cũ) như điều chỉnh hướng tuyến một số tuyến đường giao thông, giảm đáng kể số hộ dân bị ảnh hưởng giải phóng mặt bằng. Đối với một số dự án tồn tại nhiều năm, như tuyến đường Xô Viết Nghệ Tĩnh kéo dài về phía Tây, UBND tỉnh cũng đã giao các đơn vị liên quan lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư để triển khai trong thời gian tới.

Trong thời gian tới, Sở Xây dựng sẽ phối hợp với các sở, ngành và UBND các xã, phường tổ chức rà soát toàn diện hệ thống quy hoạch trên địa bàn tỉnh, tập trung xử lý các quy hoạch, dự án chậm triển khai.

Tỉnh đang tập trung chỉ đạo rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc để xử lý dứt điểm các dự án "treo", dự án chậm triển khai theo chỉ đạo của Trung ương.

Tỉnh đã yêu cầu các địa phương, đơn vị liên quan hoàn thành việc rà soát, xử lý các dự án tồn đọng trong năm 2026. Đồng thời, trong quá trình điều chỉnh quy hoạch chung đang được triển khai, Sở sẽ phối hợp cập nhật kết quả rà soát các dự án để điều chỉnh quy hoạch phù hợp với thực tiễn; dành quỹ đất cho các mục tiêu phát triển hiệu quả hơn, bảo đảm tính khả thi của quy hoạch và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai.