Hộ kinh doanh gấp gáp kê khai
Theo quy định, thời hạn kê khai và nộp thuế quý I/2026 đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm là ngày 30/4. Tuy nhiên, do trùng kỳ nghỉ lễ, mốc này được lùi sang ngày làm việc tiếp theo, tức là ngày 4/5.
Áp lực thời gian đang cận kề, trong khi nhiều hộ kinh doanh trên địa bàn Hà Tĩnh lần đầu bỏ cơ chế thuế khoán vẫn đang lúng túng với phương thức kê khai điện tử.
Chị Nguyễn Thị Tâm - hộ kinh doanh hàng tạp hóa tại xã Đồng Tiến cho biết: “Trước đây, nộp thuế khoán gần như không phải nghĩ nhiều, mỗi tháng đóng một khoản cố định. Giờ phải tự kê khai doanh thu, theo dõi sổ sách, ban đầu tôi thực sự lúng túng. Sau nhiều lần thao tác nhưng không thành công, tôi đã phải liên hệ cơ quan thuế để được hỗ trợ”.
Đối với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, theo quy định, trước ngày 20/4 phải hoàn tất việc thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử phục vụ hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, do lần đầu tiếp cận thủ tục điện tử, chưa biết thao tác nên nhiều hộ kinh doanh trên địa bàn vẫn chưa hoàn tất được thủ tục này.
Tại chợ Đình, xã Cẩm Bình hiện có hơn 150 tiểu thương, đến thời điểm hiện tại vẫn còn khoảng 1/3 hộ kinh doanh chưa thực hiện thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử phục vụ hoạt động kinh doanh. Trước thực tế này, cán bộ thuế đã trực tiếp xuống chợ, hướng dẫn cụ thể ngay tại quầy hàng, giúp hộ kinh doanh hoàn thiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định.
Chị Trần Thị Yến (tiểu thương ở chợ Đình, xã Cẩm Bình) chia sẻ: “Việc tiếp cận công nghệ hết sức khó khăn với chúng tôi, đặc biệt là với những người đã nhiều tuổi, không sử dụng điện thoại thông minh. Từ thực tế này, nhiều ngày qua, cán bộ thuế xuống tận nơi hướng dẫn từng bước cho bà con tiểu thương”.
Theo thống kê của Thuế tỉnh Hà Tĩnh, đến ngày 29/4, toàn tỉnh có 40.493 hộ kinh doanh đã thực hiện thông báo số tài khoản ngân hàng bằng phương thức điện tử lên cơ quan thuế, đạt tỷ lệ 75%. Số lượng các hộ chưa triển khai chủ yếu tập trung ở vùng sâu, vùng xa; là những người nhiều tuổi, chưa sử dụng được điện thoại thông minh. Bên cạnh đó, hệ thống thuế trong giai đoạn đầu có nhiều thời điểm quá tải khiến hộ kinh doanh gặp vướng mắc trong thao tác nộp tờ khai.
Ngành thuế tăng ca hỗ trợ
Trước áp lực số lượng hồ sơ lớn trong khi thời gian không còn nhiều, thời gian qua, Thuế tỉnh Hà Tĩnh đã huy động tối đa nhân lực để hỗ trợ người nộp thuế. Nhiều tổ công tác được thành lập, trực tiếp xuống cơ sở, đến các khu chợ, tuyến phố kinh doanh để hướng dẫn “cầm tay chỉ việc”.
Tại trụ sở cơ quan thuế, cán bộ, nhân viên làm việc xuyên trưa, tăng ca đến đêm để tiếp nhận, xử lý hồ sơ phát sinh. Riêng dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5, đơn vị vẫn bố trí nhân lực trực hỗ trợ, quyết tâm không để hộ kinh doanh nào chậm hạn chỉ vì thiếu thông tin hoặc gặp vướng mắc kỹ thuật.
Ông Lê Quốc Dũng - Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác, Thuế tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh: “Hiện nay, Quốc hội đã chốt nâng ngưỡng nộp thuế hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm. Trong lúc chờ Chính phủ ban hành Nghị định thì hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện các quy định theo Thông tư 18/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính. Đặc biệt, hộ kinh doanh phải hoàn tất thủ tục thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử phục vụ hoạt động kinh doanh vì hiện nay đã quá thời hạn. Để hỗ trợ người dân thực hiện đúng quy định, giai đoạn này, cán bộ, nhân viên ngành thuế làm việc ngoài giờ, tăng cường xuống cơ sở, duy trì các kênh hỗ trợ trực tuyến để xử lý ngay những phát sinh. Mục tiêu là không để hồ sơ tồn đọng, không để người nộp thuế bị chậm hạn”.
Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, đến nay, Hà Tĩnh đã có hơn 5.800 hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm hoàn tất việc nộp tờ khai thuế quý I/2026, tăng so với số lượng phải kê khai rà soát năm 2025 khoảng 18%. Qua đó, các hộ kinh doanh đã nộp vào ngân sách Nhà nước hơn 27,3 tỷ đồng.
Có thể thấy, dù còn nhiều bỡ ngỡ trong giai đoạn chuyển đổi từ phương thức thuế khoán sang tự kê khai điện tử, song với sự đồng hành sát sao của cơ quan thuế, các hộ kinh doanh trên địa bàn Hà Tĩnh đang từng bước thích ứng với cách làm mới. Áp lực “chạy nước rút” trước hạn không chỉ là thách thức mà còn là phép thử về khả năng tiếp cận công nghệ, tính chủ động và ý thức tuân thủ pháp luật của từng hộ kinh doanh.