Kích hoạt “dư địa vàng” cho mô hình tăng trưởng đa cực

Việc Tổ máy số 2 của Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II vận hành thương mại từ ngày 7/4, nâng tổng công suất toàn nhà máy lên hơn 1.300MW không chỉ đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng của một trong những dự án năng lượng trọng điểm quốc gia, mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế Hà Tĩnh trong quý II cũng như cả năm 2026.

Theo ông Nguyễn Trung Thành - quyền Trưởng Thống kê tỉnh Hà Tĩnh, trong bối cảnh ngành sản xuất và phân phối điện chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu GRDP, việc tăng mạnh công suất sản xuất điện sẽ giúp giá trị sản xuất công nghiệp tăng cao. Vì vậy, tăng trưởng quý II/2026 dự báo sẽ vượt trội so với cùng kỳ năm trước.

Vai trò “đầu tàu” của ngành công nghiệp tiếp tục thể hiện rõ khi trong quý I/2026 đóng góp đến 7,73 điểm % trong tăng trưởng chung toàn tỉnh. Không chỉ trong lĩnh vực năng lượng, ngành công nghiệp nói chung tiếp tục ghi nhận nhiều điểm sáng. Đáng chú ý là dự án Nhà máy Sản xuất xe máy điện VinFast Hà Tĩnh với tổng vốn đầu tư hơn 13.254 tỷ đồng, được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư vào cuối tháng 2/2026. Sau thời gian tăng tốc triển khai, nhà máy dự kiến đi vào sản xuất trong quý II này, mở ra kỳ vọng lớn về gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp, tạo việc làm, tăng thu ngân sách địa phương.

Ông Phạm Văn Tình - Phó Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cho biết: Khi đi vào vận hành, Nhà máy Sản xuất xe máy điện VinFast Hà Tĩnh không chỉ đóng góp trực tiếp vào giá trị sản xuất công nghiệp và tăng trưởng kinh tế nói chung mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa, thu hút các ngành phụ trợ, qua đó góp phần đa dạng hóa cơ cấu công nghiệp của Hà Tĩnh theo hướng hiện đại, bền vững.

Cùng với động lực mới, các nhà máy sản xuất ô tô điện, packpin, cellpin đã đi vào vận hành ổn định, liên tục cho ra sản phẩm và đóng góp trực tiếp vào giá trị sản xuất công nghiệp. Đây được đánh giá là những động lực tăng trưởng quan trọng trong năm 2026 của tỉnh, nhất là trong bối cảnh nhu cầu thị trường đối với các sản phẩm công nghệ xanh ngày càng tăng.

Song song với hoạt động sản xuất, hạ tầng các khu công nghiệp (KCN) trọng điểm cũng đang được đẩy nhanh tiến độ, tạo thêm dư địa thu hút đầu tư. Thời điểm này, các dự án hạ tầng KCN Vinhomes Vũng Áng, KCN Gia Lách mở rộng, KCN VSIP Hà Tĩnh đang được tập trung thi công đồng loạt với nhiều hạng mục như san nền, hệ thống giao thông, điện chiếu sáng, nhà xưởng, hệ thống thoát nước, cấp nước sinh hoạt, xử lý nước thải… Điều này không chỉ đóng góp vào tăng trưởng lĩnh vực xây dựng mà còn sớm hoàn thiện hạ tầng công nghiệp, mở rộng quỹ đất sản xuất thu hút các dự án đầu tư thứ cấp vào địa bàn, gia tăng nguồn lực phát triển.

Đại diện nhà đầu tư KCN VSIP Hà Tĩnh thông tin, dự án đã san lấp mặt bằng hơn 62/162,71 ha và đang tiếp tục đẩy nhanh phần còn lại. Nhà đầu tư cũng đang khẩn trương xây dựng điểm đấu nối trục chính ra quốc lộ 1, dự kiến hoàn thành cuối tháng 4/2026; hoàn thiện nhà máy xử lý nước thải giai đoạn 1 với công suất 6.000 m3/ngày đêm để vận hành thử vào quý IV/2026. Đồng thời, đơn vị đang triển khai thi công các hạng mục hạ tầng kỹ thuật như các trục đường chính, đường nội khu, tuyến mương hở và nhiều công trình hạ tầng khác. Dự kiến trong quý II này sẽ khởi công các công trình như: nhà xưởng xây sẵn, văn phòng và trạm phòng cháy, chữa cháy.

Trong bức tranh tăng trưởng quý II, đầu tư công tiếp tục đóng vai trò “vốn mồi” quan trọng. Đây không chỉ là nguồn lực trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng mà còn có tác động lan tỏa mạnh mẽ tới nhiều ngành, lĩnh vực khác. Việc tăng tốc giải ngân vừa gia tăng khối lượng xây dựng - một trong những chỉ tiêu quan trọng trong tính toán GRDP, vừa hoàn thiện các công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ phát triển KT-XH.

Theo ghi nhận, thời điểm này, tranh thủ thời tiết thuận lợi, các chủ đầu tư chỉ đạo nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công. Ông Đặng Hữu Phương - phụ trách Phòng Quản lý dự án 3, Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng và hạ tầng khu vực tỉnh cho biết: “Ban tiếp tục tập trung cao cho công tác điều hành, đôn đốc nhà thầu thi công, linh hoạt xử lý các vướng mắc phát sinh để vừa đáp ứng tiến độ dự án theo kế hoạch, vừa đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt là với những dự án có tổng vốn đầu tư lớn, qua đó tạo thêm động lực lan tỏa cho các lĩnh vực khác trong nền kinh tế”.

Bên cạnh công nghiệp và xây dựng, khu vực dịch vụ cũng cho thấy những tín hiệu khởi sắc rõ nét. Trong quý I, khu vực này tăng 7,14%, đóng góp 2,67 điểm % vào mức tăng trưởng chung của toàn tỉnh. Từ tháng 4/2026, du lịch biển Hà Tĩnh bắt đầu bước vào mùa cao điểm. Nhiều cơ sở kinh doanh du lịch cho biết, lượng khách đặt phòng dịp cuối tuần và các dịp lễ tăng đáng kể, thậm chí nhiều đơn vị đã kín phòng ở một số thời điểm.

Đặc biệt, hàng loạt khách sạn, homestay đang được đầu tư xây mới và hoàn thiện để sẵn sàng đưa vào khai thác trong năm nay. Sự sôi động của ngành “công nghiệp không khói” không chỉ mang lại nguồn thu trực tiếp mà còn kích thích sự phát triển của các ngành dịch vụ liên quan như ăn uống, thương mại, vận tải.

Với nền tảng tăng trưởng tích cực 12,42% từ quý I cùng những động lực mới, Hà Tĩnh đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong năm 2026 - năm bản lề cho giai đoạn phát triển mới. Từ “cú hích” của Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II đến sự vận hành ổn định của các nhà máy sản xuất ô tô điện, pin, thép…; từ việc tăng tốc hoàn thiện hạ tầng KCN đến làn sóng đầu tư mới và sự sôi động của TM-DV, tất cả đang hội tụ, tạo nên một hệ động lực tăng trưởng rõ nét và ngày càng bền vững.

Không chỉ đơn thuần tạo ra mức tăng trưởng trong ngắn hạn, các động lực này đang góp phần quan trọng trong tái định hình cấu trúc nền kinh tế của tỉnh với tỷ trọng công nghiệp công nghệ cao ngày càng gia tăng. Tăng trưởng vì thế không còn phụ thuộc vào một vài trụ cột truyền thống, mà chuyển sang mô hình đa cực, linh hoạt và có khả năng thích ứng cao trước biến động thị trường.

Đây cũng là quá trình nâng tầm vị thế của Hà Tĩnh trên bản đồ kinh tế quốc gia, khi địa phương là điểm đến của các dự án quy mô lớn, hình thành các chuỗi giá trị sản xuất có tính liên kết và lan tỏa.