Các bước cứu nạn, cứu hộ cơ bản trong tình huống ô tô rơi xuống vực:
1. Khảo sát và đánh giá hiện trường
Ngay khi tiếp cận hiện trường, lực lượng cứu hộ cần xác định độ sâu của vực và độ dốc của địa hình; kiểm tra tình trạng chiếc xe (lật, treo trên cây, nằm dưới đáy vực…); xác định số lượng nạn nhân và mức độ thương tích; tìm điểm neo dây an toàn như cây lớn, xe cứu hộ hoặc cọc neo.
Trong các vụ tai nạn dạng này, địa hình thường là sườn dốc từ 15–70 độ, được xem là khu vực cứu nạn, cứu hộ dốc (slope rescue), nơi lực lượng cứu nạn, cứu hộ phải di chuyển bằng dây và thiết bị bảo hộ chuyên dụng.
2. Thiết lập hệ thống dây cứu nạn, cứu hộ
Sau khi đánh giá hiện trường, lực lượng cứu nạn, cứu hộ sẽ thiết lập hệ thống dây: Neo dây vào cây lớn, cọc thép hoặc xe cứu hộ; lắp ròng rọc tạo hệ thống kéo; bố trí dây bảo hiểm thứ hai để dự phòng.
Hệ thống ròng rọc giúp tăng lực kéo để đưa nạn nhân và thiết bị lên khỏi vực sâu một cách an toàn. Trong một số vụ tai nạn, lực lượng cứu nạn, cứu hộ phải sử dụng hệ thống kéo để nâng nạn nhân và thiết bị lên mặt đường.
3. Tiếp cận nạn nhân và ổn định hiện trường
Lực lượng cứu nạn, cứu hộ cần sử dụng kỹ thuật đu dây xuống vực để tiếp cận chiếc xe và thực hiện các nhiệm vụ chính gồm: Kiểm tra nguy cơ xe tiếp tục lăn hoặc trượt; dùng dây cố định xe vào cây hoặc điểm neo; tiếp cận nạn nhân trong cabin.
Nếu nạn nhân bị kẹt trong xe, lực lượng cứu hộ sẽ sử dụng bộ thiết bị thủy lực cắt kim loại để mở cửa, cắt khung xe và giải cứu người bị nạn.
4. Sơ cứu và cố định nạn nhân
Sau khi đưa nạn nhân ra khỏi xe, lực lượng cứu nạn, cứu hộ cần thực hiện ngay việc kiểm tra hô hấp và tuần hoàn; cầm máu, cố định gãy xương; cố định cột sống bằng ván cứng hoặc cáng cứu hộ.
Trong nhiều trường hợp, nạn nhân sẽ được đặt vào cáng cứu hộ chuyên dụng để đảm bảo an toàn khi kéo lên khỏi vực.
5. Đưa nạn nhân lên khỏi vực
Tùy điều kiện địa hình, lực lượng cứu nạn, cứu hộ có thể áp dụng các phương án như: Kéo nạn nhân lên bằng hệ thống ròng rọc; phương pháp đối trọng (counterbalance) giữa các tổ cứu nạn, cứu hộ; sử dụng tời cứu hộ hoặc huy động sự hỗ trợ từ trực thăng trong trường hợp vực quá sâu.
Quá trình kéo lên phải thực hiện chậm, đồng bộ, có người kiểm soát dây và người dẫn hướng cáng để tránh va chạm vào vách đá.
Một số kinh nghiệm quan trọng rút ra từ thực tế
1. An toàn lực lượng cứu nạn, cứu hộ là ưu tiên hàng đầu
Không triển khai cứu nạn, cứu hộ khi chưa có dây bảo hiểm và điểm neo chắc chắn.
2. Cố định xe trước khi tiếp cận nạn nhân
Xe trong vực có thể tiếp tục trượt hoặc lật, gây nguy hiểm cho cả nạn nhân và lực lượng cứu nạn, cứu hộ.
3. Phối hợp nhiều lực lượng
Các vụ tai nạn nghiêm trọng cần sự phối hợp của Lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ với nhiều lực lượng như: Cảnh sát giao thông, nhân viên y tế, quân đội, chính quyền địa phương…
Tai nạn ô tô rơi xuống vực sâu là một trong những tình huống cứu nạn khó khăn và nguy hiểm nhất. Việc đánh giá đúng hiện trường, thiết lập hệ thống dây cứu nạn, cứu hộ, sử dụng thiết bị chuyên dụng và phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng sẽ giúp tăng khả năng cứu sống nạn nhân và bảo đảm an toàn cho lực lượng làm nhiệm vụ.
