Cận Tết Trung thu, thị trường đồ chơi trẻ em tại Hà Tĩnh bước vào thời điểm sôi động. Từ chợ truyền thống đến cửa hàng, quầy tạp hóa, nhiều loại đồ chơi với mẫu mã, màu sắc đa dạng được bày bán, đáp ứng nhu cầu mua sắm của phụ huynh và trẻ nhỏ.
Tuy nhiên, qua ghi nhận thực tế của phóng viên, đồ chơi mô phỏng các loại vũ khí như súng, dao, kiếm... vẫn xuất hiện phổ biến tại các điểm bán.
Trong vai người mua quà Trung thu cho trẻ, phóng viên trực tiếp khảo sát và hỏi mua những mẫu đồ chơi được giới thiệu là “đang hút khách” tại chợ Hà Tĩnh (phường Thành Sen). Theo quan sát, một số khẩu súng nhựa được đặt trên kệ, ở vị trí dễ nhìn và tiếp cận.
Đối với những mẫu đồ chơi mô phỏng súng trường, súng tiểu liên có kích thước lớn, để qua mắt lực lượng chức năng, các quầy hàng tại chợ Hà Tĩnh (phường Thành Sen) không bày bán công khai mà cất ở những vị trí khuất, khó nhìn thấy. Khi khách hàng hỏi mua, chỉ ít phút sau, những mẫu súng này đã được người bán mang ra. Vừa đưa hàng cho khách, người bán vừa giới thiệu các tính năng như chạy pin, phát âm thanh, tạo hiệu ứng khi bóp cò.
Giá bán mỗi sản phẩm dao động khoảng 70.000 - 200.000 đồng, tùy mẫu mã và kích thước.
Theo lời giới thiệu của một người bán hàng, đây là những mẫu “đang được trẻ em yêu thích”. Người này cũng liên tục giới thiệu thêm các loại súng khác nhau, từ mẫu nhỏ đến những sản phẩm có kích thước lớn, nhiều tính năng hơn.
Tại một cửa hàng khác, nhiều đồ chơi mô phỏng như dao, kiếm, súng cũng được bày bán. Đáng chú ý, nhiều sản phẩm có bao bì in toàn chữ nước ngoài nhưng không có tem phụ bằng tiếng Việt, khiến người mua khó kiểm tra nguồn gốc, đơn vị nhập khẩu, hướng dẫn sử dụng và các cảnh báo an toàn dành cho trẻ.
Thế nhưng, những hạn chế về thông tin sản phẩm không làm giảm sức hút của các mặt hàng này. Một tiểu thương tại chợ Hà Tĩnh (phường Thành Sen) thẳng thắn cho biết: “Cứ đến dịp Trung thu, các sản phẩm đồ chơi được tiêu thụ nhiều hơn. Trong đó, rất nhiều khách hàng tìm mua các mẫu đồ chơi mô phỏng súng, kiếm thật nên chúng tôi ưu tiên nhập về. Đây đều là mẫu đồ chơi xuất xứ từ Trung Quốc, được nhập về qua các đầu mối rồi phân phối lại cho các quầy hàng”.
Không khó để lý giải sức hút của những món đồ chơi này đối với trẻ nhỏ. Kiểu dáng bắt mắt, màu sắc nổi bật, mô phỏng những loại vũ khí thường xuất hiện trong phim ảnh, trò chơi điện tử hoặc gắn với các nhân vật mà trẻ yêu thích, dễ khơi gợi sự tò mò, thích thú ở các em.
Không chỉ tại chợ truyền thống, qua ghi nhận của phóng viên, các sản phẩm mô phỏng súng, dao, kiếm cũng được bày bán tại nhiều cửa hàng tạp hóa, quầy kinh doanh đồ chơi trên địa bàn Hà Tĩnh.
Đáng lưu ý, nhiều đồ chơi mô phỏng vũ khí tiềm ẩn nguy cơ gây chấn thương cho trẻ. Ví dụ, những thanh kiếm, lưỡi hái có đầu nhọn, cạnh cứng hay súng có khả năng phóng đạn nhựa, mũi tên và vật thể khác đều có thể gây tổn thương nếu sử dụng không đúng cách, đặc biệt khi trẻ chơi gần nhau hoặc thiếu sự giám sát của người lớn.
Chị Nguyễn Thị Huyền (phường Trần Phú) cho biết: “Dịp Trung thu này, tôi mua tặng con trai 6 tuổi một khẩu súng đồ chơi bằng nhựa. Trong lúc chơi, viên đạn nhựa bắn trúng vùng mặt một người bạn khiến cháu bị đau. Rất may, cháu chỉ bị xây xước nhẹ, không bị thương nghiêm trọng”.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Hoà - thành viên Hội Tâm lý học xã hội Việt Nam cho biết, không thể chỉ từ việc một đứa trẻ chơi súng nhựa, kiếm hay các loại đồ chơi mô phỏng vũ khí mà kết luận trẻ sẽ có hành vi bạo lực. Tuy nhiên, việc thường xuyên sử dụng những đồ chơi này để thực hiện các hành vi như ngắm bắn, truy đuổi, tấn công, “tiêu diệt” có thể khiến trẻ dần xem những hành vi đó là quen thuộc trong lúc chơi.
“Những gì trẻ nhìn thấy, bắt chước và lặp lại có thể ảnh hưởng đến cách phản ứng và xử lý tình huống. Vì vậy, điều cần quan tâm là mức độ tiếp xúc và sự định hướng của người lớn. Khi các hành vi đánh, chém, bắn, trả thù xuất hiện thường xuyên trong hoạt động vui chơi, các hoạt động sáng tạo, hợp tác và tương tác tích cực có nguy cơ bị thu hẹp” - Tiến sĩ Nguyễn Văn Hoà nhấn mạnh.
Kể từ ngày 1/7/2026, theo Thông tư số 36/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, đồ chơi trẻ em thuộc danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao. Theo đó, các sản phẩm phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về an toàn, thực hiện công bố hợp quy, gắn dấu hợp quy và ghi nhãn theo quy định. Đối với các cơ sở kinh doanh, hàng hóa đưa ra thị trường phải có nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp, bảo đảm yêu cầu về chất lượng, nhãn hàng hóa và các điều kiện liên quan. Đây cũng là cơ sở để người tiêu dùng nhận diện và lựa chọn những sản phẩm đồ chơi bảo đảm an toàn cho trẻ.
Trước yêu cầu này, Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh đang tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh, điểm bán đồ chơi, đồng thời rà soát hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Nội dung kiểm tra tập trung vào nguồn gốc, xuất xứ, hóa đơn, chứng từ, nhãn hàng hóa và việc chấp hành các quy định đối với đồ chơi mô phỏng vũ khí, có yếu tố bạo lực.
Ông Võ Viết Linh - Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 1, Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh cho biết, mặc dù lực lượng chức năng đã tăng cường tuyên truyền, kiểm tra và xử lý các trường hợp kinh doanh đồ chơi không đúng quy định, nhưng trên thị trường vẫn còn xuất hiện những sản phẩm chưa bảo đảm yêu cầu pháp luật.
“Khó khăn hiện nay là phương thức kinh doanh ngày càng đa dạng, hàng hóa được đưa đến người tiêu dùng nhanh và phân tán, nhất là qua mạng xã hội, thương mại điện tử. Đối với các đồ chơi mang tính chất bạo lực, người bán thường cất giấu nhằm qua mắt lực lượng chức năng, gây khó khăn trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục tập trung kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm” - ông Võ Viết Linh nhấn mạnh.