Hà Tĩnh đang trải qua đợt nắng nóng kéo dài khiến lượng nước trên đồng ruộng và các công trình thủy lợi bốc hơi nhanh. Trong khi đó, hơn 45.500 ha lúa hè thu đang ở giai đoạn đẻ nhánh, nhu cầu sử dụng nước tăng cao khiến công tác điều tiết nước gặp nhiều khó khăn và chịu áp lực lớn hơn.
Những ngày qua, các cán bộ kỹ thuật và công nhân tại Trạm bơm Cầu Cao thuộc Cụm hạ Can Lộc (Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh) luôn bám địa bàn, duy trì trực 24/24 giờ, vận hành liên tục 6 máy bơm công suất lớn để đẩy nước qua hệ thống kênh chính, bảo đảm nguồn nước tưới cho khoảng 200 ha lúa của xã Can Lộc và Tùng Lộc, góp phần giảm thiểu nguy cơ thiếu nước ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây.
Ông Phan Thanh Hải - Cụm trưởng Cụm hạ Can Lộc (Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh) cho biết: “Hiện nay, cụm đã mở tưới đợt 3, dự kiến kéo dài thêm khoảng 4 - 5 ngày nữa mới kết thúc. Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các tổ phân phối nước nội đồng để tiếp nhận nguồn nước kịp thời; đồng thời liên tục nạo vét, khơi thông dòng chảy nhằm rút ngắn thời gian vận hành của hệ thống tưới".
Nhờ công tác cấp nước được triển khai kịp thời, hơn 1.800 ha diện tích lúa hè thu trên địa bàn xã Can Lộc đang phát triển thuận lợi. Ông Nguyễn Thanh Cảnh - Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Can Lộc, cho biết: “Dù thời tiết nắng nóng kéo dài nhưng nhờ nguồn nước được cung ứng kịp thời nên chưa ghi nhận diện tích lúa bị ảnh hưởng do thiếu nước. Địa phương cũng tăng cường kiểm tra tình hình sản xuất để kịp thời chỉ đạo người dân ứng phó với diễn biến thời tiết bất lợi”.
Lượng mưa hạn chế trong những tháng đầu năm đang khiến mực nước tại nhiều hồ đập khu vực miền núi phía Tây Nam tỉnh như: đập dâng Sông Tiêm (xã Hương Phố), đập dâng Khe Táy (xã Hương Đô), đập Khe Hóp (xã Hà Linh)... xuống thấp.
Trước nguy cơ thiếu nước sản xuất, cán bộ kỹ thuật và công nhân thuộc Cụm Sông Tiêm (Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh) đang phải nỗ lực điều tiết nguồn nước cho gần 500 ha lúa hè thu thuộc các vùng khó tưới và có nguy cơ xảy ra hạn hán.
Ông Nguyễn Xuân Thành - Phó Cụm trưởng phụ trách Cụm Sông Tiêm cho biết: “Đơn vị phối hợp với UBND các xã, hợp tác xã nông nghiệp xây dựng phương án điều tiết hợp lý, tổ chức tưới luân phiên; đồng thời tăng cường khai thác nước từ các hồ, đập dự trữ để bổ sung cho hệ thống kênh chính, đưa nước về vùng cuối nguồn. Lực lượng kỹ thuật và công nhân được bố trí trực 24/24 giờ để vận hành công trình, “ép nước” về chân ruộng.
Riêng đập dâng Khe Táy (xã Hương Đô) không còn khả năng tưới đồng thời cho các địa phương như trước, nên đơn vị đã phải lấy nước từ hồ Nước Đỏ (xã Hương Đô) để bổ sung xuống. Nếu trong những ngày tới nắng nóng gay gắt, đơn vị sẽ lắp đặt thêm các máy bơm dã chiến chủ động chống hạn, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất”.
Cùng với nỗ lực của ngành thủy lợi, nhiều địa phương cuối nguồn các hệ thống kênh tưới cũng đang triển khai đồng bộ các giải pháp điều tiết nước phục vụ sản xuất. Người dân tích cực bám đồng, dẫn nước vào ruộng để bón thúc, chăm sóc lúa hè thu.
Ông Trần Văn Hải (thôn Long Minh, xã Việt Xuyên) cho biết: “Lúa đang phát triển mạnh nên phải duy trì mực nước ổn định 3 - 4 cm. Đây là vùng cuối kênh nên thường xuyên thiếu nước, hơn nữa đã gần một tháng không có mưa nên nước trên mặt ruộng bốc hơi rất nhanh. Bà con phải tranh thủ ngày đêm, dùng máy bơm để "tăng bo" đưa nước về”.
Hiện nay, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh đã mở nước tưới đợt 3 và có văn bản gửi UBND các xã, phường đề nghị phối hợp chặt chẽ trong việc tiếp nhận, điều tiết và phân phối nước đến ruộng một cách đầy đủ, tiết kiệm, hiệu quả. Trên cơ sở đó, các cụm thủy lợi chủ động phối hợp với địa phương để thống nhất lịch tưới phù hợp, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất vụ hè thu.
Ông Nguyễn Thế Hùng - Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh, cho biết: “Công ty đề nghị các địa phương thường xuyên nạo vét, khơi thông các tuyến kênh do địa phương quản lý, bảo đảm kênh mương thông thoáng để kịp thời dẫn nước phục vụ tưới lúa hè thu; đồng thời, thực hiện điều tiết theo nguyên tắc “cao trước, thấp sau; xa trước, gần sau”. Bên cạnh đó, đơn vị tiếp tục bố trí lực lượng vận hành 24/24 giờ tại các công trình trọng điểm; sẵn sàng phương án lắp đặt bơm dã chiến, chuyển nước từ các công trình khác khi cần thiết nhằm chủ động ứng phó nguy cơ hạn hán trong thời gian tới”.
Theo thông tin từ Đài Khí tượng Thủy văn Hà Tĩnh, từ ngày 20 - 24/6, nắng nóng sẽ còn tiếp tục kéo dài với nền nhiệt độ cao nhất đạt từ 39 - 41 độ C, độ ẩm xuống thấp. Đây lại là giai đoạn lúa đẻ nhánh rộ, quyết định số lượng nhánh hữu hiệu (nhánh mang bông), ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sản lượng thu hoạch cuối vụ, do đó công ty thủy lợi, chính quyền địa phương và người dân cần tiếp tục chủ động giải pháp điều tiết nước, bảo đảm sản xuất vụ hè thu ổn định.
