(Baohatinh.vn) - Với người dân ở một số địa phương phía Nam Hà Tĩnh, mùa nấm tràm không chỉ là khoảng thời gian tìm kiếm một món đặc sản của núi rừng mà còn là dịp để tăng thêm thu nhập trong lúc nông nhàn.
Từ sáng sớm, chúng tôi theo chân một nhóm người dân có kinh nghiệm hái nấm tràm tiến vào khu rừng giáp ranh giữa xã Kỳ Hoa và xã Kỳ Văn. Sau quãng đường khoảng 7km bằng xe máy trên những lối mòn gập ghềnh, cả nhóm tiếp tục cuốc bộ hơn 5km đường đồi dốc mới tiếp cận được các cánh rừng tràm.
Khi vừa đặt chân đến khu rừng đầu tiên, những người thợ hái nấm nhanh chóng tỏa đi từng tốp nhỏ để tìm kiếm. Giữa không gian yên tĩnh của núi rừng, tiếng gọi nhau vang lên báo hiệu khu vực còn nhiều nấm, chưa có ai khai thác trước đó.
Chị Trần Thị Bảo Yến, thôn Đan Trung, xã Kỳ Khang cho biết: “Cứ vào thời điểm này, người dân địa phương lại rủ nhau lên rừng tìm nấm tràm. Loại nấm này khá dễ nhận biết bởi thường mọc dưới các gốc tràm, ít lẫn với những loại nấm khác nên khi phát hiện rất thuận lợi cho việc thu hái”.
Nấm tràm ở vùng nam Hà Tĩnh thường mọc từ tháng 4 đến tháng 8 dương lịch, nhất là sau những cơn mưa rào bất chợt trên các cánh rừng khô nóng. Thời tiết đêm mưa, ngày nắng được xem là điều kiện lý tưởng để nấm phát triển.
Không chỉ là món ăn đặc sản quen thuộc, nấm tràm còn giúp nhiều hộ dân cải thiện thu nhập. Chị Nguyễn Thị Huy, thôn Trung Giang, xã Kỳ Khang chia sẻ: “Vào mùa nấm, người dân vừa hái để chế biến phục vụ gia đình, vừa mang bán khi gặp những vùng có nhiều nấm”.Vòng đời của nấm tràm rất ngắn. Từ khi nhú lên khỏi mặt đất đến lúc già chỉ kéo dài khoảng 1–2 ngày. Vì vậy, sau mỗi trận mưa, người dân phải tranh thủ lên rừng từ sớm để không bỏ lỡ “lộc trời”.Việc hái nấm cũng không quá cầu kỳ.Người dân chỉ cần mang theo dao hoặc móc sắt, nhẹ nhàng vén lớp lá tràm khô rồi đào lấy cả gốc, sau đó cắt bỏ phần dính đất để bảo quản.Anh Hoàng Đình Quynh, tổ dân phố Liên Sơn, phường Hoành Sơn cho biết: “Hái nấm tràm từ lâu đã trở thành thói quen của nhiều người dân địa phương. Những ngày gặp đúng khu vực nấm mọc dày, một người có thể thu hái từ 5–6kg mỗi buổi. Với giá bán khoảng 60 nghìn đồng/kg, số tiền thu được tuy không lớn nhưng là nguồn thu nhập đáng kể trong thời gian nông nhàn”.Tuy nhiên, việc nhiều người đổ xô vào rừng tìm nấm cũng đặt ra những nguy cơ về mất an toàn và ảnh hưởng đến tài nguyên rừng nếu khai thác thiếu ý thức.Theo lực lượng kiểm lâm địa phương, người dân khi vào rừng hái nấm cần tuân thủ các quy định bảo vệ rừng, không chặt phá cây, không đốt lửa hoặc hút thuốc trong rừng để phòng ngừa cháy rừng, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng kéo dài. Đồng thời, cần đi theo nhóm, chuẩn bị đầy đủ nước uống, phương tiện liên lạc và chú ý địa hình đồi dốc để tránh nguy cơ lạc rừng hoặc tai nạn. Người dân chỉ thu hái nấm tại những khu vực quen thuộc, nhận diện đúng loại nấm an toàn, không tự ý sử dụng các loại nấm lạ nhằm bảo vệ sức khỏe và giữ gìn hệ sinh thái rừng bền vững.Rời cánh rừng tràm khi mặt trời đã đứng bóng, trên vai mỗi người là những túi nấm còn vương mùi đất ẩm sau mưa.Dọc lối về, câu chuyện của những người đi hái nấm vẫn rôm rả, xen lẫn niềm vui vì một buổi trúng đậm.Mùa nấm tràm đến rồi đi rất nhanh, ngắn ngủi như chính vòng đời của loài nấm này. Nhưng với người dân phía Nam (Hà Tĩnh) đó không chỉ là mùa mưu sinh mà còn là khoảng thời gian gắn bó với núi rừng, với những kinh nghiệm được tích góp qua nhiều năm tháng.