Ngày 4/8 vừa qua, 8 phần mộ liệt sĩ tại nghĩa trang trong khuôn viên Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc được quy tập, an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc trong không khí trang nghiêm, thành kính. Trong quá trình quy tập, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đồng thời lấy mẫu sinh phẩm hài cốt phục vụ giám định ADN và số hóa toàn bộ thông tin phần mộ, tạo cơ sở cho công tác đối chiếu, xác minh danh tính liệt sĩ trong thời gian tới.
Kết quả ấy không chỉ là thành quả của quá trình tổ chức quy tập bài bản, khoa học mà còn được tạo nên từ sự kiên trì thu thập, sàng lọc và kiểm chứng các nguồn tin do Nhân dân, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và chính quyền địa phương cung cấp.
Ông Nguyễn Đại Đồng – Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Lộc cho biết: "Thông qua các cuộc giao ban và sinh hoạt ở khu dân cư, chúng tôi chỉ đạo các thôn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân kịp thời thông tin khi phát hiện hoặc nghi ngờ có phần mộ liệt sĩ để chính quyền tiếp nhận, xác minh và báo cáo cơ quan chức năng.
Cùng với đó, hệ thống truyền thanh, cổng thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội của xã thường xuyên tuyên truyền về Chiến dịch 500 ngày đêm, góp phần lan tỏa ý nghĩa của công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, đồng thời khuyến khích người dân tiếp tục cung cấp những tư liệu, nguồn tin có giá trị”.
Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm ADN đối với hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn toàn tỉnh, đầu tháng 8/2026, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiếp tục triển khai các đợt tìm kiếm hài cốt liệt sĩ theo những nguồn tin do chính quyền địa phương và Nhân dân cung cấp.
Tất cả các nguồn tin đều được Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với Sở Nội vụ rà soát, đối chiếu với hồ sơ, tài liệu lưu trữ, kết hợp khảo sát thực địa và xác minh nhiều chiều trước khi xây dựng phương án tìm kiếm. Quy trình chặt chẽ này không chỉ nâng cao hiệu quả công tác quy tập mà còn góp phần hạn chế những cuộc khai quật không có căn cứ, bảo đảm tính khoa học và chính xác trong từng vị trí tìm kiếm.
Cùng với sự nỗ lực của lực lượng làm nhiệm vụ, chính quyền các địa phương cũng chủ động phát huy vai trò cầu nối giữa người dân với cơ quan chức năng, góp phần khơi dậy nhiều nguồn thông tin quý giá đã được lưu giữ qua nhiều năm.
Ông Phan Quốc Thanh – Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch chia sẻ: "Trong quá trình tuyên truyền về Chiến dịch 500 ngày đêm, xã đã tiếp nhận nhiều nguồn tin do người dân cung cấp về các vị trí nghi có phần mộ liệt sĩ.
Qua rà soát, đối chiếu, chúng tôi nhận thấy hai nguồn tin tại khu vực đồi Cây Lim và vườn nhà ông Phan Xuân Thuận, thôn Hương Trạch có cơ sở nên đã báo cáo cơ quan chức năng tổ chức tìm kiếm. Đến nay, lực lượng làm nhiệm vụ đã quy tập được một phần mộ liệt sĩ và tổ chức an táng theo đúng phong tục; tại vị trí còn lại cũng phát hiện một số di vật như cúc áo quân phục, tạo thêm căn cứ để tiếp tục xác minh”.
Thực tế cho thấy, nhiều nguồn tin trong Nhân dân đã trở thành "chìa khóa" quan trọng mở ra cơ hội tìm thấy hài cốt liệt sĩ sau nhiều thập kỷ. Có những thông tin được lưu giữ từ ký ức của các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử; cũng có những dấu tích được người dân địa phương gìn giữ, truyền lại qua nhiều thế hệ. Mỗi nguồn tin đều được trân trọng tiếp nhận bởi đó có thể là cơ sở để đưa thêm một người lính trở về với quê hương, đồng đội.
Không chỉ đồng hành bằng việc cung cấp thông tin, mỗi đợt tìm kiếm còn nhận được sự dõi theo, sẻ chia của đông đảo Nhân dân và thân nhân các liệt sĩ. Đối với nhiều gia đình, hy vọng tìm được nơi an nghỉ của người thân chưa bao giờ nguôi ngoai, dù chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ.
Ông Phạm Anh Hà (trú phường Bắc Hồng Lĩnh), con trai liệt sĩ Phạm Chất hy sinh năm 1968 tại chiến trường Đồng Lộc, xúc động chia sẻ: "Gia đình tôi nhiều năm qua vẫn chưa xác định được chính xác nơi bố yên nghỉ. Vì vậy, mỗi khi địa phương tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, tôi đều có mặt theo dõi với hy vọng, biết đâu có thêm một manh mối để đưa bố và các đồng đội trở về an nghỉ tại nghĩa trang liệt sĩ. Dù kết quả ra sao, chúng tôi vẫn luôn biết ơn những người đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ đầy ý nghĩa này”.
Theo Thượng tá Trần Văn Sơn – Đội trưởng Đội Quy tập, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, trách nhiệm và sự phối hợp chặt chẽ của nhiều lực lượng. Mỗi nguồn tin do Nhân dân cung cấp đều được đơn vị trân trọng tiếp nhận, tổ chức kiểm chứng theo đúng quy trình chuyên môn trước khi triển khai tìm kiếm thực địa.
"Chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được nhiều hơn nữa những nguồn tin từ Nhân dân, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và các tổ chức, cá nhân. Dù chỉ là một ký ức, một dấu mốc hay một thông tin tưởng chừng rất nhỏ cũng có thể trở thành cơ sở quan trọng giúp xác định vị trí chôn cất liệt sĩ. Với tinh thần trách nhiệm cao nhất, lực lượng làm nhiệm vụ sẽ kiên trì xác minh từng nguồn tin, quyết tâm không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để đưa các liệt sĩ trở về với đồng đội và gia đình” – Thượng tá Sơn chia sẻ.
Sau 2 ngày (4-5/8) triển khai, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã quy tập 9 phần mộ liệt sĩ về an táng cùng đồng đội tại nghĩa trang liệt sĩ các địa phương. Mỗi nguồn tin được người dân cung cấp không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập mà còn thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", trách nhiệm và nghĩa tình của các thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Từ sự chung sức của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, hành trình đưa các anh trở về với quê hương sẽ tiếp tục được nối dài bằng niềm tin, trách nhiệm và lòng tri ân.