Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Tĩnh nói về chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 công lập chênh lệch giữa các địa phương

Tại phiên chất vấn, Giám đốc Sở GD&ĐT Bùi Nhân Sâm đã trả lời các nội dung liên quan đến tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ; thực trạng giáo viên, nhân viên đã hết thời hạn điều chuyển công tác theo quy chế của cấp huyện trước đây nhưng chưa được bố trí trở lại đơn vị công tác ban đầu; định hướng của tỉnh trong việc tổ chức mô hình đào tạo văn hóa gắn với đào tạo nghề; tình trạng chênh lệch lớn về tỷ lệ tuyển sinh giữa các trường, các địa bàn...

Chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 công lập chênh lệch giữa các địa phương, khu vực

Về thực trạng chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 công lập giữa các địa phương, khu vực còn chênh lệch lớn, người đứng đầu Sở GD&ĐT cho biết, chỉ tiêu tuyển sinh thực hiện theo Quyết định số 701/QĐ-UBND ngày 27/3/2026 của UBND tỉnh Hà Tĩnh. Theo đó, chỉ tiêu tuyển sinh THPT công lập toàn tỉnh không vượt quá 74% tổng số học sinh đã hoàn thành chương trình THCS hoặc tương đương trên địa bàn tỉnh. Tỷ lệ này được tính toán trên cơ sở cân đối giữa nhu cầu học tập của học sinh, khả năng đáp ứng của hệ thống trường THPT công lập và yêu cầu thực hiện chủ trương phân luồng học sinh sau THCS.

Giám đốc Sở GD&ĐT cũng thừa nhận, thực tiễn triển khai vẫn còn sự chênh lệch về tỷ lệ tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập giữa các địa bàn. Nguyên nhân do một số địa bàn có số lượng học sinh lớp 9 lớn và tăng nhanh qua các năm, trong khi số lượng lớp học, phòng học và đội ngũ giáo viên của nhà trường chưa thể tăng tương ứng trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, tại những địa bàn có trường THPT ngoài công lập và các đơn vị giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên thực hiện Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT, học sinh có nhiều lựa chọn học tập sau THCS nên tỷ lệ tuyển sinh vào trường THPT công lập được xác định thấp hơn so với những địa phương mà trường THPT công lập là lựa chọn chủ yếu của học sinh.

Tuy vậy, UBND tỉnh nhận thấy việc chênh lệch lớn về tỷ lệ tuyển sinh giữa một số địa bàn, khu vực có thể làm phát sinh băn khoăn trong phụ huynh, học sinh và cử tri; đồng thời đặt ra yêu cầu phải tiếp tục rà soát, điều hòa chỉ tiêu tuyển sinh theo hướng sát thực tế hơn, bảo đảm hài hòa giữa nhu cầu học tập của học sinh, khả năng đáp ứng của các nhà trường, yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục và chủ trương phân luồng sau THCS.

Về giải pháp trước mắt, đối với năm học 2026-2027, trên cơ sở rà soát cụ thể từng trường, UBND tỉnh sẽ xem xét điều chỉnh, bổ sung chỉ tiêu tuyển sinh đối với những trường còn khả năng tiếp nhận thêm học sinh nhưng phải bảo đảm các điều kiện tối thiểu về phòng học, sĩ số lớp học, đội ngũ giáo viên, thiết bị dạy học.

Đối với phương án bố trí, sắp xếp lại một số phòng bộ môn, phòng chức năng để tăng thêm phòng học, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo Sở và các đơn vị, địa phương liên quan rà soát, sắp xếp. Tuy nhiên, giải pháp này phải được thực hiện thận trọng, chỉ áp dụng trong trường hợp thật sự cần thiết, không làm ảnh hưởng đến điều kiện tổ chức các hoạt động thực hành, thí nghiệm, trải nghiệm và các yêu cầu tối thiểu để thực hiện Chương trình GDPT 2018.

Cùng với việc rà soát cơ sở vật chất, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo Sở GD&ĐT phối hợp với các sở, ngành liên quan tham mưu phương án bổ sung, điều động, bố trí giáo viên cho các trường có nhu cầu tăng quy mô tuyển sinh.

Về lâu dài, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo Sở GD&ĐT phối hợp với các sở, ngành, địa phương chủ động tham mưu phương án phát triển mạng lưới trường lớp, bố trí nguồn lực và xác định chỉ tiêu tuyển sinh phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn, từng nhà trường, bảo đảm hài hòa giữa nhu cầu học tập của học sinh, điều kiện tổ chức dạy học và yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục.

Đồng thời, tiếp tục rà soát, sắp xếp mạng lưới trường lớp; ưu tiên đầu tư xây dựng bổ sung phòng học, phòng học bộ môn, phòng thực hành, thiết bị dạy học và các hạng mục phụ trợ tại những địa bàn có tốc độ tăng học sinh cao, nhu cầu học tập lớn trong nhiều năm liên tiếp. Đối với những khu vực có nhu cầu tăng bền vững, nghiên cứu phương án mở rộng quy mô trường học, nâng cấp cơ sở giáo dục hiện có hoặc đầu tư thêm cơ sở giáo dục phù hợp với quy hoạch mạng lưới trường lớp của tỉnh.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo tham mưu bổ sung biên chế giáo viên; đẩy mạnh phát triển giáo dục ngoài công lập, nâng cao chất lượng các trung tâm GDNN-GDTX, tăng cường công tác tư vấn, hướng nghiệp, phân luồng học sinh sau THCS. Mục tiêu là từng bước đa dạng hóa cơ hội học tập cho học sinh, giảm áp lực vào một kênh THPT công lập, đồng thời bảo đảm quyền học tập phù hợp, công bằng và chất lượng cho học sinh trên địa bàn toàn tỉnh.

Thực trạng thừa, thiếu giáo viên - nguyên nhân, giải pháp

​Theo Giám đốc Sở GD&ĐT, về việc thừa, thiếu giáo viên cục bộ, nguyên nhân do thay đổi cơ cấu môn học, số tiết chuẩn của các bộ môn khi thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018; có một số môn học từ môn bắt buộc sang môn lựa chọn nên có tình trạng thừa giáo viên, trong khi đó xuất hiện các môn mới chưa có giáo viên bổ sung. Bên cạnh đó, số lượng học sinh tăng giảm hằng năm không ổn định, sự gia tăng dân số cơ học ở khu đô thị, khu công nghiệp làm cho mức độ thiếu giáo viên ngày càng tăng và việc tinh giản biên chế theo chủ trương chung của Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục cũng thực hiện tinh giản theo quy định chung.

Ngoài ra, việc nghỉ hưu, tinh giản biên chế, thôi việc không đồng đều giữa các đơn vị, địa phương; tại các vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn nhiều giáo viên không yên tâm công tác lâu dài, có xu hướng xin về vùng thuận lợi.

Về giải pháp, trong thời gian qua, việc biệt phái giáo viên đã góp phần quan trọng khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên tại một số địa phương và đảm bảo việc dạy học ổn định tại các nhà trường. Thời gian tới, sở tiếp tục tham mưu UBND tỉnh công tác biệt phái giáo viên; đồng thời tham mưu quy chế điều động, thuyên chuyển giáo viên giữa các cơ sở giáo dục công lập để cân đối đội ngũ; phối hợp với Sở Nội vụ và các địa phương thực hiện hợp đồng giáo viên theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP ngày 30/12/2022 của Chính phủ; thực hiện phân luồng tuyển sinh đầu cấp THCS, THPT đảm bảo phù hợp với sự phân bố dân cư trên các địa bàn; bố trí giáo viên dạy liên trường và tiếp tục thực hiện chủ trương đào tạo văn bằng 2, bồi dưỡng dạy tích hợp liên môn.

Đối với việc hiện có hơn 80 giáo viên, nhân viên đã hết thời hạn điều chuyển công tác theo quy chế của cấp huyện trước đây nhưng chưa được bố trí trở lại đơn vị công tác ban đầu (chủ yếu ở địa bàn huyện Hương Khê cũ), Sở đã làm việc với các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện công tác tuyên truyền vận động để giáo viên yên tâm công tác tại đơn vị hiện nay trước khi có các văn bản hướng dẫn của các cấp có thẩm quyền. Đối với các giáo viên không có nguyện vọng chuyển công tác, ưu tiên trong bố trí giảng dạy, phân công nhiệm vụ, tạo điều kiện để các giáo viên ổn định công tác lâu dài tại đơn vị. UBND xã theo thẩm quyền thực hiện rà soát, điều động theo hướng tịnh tiến trong địa bàn xã để giảm bớt được khoảng cách đi xa đối với một số giáo viên đang thực hiện theo quy chế.

Liên quan đến định hướng của tỉnh trong việc tổ chức mô hình đào tạo văn hóa gắn với đào tạo nghề, theo Giám đốc Sở GD&ĐT, cơ sở GDNN đủ điều kiện thực hiện chương trình giáo dục trung học nghề theo quy định tại Điều 7 Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15, Thông tư số 46/2026/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Điều lệ trường trung học nghề; liên kết với các cơ sở GDTX thực hiện chương trình GDTX cấp THPT theo quy định của Bộ GD&ĐT.

Nhấn mạnh việc thừa, thiếu giáo viên là thực trạng đã kéo dài nhiều năm liên tục nhưng không được giải quyết, đại biểu Đào Thị Anh Nga - Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh (Tổ đại biểu số 7) và đại biểu Nguyễn Thị Mai Thủy - Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Các cơ quan Đảng tỉnh (Tổ đại biểu số 6) yêu cầu lãnh đạo Sở làm rõ thêm giải pháp và cam kết thời gian khắc phục thực trạng này?

Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết, Sở sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh xây dựng quy chế về điều động, thuyên chuyển giáo viên; tiếp tục thực hiện chủ trương biệt phái giáo viên để cân đối; chính quyền cấp xã cần đảm bảo dịch chuyển tịnh tiến trên địa bàn các xã để cân đối các trường trên địa bàn... Đối với trường học thiếu số lượng lớn giáo viên, Sở sẽ nghiên cứu, xem xét tham mưu UBND tỉnh cho phép tuyển dụng giáo viên phù hợp.

Đại biểu Đinh Thị Hồng Vân - Ủy viên chuyên trách Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh (Tổ đại biểu số 5) đặt câu hỏi với Giám đốc Sở GD&ĐT Bùi Nhân Sâm về giải pháp bố trí công việc cho giáo viên, nhân viên đã hết thời hạn điều chuyển, biệt phái.

Giám đốc Sở GD&ĐT Bùi Nhân Sâm cho biết, biệt phái giáo viên là giải pháp nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức giảng dạy, học tập tại các địa bàn khó khăn. Đối với giáo viên đã hết thời hạn điều chuyển và không có nguyện vọng ở lại, Sở đã tham mưu UBND tỉnh giải pháp phù hợp; đồng thời, động viên đội ngũ giáo viên biệt phái nhưng chưa hết thời hạn tiếp tục cống hiến, thực hiện tốt nhiệm vụ; rà soát cán bộ, giáo viên chưa thực hiện chính sách điều chuyển để cân đối, bố trí.