Lực lượng thanh niên xung phong trọn đời cống hiến vì Tổ quốc

Ngày 15/7/1950, thực hiện chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đội thanh niên xung phong (TNXP) công tác Trung ương đầu tiên được thành lập tại núi Hồng (Đại Từ, Thái Nguyên) với 225 đội viên. Sự ra đời này mở đầu cho một lực lượng đặc biệt của cách mạng Việt Nam với sứ mệnh “phát huy sức mạnh dời non lấp biển của tuổi trẻ”, vừa trực tiếp phục vụ kháng chiến, vừa là “trường học lớn” rèn luyện, đào tạo cán bộ cho Đảng và Nhà nước.

Trong 2 cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, lớp lớp TNXP đã xung kích trên những tuyến lửa để mở đường, rà phá bom mìn… Họ đã viết nên những trang sử hào hùng bằng ý chí “tim có thể ngừng đập nhưng mạch máu giao thông không thể tắc”, bằng tinh thần “sống bám đường, chết kiên cường dũng cảm”. Nhiều người đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong thời đại Hồ Chí Minh.

Hòa chung dòng chảy ấy, Hà Tĩnh - mảnh đất “yết hầu” trên tuyến chi viện Bắc - Nam là nơi in đậm dấu chân và máu xương của lực lượng TNXP. Trong 2 cuộc kháng chiến, toàn tỉnh có 16.719 người tham gia TNXP, riêng thời kỳ chống Mỹ có 14.970 người.

Trên các tuyến đường huyết mạch như quốc lộ 1, 15A, 21, 22…, TNXP Hà Tĩnh đã cùng các lực lượng ngày đêm san lấp hố bom, dựng lại cầu đường, rà phá bom mìn, trở thành những “cọc tiêu sống” dẫn đường cho đoàn xe ra tiền tuyến. Sự hy sinh của họ đã hóa thành biểu tượng bất tử. Hàng nghìn liệt sỹ TNXP được khắc tên tại Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc là minh chứng thiêng liêng cho một thời hoa lửa không thể nào quên.

Khi chiến tranh lùi xa, đất nước bước vào thời kỳ hòa bình, phát triển, tinh thần xung phong năm xưa vẫn tiếp tục được những người cựu TNXP gìn giữ và lan tỏa. Trở về đời thường, họ tiếp tục học tập, lao động, công tác trên nhiều lĩnh vực.

Hiện nay, Hà Tĩnh có 6.837 hội viên cựu TNXP, trong đó 6.722 người từng tham gia kháng chiến chống Mỹ. Dù đã ở tuổi “xưa nay hiếm”, họ vẫn giữ trọn tinh thần xung kích, gương mẫu trong các phong trào ở địa phương.

Ở tuổi 80, ông Phạm Thái Quý - Chủ tịch Hội Cựu TNXP xã Cẩm Xuyên vẫn miệt mài kết nối đồng đội, vận động nguồn lực hỗ trợ hội viên hoàn cảnh khó khăn, huy động hội viên tham gia xây dựng NTM và tích cực trong các hoạt động phong trào. Dưới sự dẫn dắt của ông, Hội Cựu TNXP xã với 280 hội viên đã đạt nhiều kết quả nổi bật; trong đó, năm 2025 được Trung ương Hội Cựu TNXP Việt Nam tặng bằng khen.

Ông Quý chia sẻ: “Tôi luôn tâm niệm còn sức là còn cống hiến, còn tiếp tục phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, không ngại khó khăn, gian khổ, để góp phần giữ gìn và tiếp nối truyền thống của TNXP Việt Nam”.

Nhiều năm qua, các cấp hội TNXP trong tỉnh đã triển khai hiệu quả các phong trào, cuộc vận động như: xây dựng NTM, đô thị văn minh, “Nghĩa tình đồng đội”, “Cựu TNXP nêu gương sáng làm theo lời Bác dạy”, “Cựu TNXP giúp nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo”…

Giai đoạn 2021-2026, các cấp hội toàn tỉnh đã vận động gần 13,6 tỷ đồng trao tặng 14.337 suất quà, 71 sổ tiết kiệm; xây dựng, sửa chữa 103 ngôi nhà ở cho hội viên khó khăn. Tình đồng chí, đồng đội được gìn giữ bền chặt, trở thành điểm tựa tinh thần cho mỗi hội viên.

Vừa khánh thành căn nhà tình nghĩa được xây dựng từ nguồn kinh phí 60 triệu đồng của Hội Cựu TNXP tỉnh hỗ trợ, bà Nguyễn Thị Lý (thôn Bắc Trung Sơn, xã Gia Hanh) xúc động chia sẻ: “Sự quan tâm, hỗ trợ của đồng đội là nguồn động viên lớn để tôi vượt qua hoàn cảnh khó khăn, ổn định cuộc sống. Nghĩa tình đồng đội vẫn ấm áp như những năm tháng chúng tôi cùng nhau đi qua chiến tranh”.

Từ những cung đường bom đạn năm xưa đến những công trình, phần việc hôm nay, tinh thần xung phong vẫn được tiếp nối bằng trách nhiệm và ý chí của những người lính. Một thời xung phong trong lửa đạn, nay đất nước hòa bình, họ vẫn giữ vẹn lời thề trọn đời cống hiến cho quê hương, đất nước.

Truyền thống của lực lượng TNXP được hun đúc từ những năm tháng chiến đấu gian khổ, trở thành giá trị tinh thần quý báu cần được gìn giữ và phát huy trong thời bình. Mỗi cán bộ, hội viên hôm nay tiếp tục nêu gương, sống trách nhiệm, nghĩa tình, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của địa phương.

Ông Lê Văn Liêm - Chủ tịch Hội Cựu TNXP tỉnh Hà Tĩnh