Tập trung liên vùng–hướng đi mới trong quy hoạch nghĩa trang ở Hà Tĩnh

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành vừa ký văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý, sử dụng đất nghĩa trang trên địa bàn tỉnh, trong đó nêu rõ, theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh về tình hình quản lý, sử dụng đất nghĩa trang trên địa bàn tỉnh thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn tồn tại, hạn chế như: hệ thống nghĩa trang phân bố nhỏ lẻ, thiếu đồng bộ; công tác quy hoạch, quản lý ở một số địa phương thiếu chặt chẽ; còn xảy ra tình trạng lấn chiếm trên diện tích đất rừng, mở rộng phạm vi diện tích trên một số loại đất tiếp giáp; việc kiểm tra, xử lý vi phạm ở một số nơi chưa thường xuyên, kịp thời.

Bài cuối: Cần sự vào cuộc quyết liệt và đồng bộ

Những vấn đề phát sinh từ thực tiễn công tác quản lý nghĩa trang cho thấy cần có cách tiếp cận toàn diện và dài hạn hơn nhằm bảo đảm yêu cầu phát triển mới. Theo đó, cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy hoạch, đầu tư hạ tầng đến thay đổi nhận thức cộng đồng; trong đó, sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cấp cơ sở, sự đồng thuận của người dân có ý nghĩa quyết định.

Mặc dù UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các địa phương kịp thời kiểm tra, xử lý, tổng hợp báo cáo, rà soát tình hình quản lý, sử dụng đất nghĩa trang, song, vẫn còn một số địa phương chấp hành chưa nghiêm túc.

Nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý đất nghĩa trang, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu UBND các xã, phường tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với đất nghĩa trang trên địa bàn; tổ chức kiểm tra rà soát, cập nhật đầy đủ hiện trạng, ranh giới, diện tích, hồ sơ quản lý đất nghĩa trang và nhu cầu sử dụng của người dân tại từng thôn, tổ dân phố, trên cơ sở đó, phân loại các khu nghĩa trang theo từng nhóm phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và điều kiện thực tiễn của địa phương (quy hoạch, tiếp tục sử dụng và chỉnh trang; hạn chế chôn cất mới, từng bước đóng cửa hoặc chuyển đổi hình thức sử dụng phù hợp; di dời, cải táng và bố trí nghĩa trang thay thế) để làm căn cứ quản lý, sử dụng và cập nhật vào các đồ án quy hoạch chung cấp xã, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch có liên quan.

Hoàn thiện quy chế quản lý nghĩa trang xã, phường ở Hà Tĩnh trước ngày 30/6/2026

UBND tỉnh Hà Tĩnh chỉ đạo các xã, phường tổ chức công khai quy hoạch, nội quy, quy chế quản lý nghĩa trang để Nhân dân biết, thực hiện và giám sát.

Ban hành hoặc rà soát, sửa đổi, bổ sung quy chế quản lý nghĩa trang trên địa bàn thuộc thẩm quyền quản lý; quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý từng nghĩa trang; trình tự, thủ tục mai táng, cải táng, di chuyển mộ; quy định về vị trí, quy cách xây dựng mộ; khu vực được phép và không được phép chôn cất; việc xây dựng, sửa chữa, cải tạo mộ; công tác bảo vệ môi trường, quản lý hạ tầng kỹ thuật, kinh phí dịch vụ (nếu có) và các chế tài xử lý vi phạm.

Chỉ đạo các bộ phận chuyên môn, thôn, tổ dân phố và các tổ chức chính trị - xã hội thường xuyên kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng đất nghĩa trang; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường và các quy định liên quan đến quản lý nghĩa trang; kịp thời phát hiện, báo cáo và xử lý theo thẩm quyền đối với các hành vi lấn, chiếm đất, mở rộng nghĩa trang trái phép, xây dựng công trình không đúng quy định, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển nhượng vị trí mộ phần hoặc các giao dịch liên quan đến đất nghĩa trang trái quy định của pháp luật và các hành vi vi phạm liên quan khác.

Tổ chức kiểm tra, khoanh vùng, xác định và quản lý chặt chẽ phạm vi các khu nghĩa trang; rà soát nguồn gốc đất, đối chiếu hồ sơ, dữ liệu đất đai qua các thời kỳ để xác định chính xác ranh giới sử dụng; xử lý nghiêm các trường hợp lấn chiếm, cơi nới, xây dựng bao chiếm đất trái phép; từng bước có giải pháp di dời các mộ phần riêng lẻ vào nghĩa trang tập trung theo quy hoạch, phù hợp điều kiện thực tế và nguyện vọng của nhân dân; đồng thời, thực hiện chỉnh trang nghĩa trang, bố trí hệ thống cây xanh, hàng rào cách ly, khu tập kết rác thải, khu vực phục vụ hoạt động tín ngưỡng và các công trình phụ trợ nhằm bảo đảm cảnh quan, vệ sinh môi trường và văn minh trong hoạt động mai táng, tín ngưỡng.

Đề nghị ban thường vụ đảng uỷ các xã, phường quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo UBND các xã, phường, các tổ chức, đoàn thể, bí thư chi bộ các thôn, tổ dân phố thực hiện nghiêm túc công tác quản lý đối với đất nghĩa trang trên địa bàn.

UBND tỉnh cũng giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu xây dựng cơ chế để khuyến khích và có biện pháp tuyên truyền phù hợp để người dân chuyển dần từ hình thức mai táng truyền thống sang hình thức hỏa táng nhằm tiết kiệm tối đa sử dụng đất, bảo vệ môi trường.

Nghiên cứu quy hoạch các nghĩa trang tập trung có tính chất liên vùng cho 3 khu vực đô thị động lực của tỉnh (đô thị trung tâm Hà Tĩnh; cụm đô thị phía Bắc và đô thị phía Nam gắn với KKT Vũng Áng) và cập nhật vào các đồ án quy hoạch chung đang thực hiện (Quy hoạch chung đô thị Hà Tĩnh, Quy hoạch chung đô thị Nghi Xuân, Điều chỉnh Quy hoạch chung KKT Vũng Áng).

Tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương ban hành quy chế quản lý nghĩa trang; xây dựng sổ theo dõi và bản đồ quản lý mộ phần; rà soát, xây dựng phương án quy hoạch nghĩa trang chung đảm bảo phù hợp với các quy hoạch có liên quan, phù hợp định hướng phát triển đô thị, nông thôn và nhu cầu thực tế.

Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế, chính sách khuyến khích kêu gọi đầu tư xây dựng nghĩa trang, cơ sở hỏa táng có tính chất liên vùng, sử dụng hình thức táng mới văn minh, hiện đại nhằm tiết kiệm tối đa sử dụng đất.

Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc trong việc quản lý, sử dụng đất nghĩa trang trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật về đất đai và bảo vệ môi trường; phối hợp với các cơ quan, địa phương trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm về đất đai, môi trường tại các nghĩa trang.