Tập trung thu hoạch nhanh, gọn lúa hè thu
Vụ lúa hè thu ở Hà Tĩnh luôn mang một nhịp hối hả riêng bởi càng về cuối vụ, nguy cơ mưa lớn, ngập lụt càng gia tăng. Mỗi ngày nắng ráo vì thế đều trở nên quý giá với người nông dân để tranh thủ thu hoạch nhanh, gọn, đưa lúa về nhà an toàn.
Tại các xã vùng ngoài đê La Giang, vụ lúa hè thu đến nay đã cơ bản “về đích”. Với bà con vùng thấp trũng, mỗi mùa gặt là một cuộc chạy đua với thời tiết vì sản xuất nơi đây luôn phải “sớm một ngày, hay một điều”.
Anh Trần Văn Tú (thôn Đức Trường, xã Đức Minh) cho biết: “Gia đình tôi làm 7 sào lúa, chủ yếu gieo cấy giống BT09 có thời gian sinh trưởng ngắn, phù hợp với “chạy lụt” vụ hè thu. Cả vụ chăm chút từng ngày, đến lúc lúa chín lại thấp thỏm vì chỉ một trận dông lốc cũng có thể ảnh hưởng đến thành quả. Chỉ khi lúa được đưa về nhà an toàn, chúng tôi mới thực sự yên tâm”.
Để vụ hè thu “ăn chắc”, sự chủ động được các địa phương vùng ngoài đê La Giang đặt lên hàng đầu, từ lựa chọn giống, bố trí thời vụ đến chuẩn bị máy móc, phân vùng thu hoạch. Bà Nguyễn Thị Huyền Lương - công chức Phòng Kinh tế, UBND xã Đức Thịnh cho biết: “Vụ hè thu năm 2026, địa phương vận động bà con gieo cấy sớm, tập trung vào 3 giống chủ lực dưới 110 ngày là Nếp 87, BT09 và Bắc Thịnh; đồng thời rà soát, điều tiết máy gặt theo từng vùng để bảo đảm thu hoạch nhanh, gọn diện tích lúa. Việc cơ cấu giống tương đối đồng nhất trên từng cánh đồng tạo thuận lợi cho công tác điều hành sản xuất, phòng trừ sâu bệnh và tổ chức thu hoạch”.
Là một trong những địa phương có diện tích sản xuất lúa hè thu năm 2026 lớn của toàn tỉnh (hơn 1.400 ha), xã Cẩm Xuyên đang huy động máy móc, tập trung nhân lực đẩy nhanh tiến độ thu hoạch cho bà con nông dân. Bà Trần Thị Vinh (thôn Cẩm Huy) chia sẻ: “Sản xuất năm nay khó khăn, đến cuối vụ, trận lốc kèm mưa lớn làm một số diện tích lúa bị đổ ngã, ngập úng. Tuy nhiên, bà con chúng tôi đã quen với những khắc nghiệt đó, có nắng là tập trung thu hoạch nhanh gọn để xuất bán cho thương lái”.
Từ miền xuôi đến miền ngược, những ngày này, khắp các cánh đồng đều rộn tiếng máy gặt đập liên hợp. Bà con tất bật gặt lúa, gom rơm, phơi thóc; mỗi người một việc, tranh thủ từng giờ nắng ráo để đưa thành quả sau nhiều tháng gieo cấy, chăm sóc về nhà. Nhịp ngày mùa vì thế càng thêm rộn ràng, khẩn trương trong cuộc “chạy đua” với mưa bão cuối vụ.
Theo thông tin từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, vụ hè thu 2026, toàn tỉnh gieo cấy hơn 43.400 ha lúa. Diện tích thu hoạch toàn tỉnh đến nay đạt hơn 30 nghìn ha, năng suất ước đạt 45 tạ/ha. Bà con nông dân đang tập trung nhân lực để phấn đấu hoàn thành thu hoạch trước ngày 5/9.
Sản xuất hàng hóa, thân thiện với môi trường
Vụ hè thu 2026 tiếp tục đánh dấu những chuyển động mới trên đồng ruộng Hà Tĩnh khi sản xuất ngày càng đi vào chiều sâu theo hướng tập trung, bền vững và gắn với chuỗi giá trị. Trên những cánh đồng liền vùng, liền thửa, đồng bộ về hạ tầng sau chuyển đổi, tích tụ ruộng đất, các tiến bộ kỹ thuật, phương thức sản xuất mới tiếp tục được mở rộng triển khai.
Toàn tỉnh đã có gần 4.200 ha thực hiện quy trình tưới ngập - khô xen kẽ, hơn 200 ha ứng dụng phương pháp thâm canh cải tiến SRI (áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ - thuật như sử dụng mạ khay - máy cấy; tăng cường phân bón hữu cơ, giảm phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật; quản lý dịch hại tổng hợp...).
Bước sang vụ thứ 2 triển khai phương pháp tưới ngập - khô xen kẽ, bà Đặng Thị Đàn (thôn Đình Phùng, xã Thiên Cầm) đã cảm nhận rõ những thay đổi trên đồng ruộng. Bà Đàn chia sẻ: “Canh tác theo phương pháp này giúp tiết kiệm nước, phân bón, cây lúa cứng, khỏe hơn, rất ít đổ ngã. Qua thực tế sản xuất, năng suất cao hơn khoảng 10% so với diện tích canh tác theo phương pháp truyền thống”.
Không chỉ thay đổi phương thức canh tác, từ những cánh đồng lớn sau chuyển đổi ruộng đất, các mô hình liên kết sản xuất - tiêu thụ cũng từng bước được mở rộng. Vụ hè thu năm nay, xã Can Lộc triển khai liên kết sản xuất giống lúa DT39 với Công ty TNHH MTV Quế Lâm trên diện tích hơn 11 ha.
Bà Tôn Thị Tuyết - Chủ tịch Hội Nông dân xã Can Lộc cho biết: “Mô hình áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học - kỹ thuật, canh tác theo hướng hữu cơ nên cây lúa sinh trưởng khỏe, chất lượng tốt. Toàn bộ sản lượng được doanh nghiệp bao tiêu với giá 8.500 đồng/kg lúa tươi, giúp bà con yên tâm sản xuất”.
Những kết quả tích cực từ các mô hình đang tạo cơ sở để Hà Tĩnh tiếp tục tổ chức sản xuất lúa theo hướng hàng hóa, hiệu quả và bền vững; từng bước mở rộng các phương thức canh tác xanh, giảm phát thải, xây dựng nền nông nghiệp thân thiện với môi trường và nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích.
Thời gian tới, sở sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi, tập trung, tích tụ ruộng đất, coi đây là nền tảng quan trọng để tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, quy mô lớn. Trên những vùng đã được tập trung, chuyển đổi, ngành sẽ ưu tiên xây dựng các vùng sản xuất lúa chất lượng cao, đẩy mạnh áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, giảm phát thải như thâm canh lúa cải tiến SRI, tưới ngập - khô xen kẽ; cấp mã số vùng trồng, chuẩn hóa quy trình sản xuất và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, hình thành các chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ ổn định. Mục tiêu là chuyển mạnh từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung, bền vững, qua đó nâng cao giá trị, sức cạnh tranh và thương hiệu lúa gạo Hà Tĩnh, mang lại thu nhập ngày càng cao hơn cho người nông dân
